Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt III SA/Wr 451/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł na podstawie art. 225 P.p.s.a. o zwrocie na rzecz J. K. nadpłaconej opłaty sądowej w kwocie 100 (sto) złotych w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia (...) kwietnia 2007 r. Nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu zarządzenia Sąd pierwszej instancji podniósł, iż zarządzeniem z dnia 1 października 2010 r. zarządzono "ściągnąć przymusowo" od J. K. (zwanego dalej skarżącym) na rzecz Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 100 zł tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej (k. 343 akt sądowych).
Postanowieniem z dnia 22 listopada 2010 r. Wojewódzki sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie skarżącego na powyższe zarządzenie. Pismem z dnia 12 maja 2011 r. Dyrektor Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu wniosek o wszczęcie wobec skarżącego egzekucji kwoty 100 zł. tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej.
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej wszczął na wniosek wierzyciela Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu egzekucję z emerytury J. K. i dokonał zajęcia tej emerytury (czynność z dnia 16 maja 2011 r., Nr BG KM 597/11, należność główna opiewała na kwotę 100 zł). W dniu 12 lipca 2011 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu uiścił na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 100 zł - tytułem wyegzekwowanej opłaty kancelaryjnej.
Pismem z dnia 28 lipca 2011 r., skarżący podniósł, iż "dalej nie ma wyroku z nadaną klauzulą jego wykonalności", oraz oświadczył, że "bez najmniejszego problemu uiści żądaną kwotę 100 zł, lecz wyłącznie po otrzymaniu wyroku z jego klauzulą wykonalności".
Zarządzeniem Sędziego Sprawozdawcy (k. 402 akt sądowych) poinformowano skarżącego, iż w ślad za pismem z dnia 30 czerwca 2011 r., wydano mu odpis wyroku ze stwierdzeniem prawomocności oraz wskazano, iż możliwość nadania klauzuli wykonalności dotyczy zawartego w wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów (co miało miejsce w jego sprawie), przy czym właściwym w tym zakresie, zgodnie do art. 781 § 2 k.p.c - jest sąd rejonowy, a nie tutejszy Sąd. W pozostałym natomiast zakresie wyrok podlega wykonaniu na zasadach określonych w ustawie P.p.s.a. a przepisy tej ustawy nie przewidują nadania wyrokowi klauzuli wykonalności.
Niniejsze pismo skutecznie doręczono skarżącemu w dniu 29 sierpnia 2011 r., który w dniu 5 września 2011 r. uiścił na rachunek Sądu kwotę 100 zł.
Stosownie do art. 225 P.p.s.a. opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu lub różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. Z kolei na mocy § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. nr 221, poz. 2192) opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem opiewa na kwotę 100 zł. (słownie: sto zł) i w tej właśnie kwocie została uiszczona na rachunek Sądu pierwszej instancji przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej w wyniku podjęcia czynności zmierzających do jej wyegzekwowania od skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że dodatkowe uiszczenie przez skarżącego w dniu 5 września 2011 r., kolejnych 100 zł (słownie: sto zł) tytułem opłaty kancelaryjnej (która została już w istocie uiszczona przez Komornika), spowodowało konieczność zwrócenia różnicy pomiędzy kwotą pobraną (w sumie 200 zł. tytułem opłaty kancelaryjnej, która winna wynosić 100 zł.) a kwotą należną, stosownie do powołanego powyżej art. 225 ustawy procesowej.
W zażaleniu na powyższe postanowienie J. K. podniósł, iż pomija ono istotę sprawy, bowiem przez cały okres trwania sprawy na piśmie oświadczał, że stać go na uiszczenie opłaty sądowej w kwocie 100 zł i tę opłatę uiści. Ponadto przez cały okres trwania sprawy na piśmie domagał się odpisu postanowienia z klauzulą wykonalności, albowiem tylko wyrok-postanowienie z klauzulą wykonalności stanowi tytuł wykonawczy dający podstawę do skierowania sprawy do komornika celem wszczęcia egzekucji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 228 P.p.s.a. grzywny orzeczone w postępowaniu przed sądem administracyjnym są także, oprócz kosztów sądowych, dochodami budżetu państwa. Należności te podlegają egzekucji sądowej bez nadawania orzeczeniu klauzuli wykonalności.
Z art. 228 zdanie drugie P.p.s.a. wynika, że należności sądów administracyjnych, stanowiące dochody budżetu państwa w postaci grzywien i kosztów sądowych, w razie gdy nie zostaną dobrowolnie uiszczone przez zobowiązane do tego podmioty w prawidłowej wysokości, powinny być ściągnięte w drodze egzekucji sądowej, prowadzonej na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego, zawartych w części trzeciej - "Postępowanie egzekucyjne". Niepodjęcie stosownych działań w tym zakresie przez pracowników sądów administracyjnych, przede wszystkim niewystąpienie z wnioskiem do komornika sądowego przy sądzie rejonowym, stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Ponadto zgodnie z art. 776 k.p.c. podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, którym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Tytułami egzekucyjnymi są, stosownie do art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c., prawomocne orzeczenia sądów, w tym sądów administracyjnych. W wypadku orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących grzywien i kosztów sądowych zgodnie z art. 228 zdanie drugie P.p.s.a. taki tytuł wykonawczy nie musi mieć nadanej klauzuli wykonalności. W tej materii nie mają zastosowania przepisy art. 781 i n. k.p.c. Wystarczy więc, że rozstrzygnięcie o grzywnie lub kosztach sądowych jest zawarte w prawomocnym orzeczeniu, by stanowiło podstawę do wszczęcia egzekucji. Taką podstawę stanowi również prawomocne zarządzenie przewodniczącego o ściągnięciu opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem (art. 234 § 2 zdanie drugie - (vide: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, str. 522 i n.).
Z art. 228 P.p.s.a. wynika wprost, że tytułem wykonawczym uprawniającym do prowadzenia egzekucji jest prawomocne zarządzenie przewodniczącego o ściągnięciu opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Za bezzasadny należy więc uznać zarzut, iż Sąd pierwszej instancji nie opatrzył klauzulą wykonalności zarządzenia o przymusowym ściągnięciu od skarżącego na rzecz Skarbu Państwa kwoty 100 zł tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej. Również zaskarżone zarządzenie z dnia 17 października 2011 r. o zwrocie na rzecz J. K. nadpłaconej opłaty sądowej w kwocie 100 (sto) złotych na podstawie art. 225 P.p.s.a. odpowiada prawu, bowiem jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, dodatkowe uiszczenie przez skarżącego w dniu 5 września 2011 r., kolejnych 100 (sto) zł tytułem opłaty kancelaryjnej, uprzednio uiszczonej przez komornika, spowodowało konieczność zwrócenia różnicy pomiędzy kwotą pobraną, a kwotą należną.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.