- Wydany
- 28 listopada 2000 r.
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie,
- Skład
- Przewodniczący sędzia NSA
Sędziowie S.O.
Protokolant
Jerzy Nowak
Joanna Banasiewicz
Sentencja
r.
NSA
Joanna Runge. -Lissowska (spr.)
Jolanta Zagrzejewska po ropoznaniu w dniu 28 listopada 2000r.
sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia […] Nr […] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji:
1 uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia […] nr […];
2 zasądza od Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast na rzecz M. K. kwotę 30 zł (trzydzieści) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia […] nr […], po rozpatrzeniu wniosku M. K., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia […] nr […] utrzymującej w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia nr […] nie przyznające dotychczasowym właścicielom nieruchomości warszawskiej przy ul. E. nr. hip. […] prawa własności czasowej do gruntu i stwierdzające, iż wszystkie budynki położone na gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu decyzji Prezes podał, że nieruchomość przy ul. E. została objęta w posiadanie przez Gminę m.st.Warszawy dnia 14.07.1947r. tj. z dniem wydania Dziennika Urzędu Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Nr 12 z 1947r., zatem zgodnie z § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 16, poz.112).
Od tego dnia biegł 6-cio miesięczny termin do złożenia przez byłych właścicieli wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, który upływał w dniu 14.01.1948r. Do tej daty wniosek taki nie wpłynął, a byli właściciele dnia 18.10.1948r. wystąpili o przywrócenie terminu do jego złożenia. Prezydent m.st. Warszawy orzeczeniem z dnia […] nr […] odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej, którego nieważność stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia […] nr […]. Wobec niezłożenia w terminie wniosku o własność czasową Prezydium Rady Narodowej wydało orzeczenie z dnia […] nie przyznające prawa własności czasowej, które Ministerstwo Gospodarki Komunalnej utrzymało w mocy.
Wniosek M. K. nie mógł być rozpatrzony pozytywnie, gdyż decyzja Ministerstwa nie zawierała cech wymienionych w art.156 § 1 kpa.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył M. K. podnosząc, iż trudno uznać, aby dzień 14.07.1947r. był datą objęcia nieruchomości w posiadanie, bowiem nie zostały spełnione wszystkie wymagania określone przepisami rozporządzenia z dnia 7.04.1946r., a mianowicie właściciele nie zostali powiadomieni o objęciu nieruchomości i termin 6-cio miesięczny nie zaczął biec. Nadto należy uznać, że do 'dnia 18.10.1948r. nie zostało wszczęte w stosunku do tej nieruchomości postępowanie w trybie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 6,poz.43).
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia […] nr […] wydaną w trybie art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia […] stwierdzając, iż po ponownym rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału uznać należy, że nieruchomość przy ul. E. została prawidłowo objęta w posiadanie (ogłoszenie o przystąpieniu do objęcia, protokół z oględzin, ogłoszenie o sporządzonym protokóle), a wniosek o własność czasową nie został złożony w przewidzianym terminie, zatem decyzja Ministra z […] była zgodna z przepisami.
W skardze na tę decyzję M. K. podniósł, że b. właściciele nie byli powiadomieni o obejmowaniu nieruchomości w posiadanie i nie brali udziału w oględzinach, co wynika z materiału dowodowego, zatem nie zostały spełnione warunki przewidziane rozporządzeniem z 1946r., co jest rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie w trybie rozporządzeniaz 1948r. nie zostało wszczęte, zatem wniosek b.właścicieli z dnia 18.10.1948r. został złożony przed upływem terminu przewidzianego w art.7 ust.l dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i -użytkowaniu gruntów na obszarze m.st.Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz.278).
Odpowiadając na skargę Prezes wniósł o jej odddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie było ustalenie czy objęcie gruntu nieruchomości warszawskiej przy ul. E. przez Gminę m. st. Warszawy zostało dokonane zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st.Warszawy. Zarzut rażącego naruszenia przepisów rozporządzenia podnoszony był przez skarżącego w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, a organ prowadzący to postępowanie w istocie problemu nie wyjaśnił.
Skarżący bowiem podnosił niezachowanie wymogów ujętych w § 5 i 6 rozporządzenia, organ zaś stwierdził, że zachowane zostały warunki wskazane w § 3, 7 i 8.
Rozporządzenie to ustala czynności, których dokonać musiała gmina m. st.Warszawy, aby objąć w posiadanie grunty na obszarze m.st.Warszawy, które z mocy art. l dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st.Warszawy (Dz.U. Nr 50,poz.179 ze zm.) przeszły na własność tej gminy. Na czynności te składały się: 1)ogłoszenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie zawierające dokładne oznaczenie gruntów oraz imion i nazwisk dotychczasowych właścicieli, termin oględzin, wezwanie dotychczasowego właściciela i innych zainteresowanych osób do wzięcia udziału w oględzinach (§ 3 i § 4);
- niezależnie od ogłoszenia przesłanie do byłego właściciela zawiadomienia o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie, w miarę posiadania danych o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu lub osoby jego prawa reprezentującej (§ 5);
- dokonanie oględzin z udziałem przedstawiciela Zarządu i dotychczasowego właściciela, chyba, że b.właściciel nie stawił się pomimo zawiadomienia w sposób przewidziany w rozporządzeniu (§ 6), 4) sporządzenie protokółu do którego osoby uczestniczące w oględzinach mogą wnieść zastrzeżenia (§ 7): 5) ogłoszenie w organie urzędowym Zarządu o sporządzonym protokóle z pouczeniem o prawach przysługujących z dekretu (§ 8).
Grunt uważany był za objęty z dniem dokonania ogłoszenia o sporządzonym protokóle. Czynności te nie mogły być wykonane wybiórczo, zatem Zarząd Miejski był obowiązany podjąć działania polegające nie tylko na ogłoszeniu o przystąpieniu do objęcia w posiadanie gruntów, sporządzeniu protokółu oględzin i ogłoszeniu o sporządzeniu protokółu, ale również na zawiadomieniu dotychczasowych właścicieli o oględzinach. Zawiadomienie o oględzinach miało być dokonane w miarę posiadania danych, co oznacza, że konieczna była próba ustalenia danych dotychczasowego właściciela lub osoby go reprezentującej. Dopełnienie tych czynności miało znaczenie zarówno dla gminy jak i dotychczasowych właścicieli, gdyż gmina obejmowała grunty w posiadanie, a właściciel mógł złożyć wniosek o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym. Wykonanie niektórych tylko czynności, tych które nie nastręczały trudności, a nie podjęcie próby zawiadomienia właściciela powoduje taki skutek, że nie można mówić o prawidłowym objęciu gruntu w posiadanie przez gminę, a co za tym idzie rozpoczęciu biegu terminu do złożenia wniosku o wieczystą dzierżawę.
W postępowaniu nadzorczym dotyczącym stwierdzenia nieważności orzeczenia o odmowie przyznania własności czasowej z uwagi na złożenie wniosku po terminie organ powinien był zbadać jakie czynności przewidziane przepisami rozporządzenia zostały wykazane, czy wyczerpywały one katalog ustalony jego przepisami, a jeżeli nie to czy podjęta była próba działania mając na celu zachowanie wymagań rozporządzenia. Takich badań organ nadzorczy nie przeprowadził mimo, iż skarżący taki zarzut stawiał twierdząc, iż o objęciu gruntu w posiadanie dotychczasowi właściciele nie byli zawiadomieni, a nawet nie czyniono starań w tym kierunku. Nie było zatem podstaw do uznania, iż przepisy rozporządzenia nie zostały naruszone, a zatem że orzeczenie nie narusza prawa.
Skargę zatem należało uwzględnić i sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.22 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz art.55 ust.l ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.).