Postanowienie NSA z 12 października 2016 r., I OZ 998/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1256/15 odrzucające skargę

Sprawa

w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jolanta Rudnicka przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015 r. odrzucił skargę M.K.na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania oraz zwrócił skarżącemu kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że M.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Sądu skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w gminie J., obręb [...], oznaczoną jako działki o numerach: [...], która została przeznaczona na budowę drogi ekspresowej nr S-7 na odcinku [...]. Odszkodowanie zostało ustalone na łączną kwotę 404 500,95 złotych.

Pełnomocnik skarżącego - na wezwanie Sądu - podał, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 100 000 000 (sto milionów) złotych.

Zarządzeniem z dnia 1 czerwca 2015 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 000 (sto tysięcy) złotych, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.

Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenia na powyższe zarządzenie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 lipca 2015 r. sygn. akt I OZ 840/15 oddalił.

Pismem z 23 lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że "rezygnuje z dochodzenia roszczenia w wysokości 100 000 000 zł i domaga się kwoty 5000 zł ponad to co zostało ustalone decyzją organu. Tym samym wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi obecnie 5000 zł". Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 1 czerwca 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu, na podstawie art. 165 w związku z art. 167 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Zarządzeniem z dnia 10 sierpnia 2015 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia o uiszczeniu wpisu sądowego, tj. kwoty 99 800 (dziewięćdziesiąt dziewięć tysięcy złotych osiemset) złotych, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu 22 kwietnia 2015 r. skarżący uiścił bowiem kwotę 200 (dwieście) złotych.

Na powyższe zarządzenie pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie, które postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2015 r. zostało odrzucone jako niedopuszczalne.

Z kolei zażalenie na postanowienie z dnia 17 września 2015 r. zostało przez Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucone z uwagi na wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 9 listopada 2015 r.

Z informacji uzyskanych od Oddziału Finansowo-Budżetowego Sądu wynika, że do 25 listopada 2015 r. skarżący nie uiścił wpisu od skargi w pełnej wysokości.

Odrzucając skargę Sąd stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż zarządzenie z dnia 1 czerwca 2015 r. o wezwaniu skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 000 (sto tysięcy) złotych – na skutek oddalenia zażalenia – stało się prawomocne 17 lipca 2015 r. Następnie pełnomocnik skarżącego został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 1 czerwca 2015 r., tj. uiszczenia brakującej kwoty wpisu od skargi. W zakreślonym terminie ani skarżący, ani jego pełnomocnik nie uiścili wpisu w pełnej wysokości. Termin do wykonania tego wezwania upłynął w dniu 4 września 2015 r.

W odniesieniu zaś do wniosku pełnomocnika skarżącego z 23 dnia lipca 2015 r. zawierającego oświadczenie o zmianie zakresu żądania i zmianie wartości przedmiotu zaskarżenia, a także wniosku o uchylenie zarządzenia z 1 czerwca 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu, Sąd uznał, że wnioski te nie zasługują na uwzględnienie, bowiem oświadczenie pełnomocnika skarżącego o rezygnacji z dochodzenia roszczenia w wysokości 100 000 000 (sto milionów) złotych nie jest okolicznością uzasadniającą zmianę prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w rozumieniu art. 165 w zw. z art. 167 p.p.s.a. Zmiana stanowiska skarżącego co do wartości przedmiotu zaskarżenia, w żaden sposób nieuzasadniona, nie może zostać zakwalifikowana, zdaniem Sądu, jako zmiana okoliczności sprawy.

W świetle powyższego Sąd stwierdził, że skarżący, mimo prawidłowo doręczonego wezwania, nie uiścił należnego wpisu od skargi, co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł reprezentowany przez pełnomocnika M. K., domagając się jego uchylenia.

Skarżący wniósł również o podjęcie uchwały w składzie siedmiu sędziów NSA mającej na celu wyjaśnienie: "czy od skargi na decyzję w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogi publiczne, pobiera się wpis stały, czy też wpis stosunkowy, ustalony jako różnica pomiędzy kwotą odszkodowania jakiej domaga się skarżący, a kwotą jaka został ustalona w zaskarżonej decyzji?".

W uzasadnieniu zażalenia podkreślono, że skarżący uiścił wpis od skargi w prawidłowej wysokości, tj. wpis stały - 200 złotych, a zatem skarga nie zawierała braków. Jednak ze względu na rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w zakresie orzekania co do wysokości wpisu w analogicznych sprawach, podjęcie uchwały wydaje się konieczne.

Skarżący wskazał ponadto, że niezależnie od powyższego, nie sposób podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, jakoby nie mógł on zrezygnować z części roszczenia i złożyć oświadczenia o zmianie wartości przedmiotu zaskarżenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi (art. 230 § 2 p.p.s.a.) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest (okoliczności tej nie podważa sam skarżący), że w wyznaczonym terminie nie uiszczono wymaganej prawomocnym zarządzeniem z dnia 1 czerwca 2015 r. kwoty wpisu sądowego w wysokości 100 000 zł. Jak wynika bowiem z akt sprawy, postanowieniem z dnia 17 lipca 2015 r., sygn. akt I OZ 840/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego kwestionujące zarządzenie z dnia 1 czerwca 2015 r. wzywające go do uiszczenia wpisu stosunkowego we wskazanej wyżej wysokości. Następnie skarżący uiścił kwotę 200 złotych tytułem wpisu sądowego, jednak pomimo wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia, nie uzupełnił brakującego wpisu o kwotę 99 800 złotych. Nie ulega zatem wątpliwości, że brak fiskalny skargi nie został usunięty w pełnej wysokości, co stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skutkować musiało jej odrzuceniem.

Podkreślić przy tym jednoznacznie należy, iż na obecnym etapie postępowania, dla oceny zasadności zaskarżonego postanowienia, bez znaczenia pozostają twierdzenia skarżącego kwestionujące wysokość określonego w niniejszej sprawie wpisu sądowego. Jak już wskazano wyżej, kwestia wysokości wpisu sądowego była przedmiotem badania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 17 lipca 2015 r. podtrzymał określoną w zarządzeniu z dnia 1 czerwca 2015 r. wysokość wpisu. Zarządzenie to jest zatem prawomocne i jego niewykonanie w pełnym zakresie stanowi dla sądu badającego przesłanki dopuszczalności skargi podstawę do stwierdzenia, że skarga obarczona jest brakiem fiskalnym. Z tych samych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. nie znalazł podstaw do przedstawienia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, o którym mowa w zażaleniu.

Oceny co do wystąpienia braku fiskalnego skargi nie zmienia również okoliczność, że skarżący po wydaniu przez NSA postanowienia z dnia 17 lipca 2015 r. skierował do Sądu pierwszej instancji pismo, w którym na nowo określił wartość przedmiotu zaskarżenia oraz zawarł wniosek o uchylenie zarządzenia z dnia 1 czerwca 2015 r. na podstawie art. 165 p.p.s.a. Co prawda do powyższego wniosku WSA w Warszawie powinien odnieść się procesowo przed skierowaniem do skarżącego wezwania do wykonania w całości prawomocnego zarządzenia z dnia 1 czerwca 2015 r., jednak uchybienia tego nie można zakwalifikować jako mającego wpływ na wynik sprawy, bowiem wniosek ten wziął pod uwagę Sąd wydając zaskarżone postanowienie i Naczelny Sąd Administracyjny w pełni popiera zaprezentowane tam stanowisko, że samo złożenie oświadczenia przez skarżącego o rezygnacji z dochodzenia roszczenia w wysokości 100 000 000 złotych nie jest okolicznością uzasadniającą zmianę prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w rozumieniu art. 165 w zw. z art. 167 p.p.s.a.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) oddalił zażalenie.