Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę "P. A." E. I. Sp. z o.o. w P. (dalej: "Spółka", "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 26 maja 2004 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w opłacie skarbowej.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że w dniu 30 kwietnia 2003 r. skarżąca zwróciła się do Urzędu Skarbowego w T. z wnioskiem o naliczenie należnej opłaty skarbowej od umów pożyczek zawartych z P. A. M. I. - E. G. w L. (wspólnik P. A.).
Decyzją z dnia 20 lutego 2004 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. określił stronom - "P. A." E. I. Sp. z o.o. w P. oraz P. A.M. I. - E. G. w L. zobowiązanie podatkowe w opłacie skarbowej z tytułu umowy pożyczki zawartej w dniu 10 kwietnia 1996 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka podniosła, że występując do Urzędu Skarbowego miała uzasadniony interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia stwierdzającego niemożność wydania decyzji w przedmiocie opłaty skarbowej, z uwagi na upływ pięcioletniego terminu przedawnienia, przewidzianego w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 4, poz. 23 ze zm.). W ocenie skarżącej zastosowanie przez organ pierwszej instancji art. 6 ust. 3 powołanej ustawy przeczy podstawowym zasadom wynikającym z art. 2 Konstytucji RP.
W dniu 26 maja 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. Organ odwoławczy argumentował, iż art. 6 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej stanowi wyjątek od reguły określonej w art. 6 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten przewiduje bowiem swoiste odnowienie prawa do wydania decyzji w sprawie opłaty skarbowej, na skutek działań podjętych przez samego podatnika (powołanie się na fakt dokonania czynności przed organem podatkowym).
Na gruncie rozpatrywanej sprawy nie ulega wątpliwości, że umowa pożyczki z dnia 10 kwietnia 1996 r. nie została zgłoszona organowi podatkowemu w okresie pięciu lat od końca roku, w którym ją podpisano. Spółka powołała się na fakt jej zawarcia dopiero w dniu 30 kwietnia 2003 r., w związku z czym termin przedawnienia prawa do wydania decyzji, określony w art. 6 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej, rozpoczął bieg na nowo od tego dnia (od 30 kwietnia 2003 r.).
Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie dopatrzył się również naruszenia przez organ pierwszej instancji zasad zawartych w art. 2 Konstytucji RP.
W skardze do sądu administracyjnego Spółka powtórzyła prezentowane w odwołaniu zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w motywach rozstrzygnięcia przytoczył treść art. 6 ust. 1 i ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej wskazując, iż celem wprowadzenia swoistej instytucji "przywrócenia" biegu terminu przedawnienia było uniemożliwienie podatnikom wywodzenia skutków prawno-podatkowych z umowy, przy jednoczesnym unikaniu jej opodatkowania.
Za chybione uznał Sąd twierdzenie Spółki jakoby art. 6 ust. 3 powołanej ustawy pozostawał w sprzeczności z Konstytucją RP, a w szczególności z art. 43 i 44 ustawy zasadniczej. Przepisy te dotyczą przedawnienia czynów przestępczych, nie zaś przedawnienia zobowiązań.
Zdaniem składu orzekającego rozwiązanie przyjęte w art. 6 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej nie narusza zasady przedawniania się zobowiązań. Nie stanowi on bowiem, że zobowiązanie w tym podatku nie ulega przedawnieniu, a przyjmuje jedynie, iż termin przedawnienia rozpoczyna bieg na skutek czynności podatnika, który powiadamia organy podatkowe o dokonaniu czynności. Upływ terminu przedawnienia od tej daty skutkuje oczywiście wygaśnięciem zobowiązania.
W ocenie Sądu przedłożenie przez skarżącą w Urzędzie Skarbowym w T. umowy pożyczki należy uznać za "powołanie się" na jej zawarcie, które skutkuje ponownym rozpoczęciem biegu terminu przedawnienia, stosownie do art. 6 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej.
Sąd zwrócił ponadto uwagę, że Spółka występując do organu podatkowego nie wnosiła - wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu i skardze - o stwierdzenie wygaśnięcia zobowiązania podatkowego.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku "P. A." E. I. Sp. z o.o. w P. wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotnej stawki minimalnej z rozporządzenia o wynagrodzeniu radców prawnych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 6 ust. 1 i 3 ustawy o opłacie skarbowej oraz art. 2 i a contrario art. 43 i 44 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że od zawarcia umowy pożyczki z dnia 10 kwietnia 1996 r. do chwili wydania decyzji przez organ pierwszej instancji minęło ponad siedem lat.
Zdaniem Spółki zastosowana w zaskarżonym wyroku i poprzedzających go decyzjach przewrotna interpretacja art. 6 ust. 3 prowadzi do absurdalnego wniosku, że żądanie skarżącej, która domagała się uzyskania decyzji stwierdzającej niemożność wydania decyzji w przedmiocie opłaty skarbowej ze względu na upływ terminu przedawnienia (art. 6 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej), prowadzi automatycznie do retroaktywnego przerwania biegu tego terminu. W przekonaniu autora skargi kasacyjnej taka wykładnia przeczy art. 2 Konstytucji RP, stwarzając absolutny brak bezpieczeństwa prawnego.
W piśmie procesowym z dnia 1 grudnia 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Związanie sądu kasacyjnego zarzutami skargi kasacyjnej, wynikające z art. 183 § 1 p.p.s.a., nie pozwoliło na rozpoznanie sprawy w aspekcie innych - niż wskazane - przepisów, które powinny być rozważone przy kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Aby wykazać słuszność zarzutu błędnej wykładni prawa materialnego należałoby wskazać:
jak sąd rozumiał dany przepis, na czym polegał błąd sądu, jak ten przepis, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, powinien być rozumiany.
Interpretacja art. 6 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej, dokonana w uzasadnieniu wyroku sprowadziła się do przytoczenia jego treści, stwierdzenia, że przewiduje on "... swoistą instytucję -przywrócenia- biegu terminu przedawnienia" oraz wyjaśnienia ratio legis tego unormowania. Interpretacją przepisu było wyjaśnienie, że przedłożenie w urzędzie skarbowym umowy jest równoznaczne z powołaniem się na jej zawarcie. Skarżąca Spółka nie wskazała na czym polega błąd w odczytaniu treści tej normy prawnej. Użycie sformułowania "przewrotna interpretacja", którą "nie można doprowadzić do absurdu" wskazuje na brak argumentów merytorycznych. Co więcej w uzasadnieniu wyroku nie wyrażono poglądu, że "wniosek strony (...) prowadzi automatycznie do retroakcyjnego przerwania biegu" pięcioletniego terminu. Termin ten zdaniem Sądu (k.
- 5) ponownie rozpoczyna swój bieg.
Nie może ulegać wątpliwości, że ust. 3 wprowadził wyjątek od ustanowionej w art. 6 ust. 1 zasady, przewidziany dla nierzetelnych podatników. Wobec jasnego brzmienia tej normy zarzut, że zastosowana w wyroku i decyzjach interpretacja stanowi "przewrotne nadużycie" jest skierowany nie tyle przeciw wykładni co treści zastosowanego przepisu. Celowość przepisu i to rangi ustawowej, nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Artykułu 2 Konstytucji RP Sąd I instancji nawet nie wymienił w tej części uzasadnienia, która zawiera wywody prawne. Milczenie Sądu nie może oznaczać błędnej interpretacji przepisu.
Nie ma żadnego związku pomiędzy art. 43 i art. 44 Konstytucji a występującym w sprawie problemem prawa do wydania decyzji określającej wysokość nieuiszczonej opłaty skarbowej.
W tej sytuacji skarga kasacyjna podlegała oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.)
Ponieważ Dyrektor Izby Skarbowej nie złożył w terminie odpowiedzi na skargę kasacyjną ani nie był reprezentowany na rozprawie sądowej - w tej sytuacji bezprzedmiotowy był jego wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.