Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2006 r., I SA/Gl 268/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Grzegorza K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 grudnia 2004 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r.
W uzasadnieniu orzeczenia podano, że decyzją z dnia 15 grudnia 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 15 września 2004 r. i określił skarżącemu kwotę podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. oraz odsetki za zwłokę od niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy.
Z ustaleń dokonanych w toku postępowania podatkowego wynikało, że Grzegorz K. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą "K." w lokalu będącym własnością Róży G. /teściowej/, która nieodpłatnie udostępniła go skarżącemu.
Analiza zapisów zawartych w księgach rachunkowych skarżącego wykazała, że bezpośrednio z kasy firmy i rachunku bankowego firmy pobrano kwotę 477.147,73 zł, która częściowo została przeznaczona na zapłatę czynszu dzierżawnego i opłat czynszowych /1.123,90 zł/ oraz uregulowanie należnych zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych /50.655,62 zł/. Jeżeli chodzi o pozostałą kwotę /425.367,21 zł/, to skarżący wskazał jedynie, że została wykorzystana na potrzeby własne lub utrzymanie rodziny.
Mając na uwadze powyższą okoliczność, jak również fakt wykazania przez skarżącego straty w prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 33.859,57 zł, organ odwoławczy przyjął, że zapisy w księgach rachunkowych nie były prowadzone prawidłowo. W konsekwencji w przychodach uzyskanych w 1998 r. z tytułu działalności gospodarczej uwzględniono kwotę 425.367,21 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Grzegorz K. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego w części w jakiej określa ona zobowiązanie podatkowe w kwocie przekraczającej 2.798,40 zł i odsetki za zwłokę od niewpłaconych w terminie zaliczek na ten podatek.
Skarżący zarzucił organowi podatkowemu naruszenie art. 22 ust. 1, art. 11, art. 14, art. 20 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm. - zwana dalej u.p.d.o.f./ oraz art. 193 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności odwołał się do treści art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f.
Skład orzekający za prawidłowe uznał zaliczenie kwoty 425.367,21 zł do przychodów firmy "K.". Skarżący nie był w stanie wyjaśnić precyzyjnie przeznaczenia wskazanej sumy pieniężnej. Nie może zatem - zdaniem Sądu - ulegać wątpliwości, że omawiana kwota stanowiła przychód z działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego, że wypłata jakiejkolwiek kwoty nie rodzić obowiązku podatkowego, gdyż nie stanowi przychodu, który można łączyć jedynie z wpłatą określonych sum do kasy lub na rachunek bankowy, skład orzekający zwrócił uwagę, że wykazana przez Grzegorza K. strata /33.859,57 zł/ była efektem podsumowań stanu kont oraz wewnętrznego układu rachunku zysku oraz strat i nie uwzględniała przeznaczenia wypłaconej kwoty 425.367,21 zł.
Skoro więc zapisy w księgach rachunkowych co do treści rachunku zysków i strat nie były przez żadną ze stron kwestionowane, a niewyjaśnione zostało jedynie przeznaczenie wypłaconej sumy 425.367,21 zł., to postępowanie organów podatkowych ograniczające się do ustalenia prawidłowej wysokości przychodów firmy "K." było prawidłowe.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Grzegorz K. wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
1/ naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 9 ust. 2, art. 11 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. przez ich niewłaściwe zastosowanie, poprzez bezzasadne tolerowanie niewłaściwego zastosowania tych przepisów przez organy podatkowe, które polegało na uznaniu, że wypłata przez skarżącego stanowiących jego własność pieniędzy z własnego rachunku bankowego lub kasy firmy i wydatkowanie tych pieniędzy na potrzeby osobiste, stanowi osiągnięcie przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej;
2/ naruszenie przepisów postępowania - art. 141 par. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a./ poprzez niezawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
3/ naruszenie przepisów postępowania - art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 151 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi mimo, że w postępowaniu podatkowym organy nie zgromadziły i nie rozpatrzyły całego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy materiału dowodowego, naruszając w ten sposób art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, a w szczególności nie dokonały żadnych ustaleń dotyczących pochodzenia pieniędzy wpływających na rachunek bankowy strony i do kasy firmy, ani tego, czy w chwili ich wpływu lub zarachowania zostały one ujęte jako przychody.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że wypłata kwoty z rachunku bankowego, czy kasy firmy, jak również wydatkowanie jakiejkolwiek kwoty na jakikolwiek cel, w sposób oczywisty nie wyczerpuje hipotezy art. 11 ust. 1, ani art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f., a zatem nie może być w takim przypadku mowy o osiągnięciu przychodu. Powołane przepisy stanowią bowiem o otrzymaniu kwot i o kwotach należnych, a nie wypłacie czy wydatkowaniu kwot z własnego rachunku bankowego lub kasy.
Autor skargi kasacyjnej zwrócił ponadto uwagę, że w zaskarżonym wyroku nie podano przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że nie może budzić wątpliwości, iż kwota 425.367,21 zł stanowi przychód z działalności gospodarczej. Sąd pierwszej instancji akceptując zastosowanie przez organy podatkowe art. 11 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f., nie wskazał na te przepisy, nie dokonał ich wykładni i nie przytoczył ich treści, nie wyjaśniając tym samym, jak powinien wyglądać prawidłowy proces ich stosowania i dlaczego ich stosowanie przez organy podatkowe było prawidłowe.
Zdaniem skarżącego, jeżeli organy podatkowe twierdziły, że wypłata określonych kwot z rachunku bankowego lub z kasy wskazuje na zaniżenie przychodów, to zobowiązane były dokonać ustaleń, co do wysokości i pochodzenia kwot wpływających na ten rachunek lub do kasy i tego, czy wpływy te zostały opodatkowane. Nie czyniąc tego organy dopuściły się naruszenia art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w K. ustosunkowując się do zarzutów skarżącego wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 151 p.p.s.a. dotyczy w istocie niestwierdzenia przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przez organy podatkowe przy wydawaniu zaskarżonej decyzji przepisów art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, określających zasady ustalania stanu faktycznego sprawy oraz gromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego. Tak sformułowany zarzut nie może być uznany za zasadny.
Przede wszystkim wskazać trzeba, że w zaskarżonym wyroku Sąd skoncentrował się na rozpatrzeniu zarzutów naruszenia prawa materialnego, gdyż tym kwestiom poświęcona była w głównej mierze skarga na decyzję podatkowego organu odwoławczego. Jednak i do kwestii zgodności z prawem postępowania podatkowego Sąd pierwszej instancji odniósł się w końcowej części uzasadnienia wyroku /przedostatni akapit/, uznając dokonane ustalenia organów podatkowych za trafne a wysnute z nich wnioski za zasadne.
Tej oceny nie można uznać za naruszającą prawo. Podkreślić bowiem trzeba, że organy podatkowe stwierdziły okoliczność pobrania przez skarżącego z kasy lub rachunku prowadzonej przez niego firmy kwot, których suma stanowiła sporną kwotę. Fakty te ustalono na podstawie analizy zapisów dokonanych w prowadzonych przez skarżącego księgach rachunkowych, a więc dokumentów. Źródło pobrania przedmiotowych kwot, jak również późniejsze wyjaśnienia składane przez skarżącego co do wydatkowania ich części potwierdzają trafność dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny prawidłowości dokonanych w sprawie ustaleń przez organy podatkowe, a w szczególności, że sporne kwoty stanowiły przychód z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. O kwoty te organy podatkowe zasadnie zatem powiększyły zeznany przez skarżącego przychód z tej działalności.
Wobec tego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania, odnoszących się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, to brak jest podstaw do uwzględniania zarzutu naruszenia podanych w pkt 1 skargi kasacyjnej przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe ich zastosowanie. Nieskuteczne zakwestionowanie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, jak i jego oceny, czyni taki zarzut kasacyjny nieuzasadnionym; nie można bowiem uznać, że zastosowano daną normę prawną do błędnie przyjętego w sprawie stanu faktycznego.
Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a., to nie może być on uznany za zasadny. Wbrew twierdzeniu skargi, treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku podaje podstawę prawną dokonanego w nim rozstrzygnięcia a powołane w nim przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /art. 22 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 3/ stanowią jej wyjaśnienie.
Mając powyższe na względzie, skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, na podstawie przepisów art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.