Postanowienie NSA z 17 stycznia 2013 r., I OZ 997/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] S.A. z siedzibą w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt II SO/Wa 64/12

Sprawa

w sprawie z wniosku P. L. M. o wymierzenie grzywny [...] S.A. z siedzibą w Warszawie za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Wiesław Morys

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt II SO/Wa 64/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył [...] S.A. z siedzibą w Warszawie grzywnę w wysokości 6.799,04 zł z tytułu nieprzekazania do sądu skargi w terminie. Jak wskazał Sąd I instancji P. L. M. pismem z dnia 31 sierpnia 2012 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a."), grzywny [...] z siedzibą w Warszawie za nieprzekazanie skargi z dnia 3 sierpnia 2012 r. na bezczynność [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Sąd ten nie podzielił argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na wniosek, że [...] są spółką prawa handlowego, a nie organem administracyjnym w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że czynności bądź ich brak podejmowane przez [...] S.A. w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą nie podlegają kognicji sądów administracyjnych i nie mogą być przedmiotem kontroli w postępowaniu wszczętym na skutek skargi wniesionej przez P. L. M. W ocenie Sądu [...] S.A. są podmiotem, w którym Skarb Państwa ma pozycję dominującą (Skarb Państwa posiada 67,97 % akcji przewoźnika), co oznacza, że na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), mieszczą się w kręgu podmiotów, które są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej. Z uwagi zatem na fakt nieprzekazania skargi do sądu do dnia rozpatrywania wniosku o wymierzenie grzywny, a także wyjaśnienia, opierające się na błędnym – zdaniem sądu – stwierdzeniu, że [...] S.A. nie są organem, Sąd I instancji uznał wniosek P. L. M. za uzasadniony i nałożył na [...] S.A. grzywnę w wysokości 6.799,04 zł.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosły [...] S.A. Spółka zarzuciła w nim:

1. naruszenie art. 54 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępnie do informacji publicznej poprzez błędne uznanie [...] S.A. za organ administracji i przez to uznanie, że ciąży na nim obowiązek przekazania wniesionej skargi,
2. naruszenie art. 55 § 1 P.p.s.a. poprzez nieuprawnione nałożenie grzywny na podmiot nie będący organem administracji w rozumieniu P.p.s.a.

W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podkreślono, iż Spółka nie wykonuje zadań publicznych, a zatem nie może być traktowana jako organ administracji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1. organy władzy publicznej,
2. organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
3. podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
4. podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
5. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Oznacza to, że podmioty obowiązane do udzielania takiej informacji to nie tylko organy władzy publicznej, ale również podmioty dysponujące majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W przedmiotowej sprawie wezwane do udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej zostały [...] S.A. z siedzibą w Warszawie. Niekwestionowanym jest fakt, iż wyżej wymieniona Spółka jest spółką prawa handlowego. Posiada ona status prawny spółki akcyjnej skutkujący osobowością prawną wyodrębniającą jej majątek wobec akcjonariuszy. Akcjonariusze pokrywają swój udział w spółce stosownymi aportami pieniężnymi i niepieniężnymi i z chwilą wniesienia takiego aportu do spółki obejmują stosowną ilość akcji. Przedmiot aportu staje się zaś własnością spółki. Błędnie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, iż przysługiwanie udziałów Skarbowi Państwa w skarżącej spółce oznacza, iż spółka ta dysponuje majątkiem publicznym. Majątek ten jest bowiem własnością spółki, a nie majątkiem podmiotów, które wniosły go aportem do tej spółki, dlatego spółka - z tego tytułu - nie dysponuje majątkiem publicznym, lecz własnym majątkiem.

Prawidłowo natomiast Sąd przyjął, że spółka spełnia warunek z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji, będąc podmiotem, w którym Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z akt wynika, że Skarbowi Państwa przysługuje w skarżącej spółce 67,97% udziałów. Cytowany art. 4 ust. 1 pkt 5 wymaga zaś, aby podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej była osoba prawna, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepis ten wiąże zatem pozycję dominującą ze strukturą kapitałową spółki. Odesłanie do rozumienia pozycji dominującej w świetle przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów oznacza jedynie oznaczenie wielkości udziałów Skarbu Państwa w spółce, która skutkuje uznaniem posiadania pozycji dominującej w takiej spółce.

Jeżeli zatem według art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 50, poz. 331 ze zm.) za pozycję dominującą (dla potrzeb tej ustawy) przyjmuje się wielkość udziałów w rynku przekraczającą 40%, to odniesienie tej normy do art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji oznacza, że Skarb Państwa ma pozycję dominującą w przedmiotowej Spółce (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 877/11, LEX nr 1068542).

Jak wynika z akt sprawy P. L. M. zwrócił się do [...] S.A. o udostępnienie protokołów z wszystkich kontroli przeprowadzonych przez upoważnione organy w Spółce za lata 2010, 2011 i 2012. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a) ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Należy zatem uznać, że informacje, o udostępnienie których wystąpił skarżący, mieszczą się w zakresie informacji publicznej.

W świetle zatem powyższych rozważań nie ulega wątpliwości, że [...] S.A. są podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji, mającej charakter informacji publicznej. Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W tym też terminie Spółka zobowiązana była przekazać skargę. Z uwagi na niespełnienie tego wymogu uznać należy, że Sąd I instancji prawidłowo wymierzył Spółce grzywnę w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 i art. 198 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.