Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 maja 2006 r., I SA/Gl 641/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Daniela D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 7 lutego 2006 r., (...) w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż skarga została wniesiona w dniu 8 marca 2006 r. przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego, a wpis stały od tej skargi został uiszczony w dniu 28 kwietnia 2006 r. Sąd I instancji zauważył, iż, zważywszy na treść art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pełnomocnik skarżącego winien był uiścić wpis stały w terminie otwartym do wniesienia skargi, a więc do dnia 13 marca 2006 r. Uiszczenie wpisu po upływie tego terminu uprawniało Sąd do odrzucenia skargi w oparciu o art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W skardze kasacyjnej na powyższe postanowienie - złożonej przez radcę prawnego Artura W. - skarżący wniósł o jego uchylenie w całości, zarzucając mu naruszenie par. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnik strony zauważył, że wpis został w sprawie uiszczony po poznaniu sygnatury akt sprawy, a więc jeszcze przed upływem terminu wynikającego z par. 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia, gdyż przepis ten stanowi, że wpis stały uiszcza się po pierwsze na wezwanie /którego w sprawie nie było/, po drugie po przekazaniu skargi sądowi. Wskazując na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2004 r. /GZ 33/04/, strona podniosła, iż par. 5 ust. 2 rozporządzenia stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dotyczy skarg wnoszonych do sądu I instancji. par. 5 ust. 1 rozporządzenia wskazuje bowiem, iż przy uiszczaniu należy wskazać między innymi sygnaturę akt sprawy, co nie byłoby możliwe w okresie, gdy akta znajdują się w organie administracyjnym. par. 5 ust. 2 rozporządzenia pozwala spełnić ten warunek, wezwanie sądu jest bowiem nie tylko wezwaniem do uiszczenia wpisu stałego, lecz również informacją, że skarga znajduje się w sądzie pod określoną sygnaturą akt.
Zdaniem strony jej skarga powinna być przyjęta jako należycie opłacona i rozstrzygnięta, a postanowienie Sądu I instancji podważa zaufanie obywateli do państwa prawa i zasad działania jej organów /art. 7 Konstytucji RP/ - jako podstawowej normy konstytucyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Z akt sprawy wynika, że skarga została wniesiona w dniu 8 marca 2006 r. W dniu 7 marca 2006 r. zapadł natomiast wyrok Trybunału Konstytucyjnego /SK 11/05/, w którym stwierdzono, że par. 5 ust. 2 rozporządzenia jest niezgodny z art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz z art. 2 Konstytucji. Sentencja tego orzeczenia została ogłoszona dnia 17 marca 2006 r. w Dz.U. nr 45 poz. 322. Zgodnie z art. 190 ust. 3 zd. 1 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. W powołanym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny nie skorzystał z tej możliwości, stąd też par. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 221 poz. 2193/ utracił moc obowiązującą z dniem 17 marca 2006 r. i z tą datą obowiązek uiszczenia należnej opłaty bez wezwania dotyczy również wpisu od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego do sądu pierwszej instancji.
Jednakże w niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi upływał z dniem 13 marca 2006 r. /w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do tego dnia profesjonalny pełnomocnik strony powinien był również uiścić wpis od tej skargi/, a więc przed datą wejścia w życie omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stąd też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji nie miał podstaw do odrzucenia skargi poprzez pominięcie przy rozstrzyganiu przepisu par. 5 ust. 2 rozporządzenia. Do dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r. przyjmowano w orzecznictwie, iż przepis art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ nie ma zastosowania do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego w trybie art. 54 par. 1 tej ustawy, a więc za pośrednictwem organu, którego działania lub bezczynność są przedmiotem skargi /przykładowo, por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r., OSK 1289/04, z dnia 7 października 2004 r., GZ 33/04/.
Przepis par. 5 ust. 2 rozporządzenia ustanawiał bowiem wyjątek dla pism będących skargami wnoszonymi do sądu administracyjnego I instancji, stanowiąc, że wpis od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie po przekazaniu sądowi skargi. W sytuacji wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracyjnego wezwanie do uiszczenia wpisu stałego było także istotną dla strony informacją, że jej skarga została przekazana do sądu i została tam zarejestrowana /zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006 r., s. 467/.
Sytuacja uległa zmianie od dnia 7 marca 2006 r., kiedy Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 11/05 orzekł, że par. 5 ust. 2 rozporządzenia jest niezgodny z art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz z art. 2 Konstytucji RP, stwierdzając jednocześnie, że art. 180, art. 219 par. 2 i art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są zgodne z Konstytucją RP. Skoro więc skarga została wniesiona dnia 8 marca 2006 r., czyli przed ogłoszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw, to należało zastosować przepis par. 5 ust. 2 rozporządzenia i wezwać pełnomocnika do uiszczenia wpisu /por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2006 r., II OSK 888/06/.
Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie stosując par. 5 ust. 2 omawianego rozporządzenia dopuścił się naruszenia tego przepisu, a w tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, miał obowiązek orzec jak w sentencji postanowienia.