Postanowienie NSA z 21 czerwca 2017 r., I OZ 992/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Fundacji "[...]" z siedzibą w Warszawie na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 194/17 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego

Sprawa

w sprawie ze skargi Fundacji "[...]" z siedzibą w Warszawie na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek przewodniczący

Uzasadnienie

Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 28 kwietnia 2017 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie, powołując się na § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wezwał Fundację "[...]" z siedzibą w Warszawie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia.

Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosła Fundacja "[...]" z siedzibą w Warszawie. Zarzuciła naruszenie art. 239 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej P.p.s.a., w zakresie w jakim przepis ten stanowi, że nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 239 i 395) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, poprzez brak zastosowania pomimo, że przepis ten winien być zastosowany w niniejszej sprawie. Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 239 § 2 P.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Nie ulega wątpliwości, iż skarżąca Fundacja posiada status organizacji pożytku publicznego. Jednak z uwagi na treść art. 239 § 2 P.p.s.a. wymagane jest dodatkowo ustalenie, czy taka organizacja działa we własnej sprawie. W tym bowiem zakresie procedura sądowoadministracyjna zawęża wyłączenie podmiotowe od obowiązku uiszczania wpisu sądowego, które dotyczy organizacji pożytku publicznego, lecz tylko do spraw własnych, jakie prowadzą takie organizacje. Pojęcie to odnosić trzeba nie do wykonywanej przez organizację pożytku publicznego działalności statutowej, lecz do pojęcia sprawy administracyjnej, w której skarga została wniesiona, czyli w ramach indywidualnego interesu prawnego takiej organizacji. Sformułowanie "sprawa własna" dotyczy zatem postępowania, w którym w drodze indywidualnego aktu administracyjnego organ władzy publicznej przyznaje lub nakłada określone prawa lub obowiązki wynikające z norm materialnoprawnych. To samo dotyczy materii bezczynności.

Nie można zatem uznać, że Fundacja wnosząc skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, występuje jako strona w swojej własnej sprawie w rozumieniu art. 239 § 2 P.p.s.a. Rozpoznawana sprawa dotyczy bowiem realizacji przez stronę skarżącą jej celów statutowych, a zatem sfery działalności zewnętrznej Fundacji, co nie wpływa bezpośrednio na jej prawa i obowiązki oraz nie zmienia jej sytuacji prawnej. Nie można bowiem utożsamiać "spraw własnych" z działalnością statutową, gdyż w takim przypadku zwolnienie z kosztów przysługiwałoby stronie automatycznie w każdej sprawie, zwłaszcza dotyczącej udostępnienia informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie w całości zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniach NSA z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt I OZ 957/16 oraz I OZ 1013/16. Należy także wskazać, że powołane orzeczenia stanowią przejaw ugruntowanego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie zwolnień organizacji pożytku publicznego od kosztów sądowych w kontekście rozumienia pojęcia “sprawy własnej". Analogiczne stanowisko zajmował NSA wielokrotnie, m.in. w postanowieniach z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt I OZ 2397/16; z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt I OZ 1331/16; z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt I OZ 1597/16; z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt I OZ 1799/16; z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OZ 2132/16, z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt I OZ 193/17; z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt I OZ 165/17.

Skoro zatem w przedmiotowej sprawie Fundacja nie korzysta ze zwolnienia zawartego w art. 239 § 2 P.p.s.a., tj. zwolnienia z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, to prawidłowo została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.