Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 sierpnia 2012 r. R. R. (dalej: skarżący, podatnik) złożył skargę na bezczynność Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w sprawie o zwrot nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r.
Organ przekazał skargę do Sądu pierwszej instancji w dniu 18 września 2012 r., sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą I SA/Bd 48/12.
Następnie dnia 16 października 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych, który został uwzględniony postanowieniem z dnia 22 października 2012 r.
Wyrokiem z dnia 28 listopada 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy powyższą skargę oddalił.
Podatnik złożył w dniu 23 maja 2013 r. skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, w której wniósł o:
- - stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie;
- - zlecenie podjęcia przez Sąd rozpoznający sprawę co do istoty odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie poprzez wezwanie podatnika do uiszczenia niezbędnych kosztów sądowych, wyznaczenie w terminie 21 dni terminu rozprawy;
- - przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 10.000 zł za przewlekłość postępowania.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że od czasu wręczenia organowi skargi na bezczynność ani Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. ani WSA w Bydgoszczy nie załatwił sprawy. Nie zwrócono także podatnikowi kwoty 573,00 zł będącej nadpłatą podatku dochodowego za 2007 r. Skarżący podkreślił, że nie został wezwany na rozprawę, jak również Sąd nie podjął jakiejkolwiek innej czynności.
Dodatkowo dnia 27 czerwca 2013 r. skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W punkcie wyjścia wskazać wypada, że przedmiotem sprawy zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest rozpatrzenie skargi strony na naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy przez WSA w Bydgoszczy bez nieuzasadnionej zwłoki, a nie skarga na bezczynność organu administracji publicznej. Zainicjowana wniesioną przez R. R. skargą na bezczynność Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. sprawa sądowo-administracyjna, została prawomocnie załatwiona ww. wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 28 listopada 2012 r. Wyrok ten nie został zaskarżony przez stronę w ustawowym terminie.
Jak wynika natomiast z treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, dalej: ustawa), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, gdy postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jej wyjaśnienia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także charakter sprawy, zachowanie strony, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku Sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do Sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Szybkość orzekania nie może bowiem stanowić przeszkody we właściwym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Ocena, czy wystąpiła przewlekłość postępowania jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy.
Przedstawiony powyżej przebieg postępowania, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie daje podstaw do uznania, że obarczone było ono wadą w postaci nieuzasadnionej zwłoki Sądu. Wręcz przeciwnie, Sąd pierwszej instancji rozpoznał skargę w możliwie najkrótszym czasie, uwzględniając konieczność dokonania przewidzianych prawem czynności procesowych po jej otrzymaniu (skarga na bezczynność organu wpłynęła do Sądu pierwszej instancji wraz z odpowiedzią na skargę w dniu 18 września 2012 r., natomiast wyrok ją oddalający wydany został w 28 listopada 2012 r.). Zauważyć przy tym należy, że Sąd w międzyczasie rozpatrzył wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
W związku z powyższym zarzuty skarżącego należało uznać za całkowicie chybione. Skarga podatnika została rozpatrzona, a jak już wskazano w sprawie zapadł w dniu 28 listopada 2012 r. Skarżący natomiast został prawidłowo poinformowany o terminie rozprawy, o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy.
Na marginesie należy dodać, że na błędne przeświadczenie podatnika o opieszałości Sądu zapewne wpływ miał fakt jego nieobecności na rozprawie, na której Sąd ogłosił wyrok, którego w świetle art. 139 § 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. jedn. Dz U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) nie miał obowiązku doręczyć skarżącemu z urzędu.
Końcowo wskazać należy, że rozpatrzenie wniosku strony z dnia 27 czerwca 2013 r. o przyznanie prawa pomocy jest o tyle bezprzedmiotowe, iż w wyżej wymienionym postanowieniu z dnia 22 października 2012 r. referendarz sądowy WSA w Bydgoszczy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych, co obejmowało również zwolnienie z obowiązku ich ponoszenia w postępowaniu przed NSA.
Mając powyższe na uwadze skargę, jako niezasadną, należało oddalić na podstawie przepisu art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.