Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1584/08 Naczelny Sad Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 172/08.
Dnia 19 kwietnia 2010 r. skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego w/w postanowieniem. W piśmie tym zawarł wniosek o zwolnienie go od obowiązku uiszczania opłat i wydatków. Stwierdził, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prowadzi on gospodarstwo domowe wraz z żoną, ponosi koszty utrzymania mieszkania w wysokości 800 zł miesięcznie, choruje na nadciśnienie tętnicze, jest po zawale mięśnia sercowego, założono mu stenty, choruje na cukrzycę, zakwalifikowano go do wszczepienia endoprotezy kolana lewego, jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, choruje urologicznie na przerost prostaty. Na leki wydaje miesięcznie 400 zł. Nadto jego małżonka leczy się z powodu WZW typu B, zespołu jelita drażliwego oraz skoliozy, na leki wydaje miesięcznie 200 zł. Resztę środków przeznacza na bieżące utrzymanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym przysługuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym należy zauważyć, że prawo pomocy to pomoc budżetu państwa osobom, które z uwagi na trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę okoliczności przemawiających, zdaniem wnioskodawcy, za rozstrzygnięciem korzystnym dla strony. Ciężar dowodu w tym postępowaniu spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów zastępstwa procesowego we własnym zakresie. Udzielenie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też przyznanie prawa pomocy może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (por.: M. Niezgódka – Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosowanie prawa pomocy winno odnosić się do osób, dla których zdobycie środków na sfinansowanie kosztów postępowania sądowego jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe. Z przedłożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynika, by sytuacja strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy wskazać, że skarżący i jego małżonka mają emerytury w łącznej kwocie 4300 zł netto. Jak sami przyznają koszty utrzymania mieszkania wynoszą 800 zł miesięcznie (nie wskazując jakie opłaty znajdują się w tej kwocie, co ma znaczenie w sytuacji, gdy powierzchnia mieszkania wynosi 38 m2). Również opłaty za leki wynoszą w sumie 600 zł. Powyższe oznacza, że stronie pozostaje miesięcznie 2900 zł na zakup jedzenia, odzieży i bieżące wydatki.
W niniejszej sprawie uznać więc trzeba, że strona jest w stanie uiścić wpis od skargi o wznowienie postępowania, obliczany zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.