Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 1639/09 oddalił skargę S. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 18 listopada 2008 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jakie skarżący wniósł od decyzji Burmistrza S. z dnia 30 lipca 2008 r. odmawiającej mu umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2005-2006.
Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku przebieg postępowania Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzję Burmistrza S. z dnia 30 lipca 2008 r. skarżący odebrał w siedzibie Urzędu Miejskiego S. w dniu 31 lipca 2008 r. Zgodnie z pouczeniem zakreślony czternastodniowy termin do wniesienia odwołania w sprawie upływał w dniu 14 sierpnia 2008 r. Tymczasem skarżący wniósł odwołanie (bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego) dopiero w dniu 20 sierpnia 2008 r. (data stempla pocztowego), a więc z sześciodniowym opóźnieniem.
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Kolegium, w której stwierdził, że czternastodniowy termin na wniesienie odwołania w sprawie "uciekł mu z przyczyn obiektywnych". W skardze złożył również wniosek o przywrócenie terminu, uchybionego w jego ocenie z ważnych przyczyn społecznych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W toku postępowania skarżący rozszerzył zarzuty skargi, wywodząc, iż kwestionowane odwołanie zostało nadane z zachowaniem terminu, gdyż ze zwrotnego poświadczenia odbioru nie wynika jednoznacznie data doręczenia decyzji. Jego zdaniem na dokumencie tym figuruje także data 1 sierpnia 2008r, wobec czego odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu – w pierwszym dniu roboczym po upływie 14 dni.
Sąd pierwszej instancji oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. skargę strony.
W pierwszej kolejności Sąd przytoczył brzmienie art. 223 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.).
Sąd uznał, że istotnie organ błędnie odczytał datę nadania odwołania. Z załączonej do niego koperty wynika, że odwołanie to zostało nadane w dniu 16 sierpnia 2008 r. Jednakże data ta nie przesądza o zachowaniu terminu.
W ocenie Sądu organy zasadnie uznały, że decyzja Kolegium została skarżącemu prawidłowo doręczona osobiście w dniu 31 lipca 2008 r. Potwierdzeniem tego faktu jest podpis skarżącego wraz z datą. Wobec tego czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 14 sierpnia 2008 r. w czwartek, dzień roboczy. Zatem odwołanie wniesione w dniu 16 sierpnia zostało wniesione dwa dni po tym terminie.
Na powyższy wyrok skargę kasacyjną wniósł skarżący zaskarżając go w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
- I. art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. w związku z art. 162 i 169 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy z treści odwołania strony skarżącej od decyzji Burmistrza S. z dnia 30 lipca 2008 r. wynika, iż istniały przesłanki do zawezwania strony do wyjaśnienia czy zawarte w odwołaniu informacje dotyczące choroby żony oraz fakt stwierdzenia przez stronę uchybienia terminu do wniesienia odwołania stanowią wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, tym bardziej, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania było tylko jednodniowe, a więc termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jeszcze nie upłynął,
- II. art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zawierającego odniesienia się do zarzutu strony naruszenia art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, to jest głównego zarzutu strony skarżącej, a co za tym idzie uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż zaskarżona decyzja była zgodna z prawem, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkować nie rozpoznaniem jej istoty, w efekcie czego Sąd dopuścił się rażącej wadliwości w ustaleniu stanu faktycznego do wniesienia odwołania.
Mając na uwadze powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania, bądź uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w myśl art. 182 § 1 P.p.s.a. Wniósł także na podstawie art. 16 ust. 2 i 3 oraz art. 29 ustawy z dnia 16 maja 1982 r. Prawa o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1058 ze zm.) w związku z art. 19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w związku z § 18 pkt 1 ppkt 2 w związku z pkt 1a lub c przytaczanego rozporządzenia o zasądzenie na jego rzecz z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postaci sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej należnej kwoty oraz należnego od tej kwoty podatku VAT 22%. Na podstawie § 20 w/w rozporządzenia oświadczył, że koszty nie zostały zapłacone ani w całości ani w części.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej).
Zarówno organy podatkowe jak też Sąd pierwszej instancji wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że decyzja Burmistrza S. z dnia 30 lipca 2008 r. została doręczona skarżącemu w dniu 31 lipca 2008 r. oraz że odwołanie od powyższej decyzji zostało przez podatnika nadane w dniu 20 sierpnia 2008 r. tj. z uchybieniem 14-dniowego terminu wynikającego z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej.
W skardze kasacyjnej jej autor zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 162 i art. 169 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy z treści odwołania podatnika wynika, że istniały przesłanki do wezwania strony do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Powyższy zarzut jest oczywiści bezzasadny.
Organy podatkowe nie miały bowiem obowiązku wzywania podatnika do uzupełnienia odwołania poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia powyższego odwołania.
W decyzji z dnia 30 lipca 2008 r. Burmistrza S. odmawiającej podatnikowi umorzenia zaległości w podatki od nieruchomości znajduje się pouczenie, z którego wynika, że odwołanie od powyższej decyzji należy wnieść w terminie 14 dni od otrzymania decyzji. Warunkiem skuteczności czynności procesowej jaką jest wniesienie odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu, niezależnie czy jest to uchybienie jednodniowe czy też jednomiesięczne, powoduje identyczny skutek w postaci bezskuteczności odwołania. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej) – por. Ordynacja podatkowa, Komentarz 2010 – B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, str. 926).
Zgodnie z art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, aby uchybiony termin został stronie przewrócony muszą wystąpić łącznie cztery przesłanki:
- 1) zainteresowany musi złożyć wniosek o przywrócenie terminu,
- 2) wniosek ten winien być złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przeszkody do jego wniesienia,
- 3) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu należy dopełnić czynność, dla której był ustanowiony przywrócony termin,
- 4) uprawdopodobnić we wniosku o przywrócenie terminu brak swojej winy.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi zastrzeżeń fakt, że podatnik otrzymał decyzję Burmistrza S. z dnia 30 lipca 2008 r. w dniu 31 lipca 2008 r., co też poświadczył własnoręcznym podpisem na druku "potwierdzenia odbioru".
W decyzji znajduje się pouczenie, z którego wynika, że od tej decyzji przysługuje prawo do wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie czternastu dni od jej otrzymania za pośrednictwem organu wydającego decyzję.
Natomiast odwołanie zostało przez podatnika złożone w dniu 20 sierpnia 2008 r. (data stempla pocztowego), a więc z uchybieniem ustawowego terminu, określonego art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej.
Składając odwołanie po terminie podatnik nie złożył wcześniej, ani jednocześnie, wniosku o przewrócenie uchybionego terminu, co uzasadniało wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 18 listopada 2008 r. (mylnie wskazano rok 2006), postanowienia stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu (art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej).
Wprawdzie w art. 162 Ordynacji podatkowej przewidziana jest możliwość przywrócenia terminu, ale jest ona uwarunkowana prośbą zainteresowanego, wniesioną w terminie, w której obowiązany jest uprawdopodobnić, że uchybienie to nastąpiło nie z jego winy.
Wniosku o przywrócenie terminu podatnik nie złożył wobec czego oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 162 Ordynacji podatkowej.
Natomiast w przepisie art. 169 Ordynacji podatkowej normodawca określa zasadę ograniczonego formalizmu w zakresie formy i treści podania. Przepis ten nakłada na organy podatkowe obowiązek podjęcia czynności w celu usunięcia braków formalnych. Należą do nich: 1) niewskazanie adresu zamieszkania, siedziby, prowadzenia działalności, 2) brak innych wymagań co do treści (brak podpisu, pełnomocnictwa, określenia zarzutów, istotę i treść żądania).
Z całą pewnością nie stanowi braku formalnego odwołania brak wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, o którym to środku strona została prawidłowo pouczona. Należy wskazać, że sprawa o przywrócenie terminu jest odrębną sprawą administracyjną.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wyrok Sądu pierwszej instancji nie narusza przepisów prawa, zaś jego uzasadnienie odpowiada wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a. bowiem wskazano w nim zarówno podstawę rozstrzygnięcia jak też przedstawiono w sposób logiczny jego uzasadnienie.
Z tego tez względu, na mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika z urzędu Sąd określił w wysokości wynikającej z § 18 pkt 2 lit. b Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. (Dz. U. nr 163 poz. 1348.).