Postanowienie NSA z 17 stycznia 2013 r., I OZ 987/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wojewody Warmińsko - Mazurskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt II SAB/Ol 43/12 w zakresie punktu 2 - zwrotu kosztów postępowania sądowego

Sprawa

w sprawie ze skargi B. G. na bezczynność Wojewody Warmińsko – Mazurskiego w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości postanawia: uchylić punkt 2 zaskarżonego postanowienia.

Skład

Sędzia NSA Wiesław Morys

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, postanowieniem z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II SAB/Ol 43/12, umorzył postępowanie oraz orzekł o zasądzeniu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej B. G., w sprawie ze skargi na bezczynność Wojewody Warmińsko – Mazurskiego w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

B. G. wystąpiła w dniu 15 maja 2012 r. ze skargą na bezczynność Wojewody Warmińsko-Mazurskiego w przedmiocie wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, poprzedzając ją zażaleniem na niezałatwienie sprawy wniesionym do Ministra Infrastruktury. Skarżąca wskazała, iż wyrokiem z dnia 10 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad na ostateczną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r. uchylającą decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] września 2008 r. w sprawie wywłaszczenia. Od dnia otrzymania akt przez Wojewodę do czasu zlecenia operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego upłynęło ponad 2 miesiące. W tym czasie organ nie zawiadomił strony ani o tym, że przedmiotowa sprawa nie zostanie załatwiona w terminie, ani o przyczynach takiego stanu rzeczy. Po zleceniu operatu organ także nie informował strony o stanie sprawy, a zatem pozostawał w bezczynności. Dopiero po wniesieniu zażalenia na niezałatwienie sprawy Wojewoda zawiadomił, iż sprawa będzie załatwiona do 30 kwietnia 2012 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Warmińsko-Mazurski wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż po zakończeniu postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie akta sprawy przekazano organowi w dniu 23 sierpnia 2011 r. W związku z koniecznością ponownego sporządzenia operatu szacunkowego organ zlecił rzeczoznawcy majątkowemu wybranemu w trybie zamówień publicznych sporządzenie operatu szacunkowego w trybie zamówień publicznych. Podano, iż w dniu [...] maja 2012 r. została wydana decyzja o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości oraz o ustaleniu odszkodowania, od której skarżąca wniosła odwołalnie.

Na rozprawie przed Sądem I instancji pełnomocnik skarżącej wniósł o umorzenie postępowania z uwagi, na fakt iż decyzja, której dotyczy skarga została już wydana oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Obecny na rozprawie pełnomocnik Wojewody poparł wniosek o umorzenie postępowania, lecz nie zgodził się z wnioskiem o zasądzenie kosztów postępowania.

Wspomnianym na wstępie postanowieniem Sąd I instancji umorzył postępowanie i zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd I instancji uznał, że decyzja, którą organ wydał w dniu [...] maja 2012 r., a którą doręczono skarżącej w dniu 15 maja 2012 r., a więc w dacie wniesienia skargi, wydana została przez Wojewodę Warmińsko – Mazurskiego w trybie autokontroli (art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: P.p.s.a.). W takim przypadku w myśl art. 201 § 1 P.p.s.a. stronie skarżącej przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania.

Z rozstrzygnięciem w przedmiocie koszów postępowania, a więc z punktem 2 sentencji wyżej wymienionego postanowienia nie zgodził się Wojewoda Warmińsko – Mazurski. W zażaleniu organ zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które polegało na niewłaściwym zastosowaniu w sprawie przepisu art. 201 § 1 P.p.s.a. Organ podkreślił, że wydał decyzję w sprawie w dniu [...] maja 2012 r., a zatem przed sporządzeniem skargi przez stronę i przed otrzymaniem tej skargi. Z tego powodu decyzja nie została wydania na skutek wniesionej skargi, bowiem w dniu jej wydawania organowi nie była znana skarga, ani też wiadomy fakt jej wniesienia. Organ wydając decyzje nie działał w wyniku uwzględnienia skargi. Nie była to również autokontrola w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a., jak uznał to Sąd I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie Wojewody Warmińsko – Mazurskiego jest zasadne.

Przepis art. 201 § 1 P.p.s.a. wskazuje, iż zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Przepis ten stanowi, iż organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Warunkiem skorzystania z uprawnienia do autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, a więc uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów skargi, jej wniosków i wskazanej podstawy prawnej (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2009, str. 182). Odnośnie skargi na bezczynność organu uwzględnienie skargi oznacza podjęcie przez organ określonej czynności lub wydanie stosownego aktu. Zatem, ażeby zastosować tryb autokontroli, organ musi zapoznać się ze złożoną skargą, a przynajmniej mieć taką możliwość.

W przedmiotowej sprawie decyzja Wojewody Warmińsko – Mazurskiego w przedmiocie wywłaszczenia wydana została w dniu [...] maja 2012 r. i doręczona stronie w dniu 15 maja 2012 r. Tego samego dnia została również wniesiona skarga na bezczynność organu, a więc już po dacie wydania decyzji i jej wysłaniu.

W tej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, że organ w trybie autokontroli wydał przedmiotową decyzję. Stwierdzić zatem należy brak podstaw do przyjęcia, że decyzja z dnia [...] maja 2012 r. została wydana w trybie autokontroli, chociażby z tego względu, że w dacie wydania tej decyzji organ odwoławczy nie mógł zapoznać się z treścią skargi, skoro została ona wniesiona dopiero w dniu 15 maja 2012 r.

W związku z tym, że w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja wskazana w treści art. 201 § 1 P.p.s.a, stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania od Wojewody Warmińsko – Mazurskiego. Tym samym stanowisko Sądu I instancji prezentowane w zaskarżonym postanowieniu jest wadliwe co do zasądzonych kosztów postępowania.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania przed tym Sądem, ponieważ przepisy dotyczące zwrotu kosztów dotyczą tylko postępowań wywołanych wniesieniem skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie zaskarżenie dotyczyło wyłącznie postanowienie Sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów postępowania sądowego w sprawie bezczynności organu administracji, miało zatem postać zażalenia, a nie skargi kasacyjnej.