Postanowienie NSA z 23 października 2018 r., I OZ 982/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1398/17 o oddaleniu wniosku o wyłączenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Iwony Malickiej

Sprawa

w sprawie ze skargi A. P. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1354/16 oddalającego skargę A. P. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zapomogi losowej postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1398/17 oddalił wniosek A. P. o wyłączenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Iwony Malickiej.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.

Zarządzeniem z 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1398/17 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Iwona Malicka - w związku ze złożonym na urzędowym formularzu wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie, na podstawie art. 255 w związku z art. 256 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257) - wezwała A. P. do nadesłania: dokumentu, z którego wynika wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów (stypendium socjalnego); wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące; oświadczenia o stałych miesięcznych kosztach utrzymania (opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę, leki itp.); oświadczenia, czy skarżąca otrzymuje pomoc finansową lub/i rzeczową od rodziny lub innych osób, jeżeli tak należy wskazać w jakiej wysokości i na czym ona polega; oświadczenia, kto jest właścicielem nieruchomości, w której skarżąca zamieszkuje, tytułu, na podstawie którego skarżąca zamieszkuje w tym lokalu (np. własność, najem) oraz wskazanie kosztów, jakie skarżąca ponosi w związku z jego użytkowaniem.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie A. P. wniosła o wyłączenie od orzekania starszego referendarza sądowego Iwony Malickiej ze względu na brak bezstronności i przekroczenie swoich uprawnień.

Starszy referendarz sądowy Iwona Malicka w oświadczeniu z 8 maja 2018 r. wskazała, że po jej stronie nie zachodzą przesłanki o których mowa w art. 18 § 1 P.p.s.a., wyłączające ją od rozpoznania niniejszej sprawy. Nie istnieją również inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do jej bezstronności przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z 10 maja 2018 r. oddalił powyższy wniosek skarżącej.

W ocenie Sądu I instancji wniosek o wyłączenie referendarza nie może zostać uwzględniony. Powołując się na treść art. 18 § 1 oraz art. 19 P.p.s.a. wskazał, że samo twierdzenie strony, że w jej ocenie działalność referendarza budzi wątpliwości co do jego bezstronności, bez wskazania na okoliczności, w których stanowisko to znajdowałoby uzasadnienie, nie może stanowić przesłanki wyłączenia referendarza od udziału w sprawie.

Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Wskazać należy, że stosownie do art. 24 § 1 P.p.s.a. przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Art. 18 § 1 P.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie referendarza sądowego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 P.p.s.a. Przy czym stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 P.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy.

Zaznaczenia wymaga, że o wyłączeniu referendarza sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, to wyłącznie przyczyny na które wskazują art. 18 i 19 P.p.s.a. Oznacza to, że nie będzie chodzić o jakąkolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza referendarza sądowego od rozpoznawania jego sprawy, ale okoliczność spośród przewidzianych ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że referendarz sądowy, którego wyłączenia domagała się skarżąca, złożyła 8 maja 2018 r. oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 § 1 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia jej od orzekania w niniejszej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawdziwość powyższego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości. Wobec niewskazania w zażaleniu na zaskarżone postanowienie jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość oświadczenia referendarza sądowego – stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego Iwony Malickiej było zgodne z prawem. Podkreślenia wymaga, że przesłanką uzasadniającą uwzględnienie wniosku strony nie może być subiektywne odczucie czy też przekonanie strony co do celowości złożonego wniosku z uwagi na "niechętny stosunek" referendarza sądowego do jego osoby.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.