Uzasadnienie
W skardze z dnia 7 marca 2016 roku, S. S. (dalej: Skarżący), wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, II FSK 3301/14, w sprawie zainicjowanej przez Skarżącego na skutek wniesienia skargi kasacyjnej z dnia 22 sierpnia 2014 roku, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 maja 2014 roku, sygn. akt I SA/Lu 1325/13, oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 18 października 201 roku, nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportu za lata 2008 – 2012.
W skardze o stwierdzenie przewlekłości postępowania zgłoszono wnioski o: (1) stwierdzenie przewlekłości w postępowaniu toczącym się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w okresie od sierpnia 2014 roku do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania, (2) zlecenie sądowi prowadzącemu postępowanie odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie, (3) zasądzenie na rzecz Skarżącego odpowiedniej sumy pieniężnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz.U.2004.179.1843 ze zm.). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ust. 1 ww. ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także charakter sprawy, zachowanie stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania.
Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach (por. postanowienia NSA z 11 września 2013 r., I FPP 2/13 oraz z 31 lipca 2013 r., II GPP 4/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Nie ulega bowiem wątpliwości, że szybkość orzekania nie może stanowić przeszkody we właściwym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Ocena, czy wystąpiła przewlekłość postępowania jest przy tym dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy (por. postanowienie NSA z 12 stycznia 2012 r., II FPP 11/11, oraz z 8 maja 2012 r., II FPP 3/12, publ.
CBOSA). Poza tym wskazać należy, iż o naruszeniu jednej z podstawowych zasad postępowania (rozpatrzenie sprawy w rozsądnym terminie), określonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP decyduje nie sam upływ czasu, ale nieuzasadnione przewlekanie procesu (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 15 stycznia 2003 r., II AKz 3/03, publ. Wokanda 2004/3/44).
Stosownie do przepisu § 44 ust. 2 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M. P. Nr 86 poz. 1007 ze zm.; dalej jako: "uchwała") na każdą z rozpraw (posiedzeń) są wyznaczane sprawy według kolejności wpływu, w których sprawozdawcami są sędziowie składu orzekającego Sądu, rozpoznającego sprawy na tym posiedzeniu, z uwzględnieniem spraw, które podlegają rozpoznaniu poza kolejnością. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do Sądu wcześniej.
Zauważyć przy tym należy, że istnieją podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające, bądź to wprost z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że z akt sprawy wynika, iż skarga kasacyjna została złożona przez pełnomocnika Skarżącego w Biurze Podawczym WSA w Lublinie dnia 22 sierpnia 2014 roku (Karta nr 73 akt sądowych). Skarga kasacyjna wraz z aktami sprawy została doręczona do Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 2 października 2014 roku i tego samego dnia Przewodniczący Wydziału II Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego wydał zarządzenie w celu nadania sprawie biegu i sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą II FSK 3301/14. Także tego samego dnia na podstawie art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wobec niedostrzeżenia braków skargi, o których mowa w tym przepisie, wydane zostało zarządzenie o przedstawieniu akt sprawy Przewodniczącemu Wydziału w celu podjęcia czynności zmierzających do wyznaczenia terminu rozprawy.
W dniu 16 września 2015 roku Skarżący (data stempla pocztowego, K.
82) złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o ustanowienie pełnomocnika procesowego do udziału w sprawie kasacyjnej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Izby Finansowej NSA, poinformowano Skarżącego, że zakres pełnomocnictwa ustanowionego na skutek przyznania stronie prawa pomocy dnia 24 lutego 2014 roku, obejmuje zarówno postępowanie przed WSA w Lublinie jak i przed NSA. Wyjaśniono Skarżącemu, że pełnomocnik ustanowiony w sprawie w ramach pomocy prawnej działa na rzecz strony aż do prawomocnego zakończenia postępowania.
Mając na uwadze opisany wyżej przebieg postępowania w niniejszej sprawie, skład orzekający nie widzi podstaw do stwierdzenia w niej przewlekłości postępowania. Czynności związane z zarejestrowaniem sprawy, jej przekazaniem do rozpoznania oraz korespondencję ze skarżącym podejmowano bez zbędnej zwłoki. Zauważyć należy, że w chwili obecnej średni okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy w Wydziale II Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego wynosi około 30 miesięcy. Odnosząc wobec tego okres oczekiwania skarżącego na rozpoznanie sprawy przed NSA (od 22.08.2014 roku) do ww. średniego czasu oczekiwania na rozpoznanie spraw w II Wydziale Izby Finansowej NSA, który wynika z liczby wpływających spraw i stosowania – zgodnie z wyżej powoływanymi wymogami prawa – zasady rozpoznawania spraw zgodnie z kolejnością ich wypływu (przy uwzględnieniu ustawowo przewidzianych wyjątków), wniosek o stwierdzenie przewlekłości postępowania uznać należy za bezzasadny.
Zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie, z uwagi na jej przedmiot przepisy szczególne nie nakładają na Sąd obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością. Ponadto skarżący nie składał też wniosku o przyspieszenie rozpoznania sprawy.
Odnosząc się do wyrażonego w skardze na przewlekłość postępowania przekonania o szczególnym charakterze omawianej sprawy należy podkreślić, że nie jest on zależny od subiektywnych odczuć skarżącego o oczywistości sprawy, a okres oczekiwania na jej rozpoznanie jest wypadkową czynników obiektywnych oraz czasu niezbędnego do podejmowania działań zgodnych z obowiązującymi przepisami proceduralnymi.
Jak zauważono, czynności Naczelnego Sądu Administracyjnego zmierzające do wydania w sprawie rozstrzygnięcia były terminowe i prawidłowe, a okresu oczekiwania na wyznaczenie rozprawy, w związku z brakiem uzasadnionego wniosku strony o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę.
Ze wskazanych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ww. ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.