Uzasadnienie
1. Wyrokiem z dnia 12 lutego 2004 r., SA/Sz 738/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. D. na decyzję Izby Skarbowej w S. Ośrodek Zamiejscowy w K. z dnia 28 lutego 2002 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r.
Jak wynikało z akt sprawy, uzasadnienie do powyższego wyroku nie zostało sporządzone bowiem skarżący nie złożył w terminie wniosku o jego sporządzenie. Wniosek strony o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku został natomiast odrzucony postanowieniem z dnia 14 października 2004 r., które jest prawomocne.
- 2. Pismem z dnia 29 marca 2012 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższego orzeczenia, jako prawomocnego, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj.:
- - art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) zwanej dalej: u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie go do ustalonego stanu faktycznego i przyjęcie, że przychody skarżącego z tytułu sprzedaży w 1997 r. nieruchomości, tj. czternastu działek gruntu winny być opodatkowanie, jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, tj. w oparciu o art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
- - art. 28 ust. 1 i ust. 2 u.p.d.d.o.f. poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie do przychodów skarżącego z tytułu sprzedaży w 1997 r. nieruchomości tj. czternastu działek gruntu,
- - art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.s.d.g. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie oraz uznanie, że skarżący prowadził działalność gospodarczą polegającą na obrocie nieruchomościami,
- - art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez uznanie, że wskazane przez skarżącego wydatki poniesione przez skarżącego w 1997 r. nie miały związku z uzyskanymi przychodami i nie stanowiły kosztów uzyskania przychodu z tytułu sprzedaży nieruchomości.
W związku z tak postawionymi zarzutami skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że zaskarżony wyrok w całości jest niezgodny z prawem.
- 3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 lutego 2004 r., SA/Sz 738/02, podlega odrzuceniu.
4. Jak wynika, z treści art. 285a § 1 p.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Natomiast zgodnie z art. 285a § 2 skarga, o której mowa w § 1, przysługuje również w wyjątkowych przypadkach od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych.
Zakresem normy z art. 285a § 2 p.p.s.a. objęte są w wyjątkowych sytuacjach prawomocne orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, np. nie wniosły skargi kasacyjnej lub nie wniosły skargi o wznowienie postępowania, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych, np. istnieją przesłanki i termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Należy zatem zauważyć, że strona wnosząca skargę na podstawie art. 285a § 2 p.p.s.a. obowiązana jest w skardze, poza innymi warunkami wymienionymi w art. 285e § 1 p.p.s.a., wykazać, że występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający wniesienie skargi, co obejmuje także wykazanie, dlaczego nie wykorzystała środka zaskarżenia (art. 285e § 1 pkt 5 p.p.s.a.). Skargę, która nie spełnia wymagań określonych w art. 285e § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 285h § 1 p.p.s.a. (takie stanowisko zostało zaprezentowane w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2011 r., I ONP 14/11 oraz z dnia 17 grudnia 2010 r., I ONP 16/10). Jeżeli strona wnosi skargę na podstawie art. 285a § 2 p.p.s.a., to musi wykazać, że występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający wniesienie skargi (B. Dauter, R. Hauser "Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego" Warszawa 2010 r.). Wyjątkowość przypadku odnosi się również do przyczyn, które spowodowały, że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych.
5. W niniejszej sprawie skarżący wskazuje, że skoro skarga o wznowienie postępowania została prawomocnie oddalona a skargi kasacyjnej nie wniósł bowiem jego stan majątkowy nie pozwalał mu na wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika, to uzasadnionym było wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane przez skarżącego okoliczności nie pozwalają na uznanie, że zastosowanie w sprawie znajdzie art. 285a § 2 p.p.s.a. Po pierwsze należy bowiem zauważyć, że w niniejszej sprawie skarżący nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, pomimo tego, że był on o tym uprawnieniu prawidłowo zawiadomiony. Zawiadomienie o rozprawie przed sądem – zostało wysłane w dniu 18 grudnia 2003 r. i awizowane dnia 19 grudnia 2003 r. oraz dnia 30 grudnia 2003 r. W ocenie Sądu, trafnie sąd pierwszej instancji w tej sytuacji przyjął, że skarżący został prawidłowo powiadomiony o rozprawie.
Dalej należy zauważyć, że wyjaśnienia przedstawione w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku WSA w Szczecinie z dnia 12 lutego 2004 r., SA/Sz 738/02, nie uwzględniają faktu, że prawomocnym postanowieniem z dnia 14 października 2004 r. odrzucono wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W tej sytuacji, brak było nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 285a § 2 p.p.s.a., tym bardziej, że podnoszony argument o braku środków na wniesienie skargi kasacyjnej w tej sytuacji pozostaje bezzasadny. Nie możliwym było bowiem wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku, do którego nie zostało sporządzone uzasadnienie.
Na marginesie wypada jedynie wskazać, że okoliczność trudnej sytuacji majątkowej skarżącego w toku sprawy SA/Sz 738/02 była analizowana wielokrotnie. Skarżący składał bowiem wnioski o przyznanie prawa pomocy, które były przez sądy rozpatrywane negatywnie – postanowienia z dnia: 16 marca 2005 r., 12 maja 2005 r., 2 sierpnia 2005 r. (postanowieniem NSA z dnia 26 września 2005 r., II FZ 611/05 oddalono zażalenie podatnika na to postanowienie).
Powoływanie się zatem w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku na okoliczność, że stan majątkowy nie pozwalał skarżącemu na wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika, jest niewystarczające by uznać, iż została zrealizowana przesłanka "wyjątkowego przypadku".
Ponadto dodać tutaj także należy, że powoływana okoliczność, iż skarga o wznowienie postępowania została prawomocnie oddalona nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy. Brak jest bowiem w aktach postępowania jakiekolwiek informacji na ten temat a treść skargi kasacyjnej nie wyjaśnia w żaden sposób ani tego kiedy taka skarga została złożona ani tego kiedy została rozpoznana przez sąd.
6. W tej skoro brak było uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji a zgodnie z art. 285d p.p.s.a. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które spowodowały niezgodność orzeczenia z prawem, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, to brak było podstaw do możliwości rozpoznawania postawionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
Na marginesie wypada jedynie wskazać, że podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Z treści wniesionej skargi, pomimo postawienia w jej petitum zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wynika, że de facto kwestionuje ona okoliczność, czy prawidłowo oceniono, iż skarżący prowadził, czy też nie działalność gospodarczą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie konstruowanie zarzutów należy uznać za niedopuszczalne na gruncie art. 285d p.p.s.a. kwestionowanie faktów.
- 7. W tym stanie rzeczy skarga nie spełnia wymagań określonych w art. 285e § 1 pkt 5 p.p.s.a., a wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 285h § 1 p.p.s.a., skargę odrzucił.