Postanowienie NSA z 8 stycznia 2013 r., I OZ 966/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 8 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta Gdańsk na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1675/12 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej

Sprawa

w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta Gdańsk na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Wiesław Morys przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1675/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] oraz decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta Gdańsk w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Prezydent Miasta Gdańsk wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], którą ustalono odszkodowanie w kwocie 2835 zł za prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0009 ha, położonej w gminie M. Gdańsk, obręb [...] [Nr[...]], powiat M. Gdańsk na rzecz byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości – Skarbu Państwa oraz zobowiązano Prezydenta Miasta Gdańsk jako zarządcę drogi do zapłaty ww. odszkodowania.

W złożonej skardze Prezydent wniósł m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], z uwagi na fakt, że wydana decyzja organu pierwszej instancji opiewa na konkretna kwotę, zatem zachodzi realne niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dodał, że w sprawie zachodzi ryzyko, że do wypłaty odszkodowania zobowiązany został niewłaściwy podmiot, konieczne jest zatem wstrzymanie wykonania obu decyzji do czasu usunięcia stanu niepewności, poprzez orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż odszkodowanie jest świadczeniem pieniężnym, które może zostać w każdym czasie zwrócone i wyegzekwowane, przez co będzie możliwe przywrócenie stanu poprzedniego przez jego zwrot. Odnosząc się natomiast do zarzutu strony dotyczącego ryzyka, że do wypłaty odszkodowania zobowiązany został nieprawidłowy podmiot, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że dotyczy on nie tyle do wniosku o wstrzymanie wykonania wskazanych w skardze decyzji - lecz stanowi zarzut odnoszący się bezpośrednio do zaskarżonej decyzji. Jego rozpoznanie nastąpi zatem na rozprawie, a odnoszenie się do niego na obecnym etapie postępowania uznać należy za przedwczesne.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Prezydent Gdańska podniósł, iż dokonując wypłaty odszkodowania musiałby doprowadzić do przelewu znacznej kwoty na rachunek bankowy Skarbu Państwa. Wiązałoby się to nie tylko z koniecznością uiszczenia stosunkowo wysokiej prowizji bankowej, ale także z koniecznością uiszczenia podatku VAT. Zdaniem skarżącego zachodzi w niniejszej sprawie wadliwość zaskarżonych decyzji, gdyż okazuje się, że odszkodowanie winien uiścić nie ten podmiot, który nabył własność nieruchomości, a następnie ten sam podmiot – Gmina Miasta Gdańsk od uiszczonego przez siebie odszkodowania winna jeszcze uiścić podatek VAT. W ocenie skarżącego fakt, że mamy do czynienia ze świadczeniem pieniężnym niczego nie zmienia, bowiem szkody związane z niesłuszną wypłatą odszkodowania byłyby trudne do odwrócenia. Zwrot podatku od odszkodowania wpłaconego na rzecz Skarbu Państwa byłby bardzo trudny, albo w ogóle niemożliwy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Powyższy przepis jasno wskazuje, że jedynymi przesłankami warunkującymi możliwość wstrzymania wykonania decyzji są: niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest natomiast taką przesłanką brak środków finansowych, a w szczególności przeznaczenie posiadanych środków na inne cele, czy też obawa przed błędnym określeniem zobowiązanego bądź wysokość należności. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2006 r., I OZ 1144/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Świadczenia pieniężne są co do zasady świadczeniami podlegającymi ewentualnej późniejszej egzekucji i zwrotowi. W rozpoznawanej sprawie nie ma więc podstaw do wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza z powodów wskazanych przez wnioskodawcę.

Instytucja wstrzymania wykonania decyzji jest w swojej istocie tymczasowa, ponieważ jej skutki nie wykraczają poza okres postępowania sądowoadministracyjnego, którego celem jest ustalenie prawidłowości zaskarżonej decyzji. Samo wstrzymanie wykonania decyzji jest niezależne od prawidłowości lub nieprawidłowości zaskarżonego aktu, których w chwili wydawania postanowienia dotyczącego wstrzymania wykonania decyzji nie sposób przesądzić. Niezasadne są więc argumenty skarżącego, iż zachodzi w niniejszej sprawie niebezpieczeństwo, że do wypłaty odszkodowania zobowiązany został nieprawidłowy podmiot. Argument ten odnosi się nie tyle do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji - lecz stanowi zarzut dotyczący bezpośrednio zaskarżonej decyzji. Słusznie więc Sąd pierwszej instancji orzekł, że jego rozpatrzenie nastąpi zatem na etapie merytorycznego rozpoznania skargi, a rozważanie go na obecnym etapie postępowania uznać należy za przedwczesne.

Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego konieczności zapłacenia podatku VAT w związku z wypłaceniem odszkodowania wskazać trzeba, że w przypadku, gdy zaskarżona decyzja zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, płatnik uiszczonego podatku będzie mógł wystąpić do właściwych organów podatkowych o jego zwrot. Ponadto konieczność zapłaty kwoty 2835 zł nie powinna też spowodować dla Prezydenta Miasta Gdańska znacznej szkody, zwłaszcza z uwagi na wysokość tej kwoty.

Należy więc uznać, iż słusznie Sąd pierwszej instancji odmówił uwzględnienia wniosku.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.