Uzasadnienie
Pismem z dnia 19 sierpnia 2005 r. "A." spółka z o.o. w S., reprezentowana przez doradcę podatkowego Zbigniewa B., zaskarżyła opieszałość Naczelnego Sądu Administracyjnego i obrazę art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawie FSK 1104/04 z jej skargi kasacyjnej od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 13 października 2003 r., I SA/Ka 2141/02 oddalającego skargę na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w Cz. z dnia 24 lipca 2002 r., (...) w przedmiocie określenia wysokości straty w podatku dochodowym od osób prawnych.
Zdaniem pełnomocnika strony wydanie wyroku w przedmiotowej sprawie w dniu 10 maja 2005 r., a uzasadnienia dnia 5 sierpnia 2005 r. świadczy o całkowicie bezzasadnym naruszeniu przez Sąd art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi statuującego obowiązek uzasadniania wyroków w terminie trzydziestu dni, którym to terminem Naczelny Sąd Administracyjny jest oczywiście związany.
Po wezwaniu Sądu o oświadczenie, w jakim trybie domaga się skarżąca spółka rozpoznania skargi na opieszałość, strona w piśmie z dnia 7 września 2005 r. stwierdziła, iż domaga się rozpoznania skargi we wszystkich dopuszczalnych trybach. Przy czym jej zdaniem Sąd powinien zastosować dyspozycje płynące z przepisu art. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec powyższego zarejestrowano pismo skarżącego jako skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga o stwierdzenie, że w tej sprawie nastąpiła przewlekłości postępowania uzasadniona nie jest w związku z czym należało ją oddalić.
Przystępując do oceny zasadności przedmiotowej skargi w punkcie wyjścia odwołać trzeba się do treści przepisów art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki /Dz.U. nr 179 poz. 1843/. Otóż pierwszy z nich stanowi, że "strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego /przewlekłość postępowania/". Natomiast po myśli drugiego z nich "skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie".
Z regulacji tych wynika zatem, że ustawa uzależnia skuteczność przedmiotowej skargi od wystąpienia dwóch przesłanek. Pierwszą z nich jest występowanie nieuzasadnionej zwłoki /przewlekłości/ w postępowaniu sądowym. Drugą natomiast termin, w jakim złożenie skargi jest dopuszczalne.
Odnosząc zatem powyższe uwagi do okoliczności sprawy zauważyć należy, że skarżąca spółka w swym piśmie formułuje zarzuty, które dotyczą sprawy, w której w dniu 10 maja 2005 r. zapadł wyrok kończący prawomocnie postępowanie toczące się ze skargi spółki. Z akt sprawy wynika, iż wyrok w przedmiotowej sprawie został doręczony stronie dnia 11 sierpnia 2005 r., podczas gdy pismo skarżącej datowane na dzień 19 sierpnia 2005 r. Tym samym więc przedmiotowa skarga nie ma uzasadnionych podstaw, gdyż skarżąca spółka nie dotrzymała wymogu określonego w przepisie art. 5 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, który dopuszcza możliwość wniesienia skargi na przewlekłość tylko takiego postępowania, które jeszcze zakończone nie zostało.
Podobne też stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 18 stycznia 2005 r., III SPP 113/04 /OSNP 2005 nr 9 poz. 134/ stwierdzając, iż skargę na opieszałość Sądu w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. można jedynie wówczas złożyć, gdy nieprawidłowości nie zostały jeszcze usunięte do dnia złożenia skargi.
Jedynie na marginesie powyższych rozważań zauważyć należy, że autor pisma z dnia 19 sierpnia 2005 r. błędnie utożsamia datę wysyłki z datą sporządzenia uzasadnienia, nie biorąc pod uwagę obiegu korespondencji w Sądzie, jak również opóźnień związanych z okresem urlopowym. Z akt sprawy wynika, iż uzasadnienie w przedmiotowej sprawie zostało sporządzone w dniu 22 czerwca 2005 r., stąd też ze względu na nienadmierne opóźnienie nie sposób zgodzić się z twierdzeniem strony, iż naruszenie art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ podważa zaufanie obywateli do państwa i zasługuje na szczególne potępienie.
Niezależnie od tego podkreślić należy, iż termin, o którym mówi art. 193 powołanej ustawy jest terminem instrukcyjnym - uchybienie mu nie powoduje bezskuteczności czynności dokonanej przez Sąd, jak również nie daje uprawnień procesowych stronom.
Wreszcie trzeba stwierdzić, iż powołany przepis art. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawia zasadę udzielania pomocy stronie, a nie pełnomocnikowi strony będącego doradcą podatkowym.
Stąd też ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, orzekł jak w sentencji.