Postanowienie NSA z 16 lutego 2010 r., I OZ 97/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 16 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wojewody Śląskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 845/09 o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały

Sprawa

w sprawie ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Jaworznie z dnia 25 września 2008 r., nr XXV/333/2008 w przedmiocie upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jaworznie do podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jan Paweł Tarno przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 845/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały w sprawie ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Jaworznie z dnia 25 września 2008 r., nr XXV/333/2008 w przedmiocie upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jaworznie do podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych.

W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż we wniosku o wstrzymanie wykonania uchwały Rady Miejskiej, zawartym w skardze na powyżej wymienioną uchwałę, powołano się na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków poprzez dokonywanie przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej czynności, które mogą wywołać zastrzeżenia ze strony komorników, czy sądów powszechnych co do uprawnień do działania w tych sprawach, a "ewentualne odmowy uwzględnienia wniosków, pozwów, czy informacji składanych przez dyrektora MOPS bezsprzecznie będą miały negatywny wpływ na skuteczność (i terminowość) działań podejmowanych wobec dłużników alimentacyjnych".

Sąd pierwszej instancji uznał, iż zaskarżona uchwała nie została opublikowana, zatem nie weszła do obrotu prawnego, nie wywołuje więc jeszcze skutków prawnych, gdyż na jej podstawie nie można wykonywać czynności procesowych, które na jej mocy zostały przekazane.

Zdaniem sądu, zastrzeżenia innych podmiotów czy naruszenie terminowości działań wobec dłużników, lub wydawanie decyzji przez osobę upoważnioną nie stanowią trudnych do odwrócenia skutków uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały. Wymienione powody, to dalsze (przyszłe i niepewne) następstwa uchwały, niewynikające bezpośrednio z jej brzmienia, ewentualnie możliwe do urzeczywistnienia dopiero w razie wykonania jej zapisów.

W zażaleniu z 30 grudnia 2009 r., Wojewoda Śląski powtórzył powody wskazane we wniosku o wstrzymanie zaskarżonej uchwały dodając, iż decyzja wydana w wyniku prowadzenia postępowania przez nieuprawnioną osobę "będzie obarczona wadą, która może skutkować jej uchyleniem".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy "szczególnie wnikliwie" uzasadnić, aby "przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej", ale jednocześnie Sąd jest zobowiązany do "wszechstronnej i wnikliwej oceny argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy" (tak B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 216).

Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów administracyjnych.

Uchwała wydana na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) stanowi akt prawa miejscowego, gdyż przekazując kompetencje do władczego działania organowi upoważnionemu, wywołuje także skutki na zewnątrz administracji, wiążąc nieokreślony krąg osób, potencjalnych stron postępowania administracyjnego w określonej kategorii spraw, wskazując inny niż określony w ustawie organ właściwy do wydawania decyzji administracyjnych w takich sprawach. Taka uchwała, zgodnie z art. 42 ustawy o samorządzie gminnym, powinna być ogłoszona na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 449 z późn. zm.). Akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych, wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że akt normatywny określi termin dłuższy (art. 4 ust. 1 i 2, art. 13 pkt 2 wskazanej ustawy). Z przepisów tych wynika, że warunkiem wejścia w życie aktu prawa miejscowego jest jego ogłoszenie w wojewódzkim dzienniku urzędowym, przy czym brak takiego ogłoszenia powoduje, że dany akt nie wywołuje zamierzonych skutków prawnych (tak NSA w wyroku z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt I OSK 701/08).

Również z treści art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że można wstrzymać wykonanie przepisów prawa miejscowego o ile nie weszły w życie, ale jednocześnie nie można mówić o wstrzymaniu wykonania przepisów prawa miejscowego, które nie zostały ogłoszone.

Ponadto wskazać należy, że uchwała ma charakter generalnego upoważnienia do podejmowania czynności przez wskazany podmiot. W niniejszej sprawie do ewentualnego wstrzymania mogłyby nadawać się dopiero decyzje wydane przez Dyrektora MOPS, ale każdorazowo w ramach osobnych postępowań.

Wskazane we wniosku argumenty mające przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej uchwały, nie dotyczą skonkretyzowanych, indywidualnie wskazanych przypadków, a ujmując zagrożenie w sposób generalny nie wykazano, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.

Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniawszy, powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06).

Należy zgodzić się z argumentacją Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, iż sama uchwała nie powoduje trudnych do odwrócenia skutków

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.