Postanowienie NSA z 12 kwietnia 2023 r., I OZ 97/23

Wydany

12 kwietnia 2023 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. i J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1261/22

Skład

Sędzia NSA Jolanta Rudnicka przewodniczący

Sprawa

ze skargi J. B. i J. B. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1261/22 w pkt I. odrzucił skargę J. B. i J. B. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków; w pkt II. zwrócił J. B. i J. B. kwotę 200 zł, tytułem wpisu od odrzuconej skargi.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z akt administracyjnych sprawy – zwrotnego potwierdzenia odbioru – wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącym w dniu 11 lipca 2022 r., natomiast w dniu 12 września 2022 r. skarżący nadali w placówce operatora pocztowego skargę na opisaną wyżej decyzję.

Sąd wskazał, że ustawowo określony 30 – dniowy termin przewidziany w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. – dalej: "p.p.s.a.") na wniesienie skargi upłynął z dniem 10 sierpnia 2022 r. Oznacza to, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, a więc podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Na powyższe postanowienie skarżący złożyli zażalenie, wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia "sprzeciwu" oraz rozpatrzenie "sprzeciwu" i przyznanie prawnika z urzędu.

Skarżący wskazali, że nie mogli dochować terminu do wniesienia "sprzeciwu" z przyczyn obiektywnych i niezawinionych. Podali, że oboje są emerytami, mają ponad siedemdziesiąt lat, mieszkają na wsi, mają gospodarstwo. Wskazali, że są schorowani. Podnieśli, że nie zostali prawidłowo i zrozumiale dla nich poinformowani o możliwości zaskarżenia decyzji. Wskazali, że opóźnienie we wniesieniu "sprzeciwu" nie było nadmierne, zaś dopiero z pisma Prezesa Rady Ministrów dowiedzieli się o możliwości zaskarżenia decyzji do sądu, co też niezwłocznie uczynili.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 53 § 1 "p.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. Sformułowanie "odrzuca" wskazuje na obowiązek sądu administracyjnego odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu. Sąd odrzucając skargę nie bada zatem, czy niedochowanie terminu do jej wniesienia było zawinione przez skarżącego czy nie. W myśl ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestia przyczyny w uchybieniu terminu może mieć ewentualnie znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, a nie przy badaniu terminowości jej wniesienia (postanowienie NSA z dnia 18 maja 2011 r. I OSK 802/11).

W niniejszej sprawie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] lipca 2022 r. została skutecznie doręczona skarżącym w dniu 11 lipca 2022 r. Wobec tego 30 – dniowy termin, o którym mowa w powyższym przepisie upływał w dniu 10 sierpnia 2022 r., zaś skargę wniesiono na poczcie w dniu 12 września 2022 r., a zatem po terminie. Wskazać przy tym należy, że ww. decyzja z dnia [...] lipca 2022 r. zawierała stosowne pouczenie o terminie i trybie zaskarżenia jej do sądu. Jego treść jest jasna i zrozumiała.

Należy w tym miejscu podkreślić, że 30 – dniowy termin przewidziany na wniesienie skargi jest terminem ustawowym i sąd nie jest uprawniony do modyfikacji jego długości. Oznacza to, że w sytuacji złożenia skargi po terminie (jak w niniejszej sprawie), sąd jest obowiązany skargę odrzucić, o czym wspomniano już powyżej. Natomiast podniesione w zażaleniu okoliczności, których przedstawienie służyć by mogło usprawiedliwieniu pomyłki strony skarżącej, nie mogły być rozważane przy ocenie prawidłowości zaskarżonego postanowienia, natomiast mogłyby być przedstawione w razie ewentualnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Wobec tego uznać należy, że skoro w niniejszej sprawie skarga została złożona po terminie (czemu skarżący nie zaprzeczają), to Sąd musiał ją odrzucić. Dlatego niniejsze zażalenie nie mogło zostać uwzględnione.

Nadmienić w tym miejscu należy, że jak wynika z akt, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi ("sprzeciwu") został w niniejszej sprawie złożony w przedmiotowym zażaleniu. Podkreślić trzeba, że co do zasady jednoczesne złożenie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu uchybienia terminowi do jej złożenia oraz złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wzajemnie się wykluczają. Wnosząc zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi strona stoi bowiem na stanowisku, że złożyła skargę w terminie, zaś składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, przyznaje, że skarga została wniesiona po terminie.

Niezależnie jednak od powyższego, mając na uwadze stan faktyczny niniejszej sprawy, wiek skarżących, konstytucyjne prawo do sądu oraz okoliczność, że – jak dotąd – działali oni w sprawie osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika, Sąd I instancji niezwłocznie rozpozna wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w niniejszym zażaleniu, jak również zawarty w przedmiotowym zażaleniu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi – ewentualnie wzywając skarżących do uzupełnienia stosownych braków tych wniosków, jeżeli uzna to za konieczne.

Dla skarżących powyższe oznacza, że złożony przez nich wniosek o przyznanie prawnika z urzędu oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi ("sprzeciwu"), zostaną rozpoznane w stosownym terminie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, a o wynikach skarżący zostaną powiadomieni.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.