Postanowienie NSA z 18 sierpnia 2015 r., I OZ 963/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 18 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 540/13 oddalające wniosek o wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie: sędziego Kazimierza Włocha, sędziego Grzegorza Panka oraz sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Jacka Surmacza orzekającego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, od orzekania

Sprawa

w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 4 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 11 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 540/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, oddalił wniosek M.W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie: sędziego Kazimierza Włocha, sędziego Grzegorza Panka oraz sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Jacka Surmacza orzekającego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, od orzekania w sprawie o sygn. II SA/Rz 540/13.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie nie występuje żadna z przesłanek określonych w art. 18 § 1 oraz art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej też jako,,P.p.s.a."). Potwierdzenie tego stanu rzeczy znajduje wyraz w treści oświadczeń sędziów.

W ocenie Sądu I instancji, wskazane we wniosku przyczyny wyłączenia sędziów nie stanowią innych okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w tym przepisie, ma zapewnić przede wszystkim obiektywizm w rozpoznaniu sprawy. Zatem fakt podejmowania przez sędziów, objętych wnioskiem o ich wyłączenie, w innych sprawach czynności niesatysfakcjonujących strony skarżącej, nieodpowiadających wyłącznie jej oczekiwaniom nie stanowi powodu, który obiektywnie powodowałby utratę zaufania do bezstronności sędziego (sędziów). Samo przeświadczenie o ewentualnym prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób nieobiektywny lub bezstronny, nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie, na co zwraca uwagę bogate w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych i literatura przedmiotu. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. II FZ 60/08, system CBOIS: https://cbois.nsa.gov.pl). Niezadowolenie skarżącej odnoszące się do sposobu prowadzenia innych spraw (oddalenie wniosku o wyłączenie innych sędziów rozpoznającego sprawę sądu), w żadnym razie nie może automatycznie stanowić podstawy do wyłączenia sędziów wcześniej orzekających w tych sprawach.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M.W., domagając się jego uchylenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Dlatego wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy samego prawa (art. 18 § 1 P.p.s.a.), ale również wówczas, jeżeli istniejące okoliczności mogą wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.).

Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak wynika z oświadczeń złożonych przez wskazanych we wniosku o wyłączenie sędziów: sędziego WSA Kazimierza Włocha, sędziego WSA Grzegorza Panka oraz sędziego NSA Jacka Surmacza, brak jest jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie.

Należy przywołać stanowisko Sądu Najwyższego, który uznał że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Sąd w składzie orzekającym pogląd ten w pełni podziela.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2007 sygn. akt II OZ 1474/06, postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10).

Podstawą wyłączenia nie może być w szczególności samo subiektywne przekonanie strony, bądź utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z faktu, że osoba ta orzekała w "niemal identycznych sprawach" (por. postanowienie NSA z 6 maja 2009 r., sygn. II FSK 140/09). Z sytuacją przedstawioną powyżej mamy zaś do czynienia w niniejszej sprawie.

Nie jest również dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż skarżący kwestionuje zasadność i prawidłowość rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem sędziego w danej sprawie. Rozstrzygnięcia te mogą być kwestionowane jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2012 r., sygn. I OZ 368/12).

Zasadnie uznał Sąd Wojewódzki, że M.W. nie wykazała, aby zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność oświadczeń złożonych przez sędziów. W zasadzie wyciąga jedynie odmienne niż sąd wnioski z zaistniałych okoliczności.

W tych okolicznościach uznać należy, że nie zaszły podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie instytucji wyłączenia sędziego (art. 18 § 1 pkt 1 - 7 i art. 19 P.p.s.a.).

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.