Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2008 r. wydanym w sprawie o sygnaturze I SA/Gl 137/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę T. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków darowizn.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż złożona przez pełnomocnika skarga podlegała wpisowi w kwocie 249 zł. Zarządzeniem z dnia 27 lutego 2008 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do uiszczenia tego wpisu w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 13 marca 2008 r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki. Termin do dokonania opłaty sądowej bezskutecznie upłynął 20 marca 2008 r. W tym terminie pełnomocnik strony skarżącej złożył jedynie pismo procesowe, zawierające polemikę z odpowiedzią na skargę.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, odwołując się do art. 219 § 1 i art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) odrzucił skargę z uwagi na nieopłacenie w terminie wpisu sądowego od tego pisma.
Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniosła T. P., reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, powołując się na art. 174 p.p.s.a., zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia polegający na nieuprawnionym przyjęciu, że przewodniczący wykonał obowiązek wynikający z art. 220 p.p.s.a. i wezwał strony do uiszczenia wpisu od skargi. Domagała się w związku z tym uchylenia zaskarżonego postanowienia i zobowiązania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach do doręczenia jej pełnomocnikowi wezwania do uiszczenia wpisu i nadania sprawie dalszego biegu. Strona wniosła też o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Uzasadniając swoje stanowisko strona skarżąca odwołała się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 maja 2008 r., uznającego za niezgodne z Konstytucją RP te przepisy, które pozwalają na odrzucenie środka zaskarżenia w związku z brakami formalnymi, w sytuacji, gdy skarżący nie został wezwany do uzupełnienia tych braków. Przytoczyła treść art. 220 p.p.s.a. i wskazała na kolejność zdarzeń, jakie miały według niej miejsce w sprawie. Decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 lipca 2008 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej 13 marca 2008 r. (tak w uzasadnieniu skargi – uwaga Sądu). Skarga została złożona w dniu 18 stycznia 2008 r., to jest w ustawowym terminie. Wbrew jednak twierdzeniu zawartym w uzasadnieniu postanowienia, pełnomocnik strony nie otrzymał wezwania do uiszczenia wpisu, wynikającego z zarządzenia z dnia 27 lutego 2008 r. 13 marca 2008 r. doręczono mu jedynie odpis odpowiedzi na skargę, do której ustosunkował się w tym samym dniu.
Gdyby otrzymał również wezwanie do opłacenia wpisu, niewątpliwie dopełniłby tego obowiązku. Wezwanie do uiszczenia wpisu nie zostało mu jednak doręczone ani 13 marca 2008 r., ani w innym terminie, co wynika z rejestru poczty przychodzącej, załączonej w odpisie potwierdzonym za zgodność z oryginałem. Kolejnym pismem, jakie pełnomocnik strony skarżącej otrzymał od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było zaskarżone postanowienie. Skarga podlegała już w tym momencie merytorycznemu rozpoznaniu, bowiem stronie doręczono odpowiedź organu podatkowego i spór już trwał.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim przypomnieć należy, że jest ona środkiem odwoławczym bardzo sformalizowanym. Wymogi, jakim winna odpowiadać, określa art. 176 p.p.s.a. Jednym z nich jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Prawidłowe ich określenie jest bardzo istotne i niejednokrotnie decyduje o uwzględnieniu środka odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny, odmiennie niż wojewódzki sąd administracyjny, jest bowiem związany granicami skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie może zatem formułować czy doprecyzowywać za stronę zarzutów skargi kasacyjnej (por. choćby pogląd wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 322/07,opubl.w Systemie Informacji Prawnej Lex pod nr 422065 i z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt II GSK 170/07, opubl. w Lex pod nr 399195). W judykaturze zwraca się uwagę, iż prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych polegać musi na wskazaniu konkretnego przepisu, jaki został naruszony przez sąd I instancji.
Jeżeli zatem przepis składa się z kilku jednostek redakcyjnych, autor skargi kasacyjnej winien określić, którą z nich sąd naruszył (por. poglądy wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2008., sygn. akt II FSK 557/07, opubl. w Lex pod nr 422065 i z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1225/06).
W niniejszej sprawie strona skarżąca wskazała jako naruszony art. 220 p.p.s.a. Przepis ten składa się z czterech jednostek redakcyjnych (paragrafów). Autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował(ani przytaczając podstawy kasacyjne, ani w uzasadnieniu), której z nich uchybił Wojewódzki Sąd Administracyjny. Już tego względu skargi kasacyjnej nie można było uwzględnić.
Ponadto nie można podzielić zarzutu skarżącej, iż odrzucenie skargi było przedwczesne z uwagi na zaniechanie przez przewodniczącego obowiązku wezwania pełnomocnika strony do uiszczenia wpisu. Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że w przypadku, gdy wpis od skargi jest wpisem stosunkowym, strona, nawet reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, winna zostać wezwana do uzupełnienia braku fiskalnego (art. 220 § 1 zd. drugie w zw. z art. 221 p.p.s.a.). Dopiero bezskuteczny upływ ustawowego terminu do wniesienia opłaty uprawnia i obliguje sąd do odrzucenia pisma podlegającego opłacie.
W tym przypadku przewodniczący zarządzeniem z dnia 27 lutego 2008 r. określił należny wpis stosunkowy od skargi i zarządził- stosownie do art. 220 §1 zd. 2 p.p.s.a. - wezwanie pełnomocnika strony skarżącej do jego uiszczenia, wskazując termin do dokonania czynności i skutek uchybienia temu terminowi. Za nietrafne zatem należy uznać argumenty skarżącej, odwołujące się do poglądów wyrażonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt P18/07 (opubl. w OTK-A 2008 r., nr 4,poz. 61), nie zaniechano bowiem w tym wypadku wezwania strony do uzupełnienia braków fiskalnych pisma. Zarządzenie w tym przedmiocie, jak trafnie ustalono w zaskarżonym postanowieniu, zostało pełnomocnikowi strony skarżącej doręczone 13 marca 2008 r. Wynika to ze zwrotnego poświadczenia odbioru, na którym potwierdzono otrzymanie zarówno odpisu odpowiedzi na skargę, jak i wezwania do uiszczenia wpisu.
Oba pisma zostały bowiem wysłane w jednej przesyłce, co zaznaczono na załączonym do akt zwrotnym potwierdzeniu odbioru (przy wskazaniu rodzaju doręczanego pisma). Istotnie zatem pełnomocnik strony skarżącej otrzymał z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jedną przesyłkę, ale zawierającą dwa pisma. Podkreślić przy tym należy, iż ze specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego (sposobu wnoszenia skargi za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są zaskarżane) wynika, że organ zobowiązany jest przesłać skargę właściwemu sądowi wraz z odpowiedzią na skargę, a zatem musi wdać się w spór jeszcze przed zbadaniem przez sąd dopuszczalności skargi (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Termin do uiszczenia wpisu, liczony od dnia doręczenia wezwania, upływał 20 marca 2008 r. (art. 220 § 1 w zw. z art. 83 § 1 p.p.s.a. i art. 110 i art. 111 Kodeksu cywilnego). Pozostaje poza sporem, że do tego dnia wpis od skargi nie został uiszczony. Prawidłowo zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
Z tych względów skargę kasacyjną należało oddalić jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.).
Sąd nie zawarł orzeczenia o kosztach postępowania. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje zasada ponoszenia kosztów związanych z udziałem w sprawie przez strony postępowania (art. 199 p.p.s.a.). Żaden z wyjątków od tej zasady, odnoszących się do postępowania wywołanego skargą kasacyjną (art. 203 i 204 p.p.s.a.) nie przewiduje zwrotu kosztów postępowania w przypadku zaskarżenia postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 1 p.p.s.a.