Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 lutego 2019 r. M.T. i C.T. wnieśli skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w sprawie postanowienia z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt I SAB/Sz 19/15. Skarżący w ww. piśmie w związku z długotrwałym dyskryminowaniem ich w sprawie, przewlekaniem jej, bezzasadnym mnożeniem procedur i udawaniem fikcyjnego prowadzenia sprawy, zażądali stwierdzenia rażącej przewlekłości i bezczynności, uchylania się od rozpatrzenia stawianych zarzutów i wypłacenia stosownego zadośćuczynienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga na przewlekłość postępowania ma na celu realizację wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu. Skorzystanie z tego środka prawnego jest jednak uzależnione od spełnienia określonych wymogów formalnych. Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 z późn. zm.), dalej: "ustawa", skargę uregulowaną w tym przepisie wnosi się w toku postępowania w sprawie. Oznacza to, że skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania w sprawie, której dotyczy, bowiem zasadniczym celem skargi na przewlekłość postępowania jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania toczącej się sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2012 r., I OPP 84/11 (LEX nr 1103980) wskazał, że przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki są środkiem egzekwowania konstytucyjnego prawa każdego do rozpoznania jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, prawa do osądzenia tej sprawy, którą wniesie pod sąd. Nie mogą służyć jako swoisty środek odwoławczy, którym strona będzie mogła zainicjować bądź też wszcząć postępowanie w sprawie. Skarga na przewlekłość postępowania stanowi doraźną interwencję przeciwdziałającą niezasadnie przedłużającemu się postępowaniu sądowemu. Jest zatem środkiem prawnym egzekwującym rozpoznanie sprawy przez sąd - jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie sprawnego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2011 r., I OPP 50/11, LEX nr 852830). Skarga na przewlekłość postępowania ma zapewnić szybką reakcję na trwającą zwłokę w czynnościach sądu, a więc spełni swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania.
Dodatkowo, zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 wyżej powołanej ustawy, skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających to żądanie. Skarżący powinien zatem w uzasadnieniu skargi szczegółowo wskazać, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy. Jego obowiązkiem jest precyzyjnie wskazać na konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2008 r., sygn. akt II OPP 19/08, Lex nr 494357). Skargę niespełniającą tego wymagania Sąd odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków (art. 9 ust. 1 tej ustawy).
W rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że skarga skarżącej na przewlekłość postępowania co prawda spełnia wymagania pisma procesowego, ale nie przytoczono w niej okoliczności uzasadniających żądanie (art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy). Brak w tym piśmie konkretnych przykładów czynności procesowych, których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie podjął lub dokonał wadliwie, a które w ocenie skarżącej mogłyby świadczyć o nieuzasadnionej zwłoce w postępowaniu sądowym. Skarżąca zwróciła jedynie uwagę na "bezzasadne mnożenie procedur i udawanie prowadzenia sprawy". Ogólnikowe sformułowanie kwestionujące kompetencję Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z pewnością nie mogą być uznane za przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie o jakich mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy. Jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący skargę na przewlekłość postępowania ma w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez Sąd pierwszej instancji z uwzględnieniem charakteru sprawy, stopnia faktycznej i prawnej jej zawiłości oraz znaczenia dla strony wnoszącej skargę rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowania się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 ustawy), to skarga ta powinna wyraźnie wskazywać, w którym miejscu postępowania doszło do uchybienia przez sąd orzekający terminowości bądź prawidłowości podjętych czynności sądowych.
Brak sprecyzowania okoliczności uzasadniających żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania uniemożliwia ocenę czynności Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wymienionych w art. 2 ust. 2 ustawy.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 8 ust. 2 i art. 9 ust. 1 powołanej ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.