Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 1275/12) oddalił skargę M. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 27 stycznia 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenie terminu do wniesienia zrzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że wobec skarżącej prowadzona była egzekucja administracyjna, wszczęta w dniu 28 grudnia 2000 r. poprzez doręczenie skarżącej odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem z 28 grudnia 2000 r. o dokonaniu zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy. Na podstawie tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej dokonując, zawiadomieniem z 18 listopada 2004 r. zajęcia wynagrodzenia za pracę. Następnie organ egzekucyjny, zawiadomieniem z 13 lipca 2009 r., dokonał zajęcia nieruchomości należącej do skarżącej przez wezwanie skarżącej do zapłaty dochodzonej należności, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości przedmiotowej nieruchomości. Skarżąca potwierdziła odbiór ww. zawiadomienia 28 lipca 2009 r. Równocześnie z wysłaniem zobowiązanej zawiadomienia o zajęciu organ egzekucyjny przesłał do Sądu Rejonowego dla Warszawy – M. w W. wniosek o wpis w księdze wieczystej ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości, Sąd potwierdził odbiór wniosku o wpis 20 lipca 2009 r.
Skarżąca w piśmie, z dnia 11 sierpnia 2009 r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego W., zatytułowanym "skarga na czynności egzekucyjne" podniosła, że zastosowany środek jest wyjątkowo uciążliwy. Podała także, że zastosowanie przepisów ustawy jak i podjęcie czynności egzekucyjnych polegających na zajęciu nieruchomości jest niezgodne z art. 1 pkt 1 oraz art. 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 nr 229 poz. 1954, dalej: "u.p.e.a."). Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia 26 lutego 2010 r., odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych.
Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie rozpatrując złożoną skargę, postanowieniem z dnia 21 stycznia 2010 r. na podstawie art. 54 u.p.e.a., oddalił ww. skargę.
Minister Finansów, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z dnia 23 lipca 2010 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 maja 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 2513/10 oddalił skargę skarżącej na ww. postanowienie Ministra Finansów z dnia 23 lipca 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, iż kwestia zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie mogła być przedmiotem badania w trybie skargi unormowanej w art. 54 - u.p.e.a. Może być ona analizowana jedynie w trybie postępowania w sprawie zarzutów, unormowanego w art. 33 u.p.e.a.
Skarżąca pismem z 29 lipca 2011 r. (nadanym 8 sierpnia 2011 r.) zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wraz z zarzutem zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. We wniosku wskazała, że nie była świadoma, że podstawą kwestionowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego są zarzuty określone w art. 33 pkt 8 u.p.e.a. Dopiero w dniu zapoznania się z treścią wyroku WSA z dnia 6 maja 2011 r. o sygn. akt III SA/Wa 2513/10 dowiedziała się o uprawnieniu do złożenia zarzutów w niniejszej sprawie.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 27 września 2011 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego z uwagi na uchybienie terminu do złożenia takiego wniosku.
Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 stycznia 2012 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 27 września 2011 r. W ocenie organu, za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu, należy uznać dzień doręczenia skarżącej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2011 r. o sygn. akt III SA/Wa 2513/10. Stwierdził, że z ustaleń w przedmiotowej sprawie wynika, iż odpis nieprawomocnego ww. wyroku został skarżącej doręczony 4 lipca 2011 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru).
Zatem 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upływał w dniu 11 lipca 2011 r. Skarżąca natomiast wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów dopiero w dniu 11 sierpnia 2011 r. (data nadania wniosku w placówce pocztowej). W związku z powyższym uznał, iż wniosek został złożony po upływie 7 dniowego terminu, o jakim mowa w art. 58 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz, 1071 ze zm. dalej: k.p.a.). Tym samym termin ten nie został dochowany.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: art. 58 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a. Zdaniem Skarżącej dochowała ona terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ o przyczynie uchybienia terminu dowiedziała się w dniu 4 sierpnia 2011r. tj. po konsultacji z profesjonalnym pełnomocnikiem uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2011 r. o sygn. III SA/Wa 2513/10.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną.
Sąd pierwszej instancji zgodził się z organami podatkowymi, że nie spełniona została przesłanka złożenia prośby o przywrócenie terminu w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wyjaśnił, iż skoro przyczyną uchybienia terminu do złożenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym był brak wiedzy skarżącej, że podstawą kwestionowania zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego są zarzuty określone w art. 33 pkt 8 u.p.e.a. to z momentem zapoznania się z treścią wyroku WSA w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 2513/10 ustała przyczyna uchybienia terminu. Dodał, że w uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd wskazał, że "...kwestia zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie mogła być przedmiotem badania w trybie skargi unormowanej w art. 54 – może być ona analizowana jedynie w trybie postępowania w sprawie zarzutów, unormowanego w art. 33 ustawy".
W świetle dokonanych ustaleń Sąd nie uznał, że momentem, z którym ustała przyczyna uchybienia terminu, jest dzień uzyskania przez skarżącą konsultacji z profesjonalnym pełnomocnikiem, która miała miejsce 4 sierpnia 2012 r. Z akt sprawy wynika, że odpis nieprawomocnego ww. wyroku został skarżącej doręczony 4 lipca 2011 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru). W konsekwencji Sąd uznał, że 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upływał w dniu 11 lipca 2011 r. Skarżąca natomiast wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów dopiero w dniu 11 sierpnia 2011 r. (data nadania wniosku w placówce pocztowej). W związku z powyższym uznał, iż ww. wniosek skarżącej został złożony po upływie 7 dniowego terminu.
W złożonej skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła opisany wyższej wyrok w całości i wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wniosła także o wstrzymanie wykonania tego wyroku.
Wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: P.p.s.a.) polegające na: niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 pkt c oraz art. 134 P.p.s.a. poprzez odmowę uchylenia wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia z dnia 27 stycznia 2012 r. pomimo naruszenia art. 58 k.p.a.; zastosowaniu art. 151 P.p.s.a. w sytuacji naruszenia artykułu 217 § 2 Ordynacji podatkowej; niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 pkt c P.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 P.p.s.a. w sytuacji gdy konieczne było dopuszczenie dowodów z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu.
W sprawie bezspornym jest, że podatniczka uchybiła terminowi do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny w dniu 13 lipca 2009 r. dokonał zajęcia nieruchomości należącej do podatniczki przez wezwanie do zapłaty dochodzonej należności w określonym terminie. Zawiadomienie o dokonaniu zajęcia nieruchomości doręczono podatniczce w dniu 28 lipca 2009 r. W myśl art. 33 u.p.e.a. osoba, do której skierowano tytuł wykonawczy i wobec której zastosowano dany środek egzekucyjny może wnieść zarzuty i poddawać w wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowanie danego środka egzekucyjnego. Zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego przewidzianego w art. 33 pkt 8 u.p.e.a. przysługuje zobowiązanemu w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
W rozpoznawanej sprawie podatniczka złożyła w dniu 29 lipca 2011 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej powołując się w uzasadnieniu na niewiedzę i nieznajomość prawa.
Zgodnie z art. 18 u.p.e.a., w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, mają odpowiednie zastosowanie przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zarzutów, gdyż za takie uprawdopodobnienie nie mogła być uznana wskazywana przez nią niewiedza w tym zakresie (nieznajomość prawa). Przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiłyby dokonanie czynności (wniesienia zarzutów) we właściwym czasie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.