Postanowienie NSA z 23 października 2018 r., I OZ 979/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego zawarte w punkcie 4 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt IV SAB/Gl 55/18

Sprawa

w sprawie ze skargi A. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez S. Sp. z o.o. w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie zawarte w pkt 4 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt IV SAB/Gl 55/18 i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez ten Sąd.

Skład

Sędzia NSA Iwona Bogucka przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez S Sp. z o.o. w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wyrokiem z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt IV SAB/Gl 55/18, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Spółki do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej (pkt 1), stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), oddalił skargę w zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny (pkt 3), zasądził od Spółki na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 4).

W uzasadnieniu pkt 4 wyroku wskazano, że mając na względzie art. 205 § 1-2 P.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania należało zaliczyć wpis w wysokości 100 zł, ponieważ dopiero wniesienie skargi skutkowało udostępnieniem informacji publicznej. Natomiast Sąd nie zasądził kosztów zastępstwa procesowego z uwagi na fakt, że nie były to koszty niezbędne. Zauważono, że skarżący jest adwokatem, a w sprawie wniosku o dostęp do informacji publicznej był pełnomocnikiem osoby fizycznej. Sąd podkreślił, że skarga w sprawie o udzielenie informacji publicznej nie należy do skomplikowanych i jej wniesienie niewątpliwie nie przekracza możliwości profesjonalnego pełnomocnika. Ustanowienie przez wnioskodawcę, będącego adwokatem, profesjonalnego pełnomocnika procesowego nie było konieczne, a tym samym koszty z tym związane nie mogą zostać zakwalifikowane do kosztów niezbędnych.

W zażaleniu skarżący zaskarżył pkt 4 wyroku, zarzucając naruszenie art. 200 P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieprzyznanie pełnego zwrotu kosztów postępowania z pominięciem kosztów zastępstwa procesowego. Zarzucono także naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 205 § 2 w zw. z art. 201 § 1, art. 54 § 3 P.p.s.a., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że wynagrodzenie adwokata reprezentującego stronę może zostać zakwalifikowane jako niezbędne koszty postępowania, w zależności od zawodu wykonywanego przez stronę. Przesłanki wskazane w art. 205 §2 P.p.s.a. jasno wskazują, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, nie pozostawiając w gestii sądu możliwości odmowy uznania kosztów zastępstwa procesowego jednego adwokata jako kosztów niezbędnych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje

Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.) w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego, według art. 205 § 2 P.p.s.a., zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Wysokość przysługujących stronie należności, o których mowa w powołanych przepisach, w przypadku reprezentowania strony przez adwokata, określa § 14 ust. 1 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800, ze zm.).

Powołane regulacje nie pozwalają na zasądzenie zwrotu kosztów postępowania poniżej stawek minimalnych. Użycie w rozporządzeniu pojęcia stawki minimalnej oznacza, co do zasady, że stanowi ona minimalne "wynagrodzenie" jakie przysługuje adwokatowi za prowadzenie danego rodzaju sprawy i które, jako składnik kosztów procesu, jest podstawą rozliczeń tych kosztów między stronami procesu. Sąd, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa procesowego, bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Uwzględnienie tych przesłanek następuje jednak zawsze w granicach określonych w § 14 ust. 1 rozporządzenia, a więc z uwzględnieniem stawek minimalnych (por. postanowienia NSA: z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn., akt I OZ 1203/13, z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt I OZ 216/15, z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt I OZ 247/15, z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OZ 330/15, z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt I OZ 572/15).

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 4 wyroku, a także uzasadnienie Sądu I instancji w tym zakresie, nie wskazuje na zastosowanie przez Sąd przepisu art. 206 P.p.s.a. Wobec powyższego, zasadny jest zarzut zażalenia, że koszty postępowania sądowego zostały przez Sąd I instancji obliczone z naruszeniem art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na powyższe, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.