Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1500/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 15 czerwca 2007 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono, że pismem z dnia 9 lutego 2006 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania toczącego się wobec niego postępowania egzekucyjnego. Po uzyskania wiążącego stanowiska wierzyciela (Z. Oddział w K.), Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 11 maja 2006 r. odmówił uwzględnienia żądania skarżącego. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone w trybie zastępczym dorosłemu domownikowi - synowi B. D. w dniu 22 maja 2006 r. Pismem z dnia 5 czerwca 2006 r., złożonym za pośrednictwem aresztu śledczego, B. D. wniósł zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 11 maja 2006 r.
Mając powyższe na względzie Minister Finansów - działając na podstawie art. art. 134 w związku z art. 144 i art. 141 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30, poz. 168 ze zm.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 24, poz. 151 ze zm.) - postanowieniem z dnia 15 czerwca 2007 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
W skardze do sądu administracyjnego B. D. domagał się uchylenia powyższego postanowienia Ministra Finansów wyjaśniając, że środek zaskarżenia został złożony w terminie, gdyż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. zostało doręczone dnia 22 maja 2006 r. na adres domowy skarżącego, to jest K., ul. K. [...]. W tym czasie skarżący przebywał w Areszcie Śledczym K. i w związku z tym nie wiedział, że domownik (według skarżącego prawdopodobnie była to żona) odebrał korespondencję.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w motywach rozstrzygnięcia zwrócił uwagę na wynikający z art. 41 Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązek zawiadomienia organu administracji publicznej o każdej zmianie adresu przez stronę postępowania lub jej przedstawiciela bądź pełnomocnika.
Zdaniem Sądu, mimo że skarżący w piśmie z dnia 9 lutego 2006 r. poinformował, iż od dnia 18 stycznia tego roku przebywa w zakładzie karnym na okres 10 miesięcy, to jako swój adres do doręczeń wskazał ul. K. [...], [...] K. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżący zawiadomił organ nadzoru nad postępowaniem egzekucyjnym o zmianie adresu do doręczeń na Areszt Śledczy K. ul. C. [...], [...] K. dopiero w zażaleniu z dnia 5 czerwca 2006 r.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej w K. zgodnie z przepisami prawa doręczył rozstrzygnięcie w sprawie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego na podany przez skarżącego adres do doręczeń, to jest K. ul. K. [...].
Odwołując się do treści art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd podkreślił również, że postanowienie z dnia 11 maja 2006 r. zostało skutecznie doręczone na ręce dorosłego domownika D. D. w dniu 22 maja 2006 r., który zgodnie z informacją na pocztowym potwierdzeniu odbioru przesyłki podjął się oddania pisma adresatowi.
W świetle przedstawionych okoliczności Sąd stwierdził, że zażalenie skarżącego zostało wniesione po terminie, a zatem zasadne było pozostawienie przedmiotowego środka zaskarżenia bez merytorycznego rozpoznania.
W skardze kasacyjnej B. D. wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które - zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika - nie zostały przez skarżącego pokryte w całości lub w części.
Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zarzucono mające istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, to jest:
- - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przepisów postępowania przez organ w toku postępowania administracyjnego, to jest art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, wyrażającego się w błędnej jego wykładni, nieuwzględniającej możliwości obalenia domniemania wynikającego z tego przepisu w przypadku wykazania przez skarżącego, że rzeczywiste doręczenie przesyłki nastąpiło w innym terminie z przyczyn od niego niezależnych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. nie zostało skarżącemu doręczone w dniu 22 maja 2006 r. z przyczyn od niego niezależnych, to jest z powodu przebywania w zakładzie zamkniętym i ograniczonej możliwości widzeń z rodziną. Skarżący wyjaśnił, że syn przekazał mu sporną przesyłkę w pierwszych dniach czerwca, w najbliższym możliwym terminie widzeń w areszcie śledczym. Ponadto autor środka zaskarżenia wskazał, że B. D. podał adres domowy jako adres do doręczeń nie z własnego wyboru, lecz z konieczności. Areszt śledczy nie wyraził bowiem zgody na przesyłanie na jego adres korespondencji skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sformułowane w niej podstawy kasacyjne nie są usprawiedliwione.
W pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 43 Kpa, od oceny jego zasadności uzależnione jest bowiem stanowisko w przedmiocie pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
Art. 43 Kpa przewiduje, że w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem do rąk między innymi dorosłego domownika, gdy podjął się on oddania pisma adresatowi. Sąd pierwszej instancji uznał, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 11 maja 2006 r., odmawiające wstrzymania toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania egzekucyjnego, zostało doręczone, zgodnie z powołanym powyżej przepisem postępowania administracyjnego. Pismo z rozstrzygnięciem w omawianej kwestii odebrał dorosły domownik D. D. w dniu 22 maja 2006 r. i podjął się oddania go skarżącemu. Okoliczności te zostały stwierdzone w oparciu o treść adnotacji znajdujących się na pocztowym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej przedmiotowe pismo.
Postanowienie z dnia 11 maja 2006 r. zostało nadto wysłane na adres domowy, wskazany jako adres dla doręczeń przez samego skarżącego w piśmie z dnia 9 lutego 2006 r. i to pomimo przebywania już wówczas w areszcie śledczym od dnia 18 stycznia tego roku. Na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe ustalenie, jakimi motywami kierował się skarżący wskazując adres domowy dla doręczeń pism urzędowych, a w szczególności czy powodem tym był brak zgody funkcjonariuszy aresztu śledczego na przesyłanie pism kierowanych do skarżącego na adres tego aresztu, jak to sugeruje się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Doręczenie jednak pisma (postanowienie z dnia 11 maja 2006 r.) na podany przez skarżącego dla tego celu adres domowy, spowodował skutek prawny stosownie do art. 41 § 2 Kpa.
Skoro zatem przedmiotowe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. zostało doręczone i to na adres podany przez samego skarżącego, brak jest podstaw do uznania, że doręczenie postanowienia nie było skuteczne i to w dniu 22 maja 2006 r. Takie ustalenia prowadzą do wniosku, że złożenie przez skarżącego zażalenia na powołane postanowienie w dniu 5 czerwca 2006 r. nastąpiło z uchybieniem 7-dniowego terminu przewidzianego w art. 141 § 2 Kpa. Dlatego też stwierdzające ten fakt zaskarżone postanowienie Ministra Finansów z dnia 15 czerwca 2007 r. nie naruszało prawa. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji orzekł o oddaleniu skargi w następstwie przeprowadzonej kontroli legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów. Nie ma więc podstaw do uznania, że zaskarżony wyrok narusza przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 43 Kpa.
W świetle powyższego nie mogą być też uwzględnione pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, gdyż kontrola sądowa legalności powołanego postanowienia została dokonana zaskarżonym wyrokiem, zgodnie z regułami określonymi przez ustawodawcę w przepisach art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tej sytuacji, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu orzeczono w oparciu o przepisy § 19 pkt 1 w związku z § 18 ust. 1 lit. c i pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).