Wyrok NSA z 28 maja 2002 r., I SA 2743/00

Wydany

28 maja 2002 r.

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie,

Rozpoznanie

w dniu 28 maja 2002r.

Skład

Sędzia Izabella Kulig-Maciszewska przewodniczący
Edyta Łukasiak protokolant

Sentencja

r.

NSA Sędziowie NSA NSA Cezary Pryca spr., Leszek Włoskiewicz

sprawy ze skargi Z. C., G. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oddala skargę

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję [...] roku numer [...] Starosty Powiatu [...] o odmowie zwrotu G. W. i Z. C. nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...] o powierzchni 658 metrów kwadratowych, a wchodzącej w skład działki gruntu oznaczonej obecnie numerem 68/8.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia 5 sierpnia 1975 roku numer [...] Naczelnik [...], działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (dz. U. 10/74, poz.64 ze zmianami), orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości o powierzchni 807 metrów kwadratowych z ogólnej powierzchni 1334 metrów kwadratowych położonej w [...] przy ulicy [...] i stanowiącej przedmiot współwłasności A. i F. małżonków C. oraz o ustaleniu i przyznaniu dotychczasowym współwłaścicielom odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości. Ponadto organ administracji publicznej wskazał, że zgodnie z treścią decyzji z dnia [...] 1974 roku numer 35/74 o lokalizacji szczegółowej, nieruchomość objęta treścią decyzji wywłaszczeniowej jest niezbędna do zrealizowania inwestycji w postaci osiedla mieszkaniowego o nazwie „[...]”.

Decyzją z dnia [...] 1984 roku numer [...] Urząd [...] zmienił, za zgodą stron, decyzję z dnia [...] 1975 roku numer [...] Naczelnika [...] w ten sposób, że określił powierzchnię wywłaszczonej nieruchomości na 658 metrów kwadratowych zamiast 807 metrów kwadratowych oraz zobowiązał G. W. i Z. C. do zwrotu kwot po 1117,50 złotych, jako nadpłaconego odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości.

Na wniosek G. W. i R. G., w dniu 17 stycznia 1983 roku zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...]. Decyzją z dnia [...] 1983 roku numer [...] Naczelnik [...] odmówił zwrotu na rzecz G. W. i Z. C. wywłaszczonej nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...].

Decyzją z dnia [...] 1983 roku numer [...] Prezydent miasta [...] uchylił w całości decyzję z dnia [...] 1983 roku Naczelnika [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W dniu 14 lutego 1996 roku G. W. i Z. C. wystąpili z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej części nieruchomości o powierzchni 658 metrów kwadratowych, położonej w [...] przy ulicy [...].

Decyzją z dnia [...] roku numer [...] Starosta Powiatu [...] odmówił zwrotu na rzecz G. W. i Z. C., nieruchomości o powierzchni 658 metrów kwadratowych, wchodzącej obecnie w skład działki gruntu oznaczonej numerem 68/8 i położonej w [...] przy ulicy [...].

Po rozpatrzeniu odwołania G. W. i Z. C. decyzją z dnia [...] roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] roku numer [...] Starosty Powiatu [...]. Organ odwoławczy podniósł, że w latach siedemdziesiątych zgodnie z planem realizacyjnym zostało wybudowane osiedle mieszkaniowe „[...]” i wskazał, że osiedle mieszkaniowe obejmuje także wszelkie obiekty towarzyszące, w tym także szkoły, przedszkola, ośrodki zdrowia itp. Jeżeli więc w okresie późniejszym i przed zakończeniem postępowania administracyjnego o zwrot nieruchomości, na działce gruntu objętej treścią decyzji wywłaszczeniowej z 5 sierpnia 1975 roku i stanowiącej współwłasność A. i F. małżonków C., została wybudowana szkoła to tym samym został zrealizowany cel na który ta nieruchomość została wywłaszczona.

Na decyzję z dnia [...] roku Wojewody [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli G. W. i Z. C. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podnieśli, że około 1/3 część wywłaszczonej działki gruntu została zagospodarowana w 8 lat po podjęciu decyzji o wywłaszczeniu, a pozostała część działki została zagospodarowana po złożeniu wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, to jest po 14 lutym 1996 roku. Ponadto skarżący wskazali, że decyzja wywłaszczeniowa zapadła bez zgody zainteresowanych z naruszeniem ich interesu prawnego i bez godziwej zapłaty adekwatnej wartości wywłaszczonej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treści art. 21 i art. 52 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. 74, poz.368 ze zmianami) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę decyzji, postanowień, aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dokumentacyjny zgromadzony w aktach sprawy.

Postępowanie administracyjne o zwrot nieruchomości wywłaszczonej decyzją z dnia 5 sierpnia 1975 roku numer [...] Naczelnika [...], zostało wszczęte w okresie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 10/74, poz.64 ze zmianami) i było kontynuowane po wejściu w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (D. U. 30/91, poz.127 ze zmianami). Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie administracyjne o zwrot wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni 658 metrów kwadratowych, położonej w [...] przy ulicy [...] nie zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną przed 1 stycznia 1998 roku. Z dniem 1 stycznia 1998 roku weszła w życie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 115, poz.741 ze zmianami), która w art.233 wprowadziła zasadę stosowania przepisów nowej ustawy do wszystkich spraw wszczętych i nie zakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z tych względów przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy znalazły zastosowanie przepisy rozdziału 6 działu III ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami.

Z zebranego w sprawie materiału dokumentacyjnego wynika, że decyzja z dnia 5 sierpnia 1975 roku Naczelnika [...] została wydana z uwzględnieniem funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji z dnia 26 stycznia 1974 roku numer 35/74 o lokalizacji szczegółowej wskazującej w sposób jednoznaczny, że grunt będący przedmiotem decyzji wywłaszczeniowej jest niezbędny do realizacji inwestycji w postaci budowy osiedla mieszkaniowego o nazwie „[...]”. Wywłaszczenie nieruchomości o powierzchni 658 metrów kwadratowych, położonej w [...] przy ulicy [...] i stanowiącej przedmiot współwłasności poprzedników prawnych G. W. i Z. C. w osobach A. i F. małżonków C., nastąpiło w celu wybudowania wymienionego wyżej osiedla mieszkaniowego. Z akt sprawy wynika, że okolicznością bezsporną jest, iż cel na który została wywłaszczona nieruchomość A. i F. małżonków C. został zrealizowany. Bezspornym jest, że zostało wybudowane osiedle mieszkaniowe „[...]”. Działka gruntu o powierzchni 658 metrów kwadratowych, objęta treścią decyzji z dnia 5 sierpnia 1974 roku Naczelnika [...], obecnie weszła w skład działki gruntu oznaczonej numerem 68/8 i jest zabudowana obiektami Zespołu Szkół [...]. Natomiast z treści art.136 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami wynika, że poprzedni właściciel lub jego następca prawny mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do treści art.137 ustawy, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z treści art.137 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli po upływie 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie podjęto prac w celu realizacji inwestycji oraz gdy utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i nie podjęto działań faktycznych w celu realizacji inwestycji, dla której nastąpiło wywłaszczenie. Oba wymienione w art.137 ust.1 kryteria opierają się na założeniu wygaśnięcia celu wywłaszczenia, czy to z powodu zaniechania określonego zadania inwestycyjnego, czy to z powodu ustania prawnej podstawy rozpoczęcia realizacji inwestycji. W świetle materiału dokumentacyjnego, zgromadzonego w aktach sprawy poza sporem jest to, że budowa osiedla mieszkaniowego została zrealizowana zgodnie z decyzją lokalizacyjną. W ramach budowy osiedla mieszkaniowego została zrealizowana inwestycja w postaci budowy obiektów sportowych (boiska i basenu) dla Zespołu Szkół [...]. Budowa osiedla mieszkaniowego wiązała się z koniecznością wybudowania także obiektów towarzyszących, a niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania samego osiedla. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury w postaci obiektów handlowych, usługowych, szkół, ciągów komunikacyjnych i innych urządzeń (vide wyrok NSA z 2.04.1999 r IV SA 467/97 niepublikowany, wyrok NSA z 23.12.1999 r IV SA 2140/97 niepublikowany).

Ponadto należy podkreślić, że bez wpływu na wynik sprawy jest okoliczność, iż cel wywłaszczenia została zrealizowany po upływie wielu lat licząc od daty podjęcia decyzji o wywłaszczeniu. Istotne jest to, że w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji grunt objęty treścią decyzji o wywłaszczeniu został wykorzystany zgodnie z celem określonym w tej decyzji. W tym stanie faktycznym i prawnym należy uznać, iż brak jest podstaw do uznania, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawi art.27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. 74, poz.368 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.