Postanowienie NSA z 9 stycznia 2013 r., I OZ 979/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II SO/Ol 32/12 o odrzuceniu wniosku o wymierzenie I. S. grzywny

Sprawa

w sprawie z wniosku D. J. o wymierzenie I. S. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą I. S. – zarządcy wspólnoty mieszkaniowej grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy - Prawo o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Monika Nowicka przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 13 listopada 2012 r. odrzucił wniesiony przez D. J. wniosek o wymierzenie I. S. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą I. S. – zarządcy wspólnoty mieszkaniowej grzywny w związku z nieprzekazaniem w ustawowym terminie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność w zakresie nierozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd Wojewódzki wskazywał, że D. J. w złożonym przez siebie wniosku podała, że w dniu [...] maja 2012 r. wniosła, za pośrednictwem tego podmiotu, do tutejszego Sądu skargę na bezczynność. Skarga ta nie została przekazana Sądowi w przepisanym terminie.

W odpowiedzi na wniosek, I. S. wskazywał, że wnioskodawczyni żądała od niego dokumentów związanych z zarządzaniem nieruchomością położoną w O. przy ul. C. [...] w trybie dostępu do informacji publicznej. Ponieważ żądanie wnioskodawczyni było bezpodstawne, odmówiono jej ich udostępnienia. I. S. przyznał, że otrzymał skargę na bezczynność datowaną na dzień [...] maja 2012 r. lecz nie została ona przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, gdyż I, S, nie jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek przekazania skargi do sądu. Budynek bowiem, w którym zamieszkuje wnioskodawczyni podlega przepisom ustawy o własności lokali. Zarząd tą nieruchomością sprawuje wspólnota mieszkaniowa, stanowiąca zbiór prywatnych właścicieli, która powierzyła I. S. zarząd tą nieruchomością i nie ma on obowiązku udostępniania informacji publicznej. W sprawie bowiem brak jest jakiegokolwiek elementu publicznego.

W piśmie z dnia 6 listopada 2012 r. wnioskodawczyni twierdziła, że mieszkańcy mają prawo żądać od zarządcy danych o rozliczeniach za ciepło - na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Odrzucając ww. wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał go za niedopuszczalny. Powołując się na treść art. 3 § 2, art. 54 § 2 i art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a. oraz art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) – Sąd wskazywał, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna. W niniejszym przypadku taka okoliczność jednak nie zaistniała, bowiem wniesiona przez wnioskodawczynię skarga na bezczynność była niedopuszczalna. Podmiot na którego nałożenia grzywny żądała wnioskodawczyni nie był bowiem zobowiązany do przekazania skargi Sądowi Wojewódzkiemu. Nie stanowił on organu administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym ani funkcjonalnym. Ustawodawca nie nałożył zatem na niego obowiązku udostępnienia informacji publicznej - na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198). Sąd Wojewódzki wskazał, że I. S. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą I. S. - zarządca wspólnoty mieszkaniowej nie kwalifikuje się do grupy podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 ww. aktu, które są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, bowiem nie wykonuje zadań publicznych i nie dysponuje majątkiem publicznym. Zarządzanie nieruchomością, wchodzącą w skład wspólnoty mieszkaniowej, należy do sfery prawa cywilnego i nie jest związane z dysponowaniem majątkiem publicznym. Zatem zarządca takiej nieruchomości nie jest organem w rozumieniu art. 54 § 2 P.p.s.a. Skoro na I. S., w zaistniałej sytuacji, nie ciążył obowiązek udostępnienia informacji publicznej a także przekazania skargi do sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, to nie mógł być wobec niego kierowany wniosek o ukaranie grzywną w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. Wniosek taki, jako niedopuszczalny, podlegał odrzuceniu.

Sąd Wojewódzki podkreślił, że I. S. jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność m.in. w zakresie zarządzania nieruchomościami. Wnioskodawczyni domagała się od tego podmiotu informacji, dotyczących kosztów zarządzania nieruchomością, wchodzącą w skład wspólnoty mieszkaniowej. Obowiązki zarządcy takiej nieruchomości zostały określone w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Żaden przepis tej ustawy nie nakłada zaś na zarządcę nieruchomości zadań zaliczanych do sfery publicznej. Nie mógł być on zatem uznany za organ administracji publicznej nawet w znaczeniu funkcjonalnym.

Sąd Wojewódzki zaznaczył również, że stanowisko wyrażone w powoływanym przez wnioskodawczynię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt II SAB/Wa 344/03) nie potwierdza zasadności jej wniosku bowiem dotyczyło udostępnienia informacji przez spółdzielnię mieszkaniową. Wskazane orzeczenie zostało ponadto uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 listopada 2005 r. (sygn. akt I OSK 112/05), z jednoczesnym odrzuceniem skargi na bezczynność spółdzielni mieszkaniowej w udostępnieniu informacji publicznej, z powołaniem się na uchwałę z dnia 11 kwietnia 2005 r. I OPS 1/05 (ONSA i WSA 2005 Nr 4, poz. 63), w myśl której przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania do spółdzielni mieszkaniowych.

D. J. w złożonym przez siebie zażaleniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia – podnosiła, że Sąd Wojewódzki bezzasadnie dokonał oceny zasadności złożonego przez nią wniosku wyłącznie na podstawie twierdzeń stron nie zaś akt sprawy. Nie zbadał bowiem, jaka była treść wniesionej skargi, a tym samym, czy nadawała się ona do rozpoznania przez sąd. Sąd powinien był zatem wezwać I. S. do przekazania akt sprawy, nie zaś opierać się wyłącznie na samej odpowiedzi na wniosek.

Skarżąca podkreśliła, że skoro skarga została skierowana do sądu, to musi do niego trafić, chociażby po to aby mógł ją odrzucić. Zmuszenie strony do tej czynności jest przy tym możliwe w ramach postępowania, o którym mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a.

Skarżąca uznała przy tym, że złożony przez nią wniosek nie powinien zostać odrzucony, lecz co najwyżej oddalony. Brak jest bowiem przyczyn uzasadniających stwierdzenie jego niedopuszczalności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje wyrażony w zaskarżonym postanowieniu pogląd, iż wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. może nastąpić wyłącznie w stosunku do organu administracji publicznej, który nie przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesionej za swoim pośrednictwem skargi, o której mowa w art. 3 § 2 i art. 50 P.p.s.a., na wydany przez siebie akt, czynność albo w zakresie swojej bezczynności, w sytuacji gdy był zobligowany - na mocy przepisów prawa materialnego administracyjnego – do określonego "zachowania", o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a w/w ustawy.

Wskazać także należy, iż obowiązek, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. – czy jak w niniejszym przypadku w zw. z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - spoczywa nie tylko na organie administracji publicznej w sensie ustrojowym, lecz również na podmiotach, które z uwagi na nałożone na nie przepisami prawa administracyjnego kompetencje, należy uznać za organy administracji w sensie funkcjonalnym. Jeżeli zatem żaden przepis ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – tak jak miało to miejsce w niniejszym przypadku - nie nakładał na I. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą I. S. – zarządcy wspólnoty mieszkaniowej, obowiązku dokonania czynności, której domagała się skarżąca, nie wiązał go w tym zakresie piętnastodniowy termin do przekazania skargi na własną bezczynność wraz z odpowiedzią na nią i aktami administracyjnymi.

Wbrew zatem stanowisku skarżącej, niewykonanie przez I. Sł. powyższego obowiązku, nie mogło wiązać się z wymierzeniem zarządcy grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a.

Odnosząc się zaś do podniesionych przez skarżącą zarzutów należało wskazać, że Sąd Wojewódzki - oceniając dopuszczalność złożonego wniosku – chociaż nie dysponował samą wniesioną przez nią skargą na bezczynność, z treści pism stron w sposób jednoznaczny mógł ustalić czego ona dotyczy. Podkreślenia przy tym wymaga, że sama wnioskodawczyni miała możliwości odniesienia się do prezentowanych przez I. S. informacji związanych w przedmiotem wniesionej, a nie przesłanej przez niego do Sądu Wojewódzkiego skargi na bezczynność oraz złożonym wnioskiem o udostępnienie informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W piśmie z dnia 6 listopada 2012 r., odnosząc się do odpowiedzi na wniosek, jednak nie zakwestionowała zawartych w niej danych, a jedynie je uzupełniła.

Bez znaczenia pozostaje okoliczność, że wniesiona przez stronę skarga winna trafić do Sądu Wojewódzkiego w celu jej odrzucenia, skoro na I. S. taki obowiązek nie ciążył.

Sąd I instancji prawidłowo również stwierdził, że wniosek o wymierzenie grzywny jest wnioskiem wszczynającym postępowanie, a tym samym odpowiednio należy stosować do niego – zgodnie z art. 64 § 3 P.p.s.a., przepisy o skardze (jeżeli ustawa nie stanowi inaczej), w tym o odrzuceniu skargi z uwagi na jej niedopuszczalność.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny - w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.