Wyrok NSA z 15 sierpnia 2000 r., I SA 1036/99

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

w dniu 15 czerwca 2000 r.

Sprawa

sprawy ze skargi: na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 14 maja 1999 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] 1951 r. oddala skargę

Skład

Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Wróblewski, Sędziowie NSA: Maria Wiśniewska (spr.), SO del. Joanna Banasiewicz
Nina Beczek protokolant

Uzasadnienie

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej jego decyzją z dnia [...] 1999 r. r., którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] 1951 r. nr [...] utrzymującą w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy i z dnia 17 marca 1951 nr [...] odmawiające dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej, położonej w przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...] i jednocześnie stwierdzające, że wszystkie budynki położone na przedmiotowym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa, decyzją z dnia [...] 1999 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] 1999 r.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, co następuje: Nieruchomość zabudowana, położona w Warszawie przy ul. [...], oznaczona nr hip. [...], była własnością [...]. Na podstawie art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), jedynie grunt przeszedł z dniem 25 listopada 1948 r. na własność gminy m. st. Warszawy tj. z dniem wydania Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Nr 27 z 1948 r., w którym to zamieszczono ogłoszenie o objęciu opisanego wyżej gruntu w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy.

Zgodnie z art. 7 ust.1 powołanego dekretu, dotychczasowi właściciele gruntu lub ich następcy prawni, będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawne ich reprezentujące, mogli w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę złożyć wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, a Gmina taki wniosek uwzględnić, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z jego przeznaczeniem według stanu zabudowy. Przewidziany termin sześciu miesięcy był terminem prekluzyjnym. [...] składając wniosek o przyznanie własności czasowej, uchybił temu terminowi, gdyż nie złożył go między dniem 25 listopada 1948 r., a dniem 25 maja 1949 r. Dlatego też brak ustawowych przesłanek z art. 156 § 1 kpa do stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 28 maja 1951 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydium Rady Narodowej z dnia 17 marca 1951 r., odmawiającej dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej.

Na powyższą decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] 1999 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła [...] podnosząc, iż ojciec jej złożył dwa wnioski o przyznanie własności czasowej gruntów położonych w Warszawie przy ul. [...] pierwszy, w dniu 14 października 1948 r., a zatem na ponad miesiąc przed ogłoszeniem w Dzienniku Urzędowym o objęciu gruntu przez gminę m.st. Warszawy i z dniem 25 listopada 1948 r. Ten wniosek winien być traktowany jako złożony w terminie, bowiem zgłoszony został przed dniem 25 maja 1949 r., a po dniu wejścia w życie dekretu z dnia 25 października 1945 r. Uzasadnia to według skarżącej uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 16 marca 1999 r.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżąca wskazuje, iż organ wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględnił faktu dwukrotnego złożenia przez [...] wniosku o przyznanie mu własności czasowej gruntu, położonego w Warszawie przy ul. [...]. Pierwszy wniosek ojciec skarżącej złożył w dniu 14 października 1948 r., drugi zaś w dniu 29 sierpnia 1949 r. Żaden z nich nie został złożony w terminie sześciu miesięcy, o którym mowa w art. 7 ust. 1 powołanego wyżej dekretu z 1945 r. Bezspornym jest, iż gmina Warszawa objęła w posiadanie przedmiotowy grunt w dniu 25 listopada 1948 r., co zostało w tymże dniu ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Nr 27 z 1948 r., a więc termin sześciu miesięcy upłynął, jak to prawidłowo ustalił Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, w dniu 25 maja 1949 r. W tym zamkniętym okresie od dnia 25 listopada 1948 r. do dnia 25 maja 1949 r., będącym terminem zawitym, stosowny wniosek nie został złożony przez poprzednika prawnego skarżącej. Oznacza to, że [...] nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia w określonym w art. 7 ust.1 powołanego dekretu czasie. Uchybienie terminowi, który ogranicza w czasie dochodzenie przed powołanym do tego organem praw podmiotowych, powoduje wygaśnięcie tego prawa (zobacz uchwała składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r. sygn. OPK 19/96, OSNA z 1997 r., z. 2, poz. 56). Wszystko to wskazuje, iż prawidłowo organ w zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się istnienia przesłanek pozytywnych do stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania własności czasowej przedmiotowego gruntu. Decyzja ta nie została wydana w warunkach przewidzianych w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Nie istnieje zatem w odniesieniu do decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 28 maja 1951 r. i utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z dnia 17 marca 1951 r. wadliwość polegająca na rażącym naruszeniu prawa, a w szczególności art. 7 ust.1 dekretu z dnia 26 października 1945 r., bowiem dotychczasowy właściciel przedmiotowego gruntu nie zgłosił wniosku o przyznanie mu na tym gruncie własności czasowej w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę.

Złożenie wymaganego wniosku przed dniem objęcia w posiadanie gruntu przez gminę było obojętne z punktu widzenia prawa. Przede wszystkim dlatego, że omawiane prawo podmiotowe w ogóle jeszcze nie powstało. Trudno więc w takiej sytuacji mówić o jego realizowaniu. Faktem jest, że w dacie złożenia pierwszego wniosku, dekret z dnia 26 października 1946 r. obowiązywał, jednakże wynika z niego zarazem (art. 7 ust. 1), że termin zgłoszenia wniosku o przyznanie „prawa wieczystej dzierżawy” lub „prawa zabudowy za opłatą symboliczną” rozpoczynał swój bieg dopiero z dniem objęcia w posiadanie gruntu przez gminę. Jest rzeczą oczywistą, że również drugi z wniosków, jako że złożono go po terminie, nie wywołał oczekiwanych przez poprzednika prawnego skarżącej skutków.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa na podstawie art. 27 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.