Uzasadnienie
1. Wyrokiem z dnia 28 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1457/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 146 § 1 pkt 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – dalej określanej zamiennie skrótem "p.p.s.a.") uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów udzieloną K. S.A. w L. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych, stwierdzając że uchylona interpretacja nie może być wykonana oraz zasądzając od Ministra Finansów zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 457,00 zł.
- 2. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym.
2.1.W dniu 21 czerwca 2010 r. został złożony przez K. S.A. – dalej określana zamiennie "K." lub "Spółka" – wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów. W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny. W związku z zakresem prowadzonej działalności - na podstawie zawartych umów - Spółka nabywała i nabywa m.in. energię elektryczną od podmiotów trzecich oraz usługi przesyłu i dystrybucji tej energii. Przedmiotowe zakupy - udokumentowane fakturami VAT przez sprzedającego - kwalifikowane są przez Spółkę zarówno do kosztów bezpośrednio związanych z uzyskiwanymi przychodami, jak i kosztów pośrednich. W okresie od 01.01.2008 r. do 31.12.2009 r. Spółka dokonała zakupu usług przesyłania/dystrybucji energii od dostawcy zewnętrznego po cenach wynikających z taryf nie zawierających tzw. stawki jakościowej.
Stosownie zaś do regulacji § 29 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 02.07.2007 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną (Dz. U. Nr 128, poz. 895 ze zm.), wytwórca energii pobiera od odbiorcy końcowego opłatę wynikającą ze składnika jakościowego opłaty systemowej tzw. stawkę jakościową, co w konsekwencji oznacza, że zgodnie z regulacjami prawa, określającymi sposób ustalania taryf, powyższa stawka jakościowa winna stanowić element kalkulacyjny ceny usługi nabywanej przez Spółkę. Obecnie, tj. w 2010 r. Spółka zawarła porozumienie z dostawcą ww. usług, w którym to strony postanowiły, że Spółka ureguluje kwoty dotyczące stawki jakościowej za lata 2008 – 2009, a dostawca udokumentuje powyższą sprzedaż korygującą fakturą VAT (dokumentującą podwyższenie ceny sprzedanych w latach ubiegłych usług), która będzie podstawą dla dokonania przedmiotowej płatności przez Spółkę.
Na dzień złożenia wniosku księgi rachunkowe Spółki za rok 2008 oraz za rok 2009 zostały zamknięte: sprawozdania finansowe za te okresy zostały już również sporządzone i zgodnie z przepisami prawa opublikowane. Dostawca usług, który zgodnie z zawartym porozumieniem zobowiązany jest obciążyć Spółkę ww. stawką jakościową za lata 2008 - 2009 nie wystawił dotychczas faktury obciążeniowej VAT korekta.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie.
Czy prawidłowym jest uznanie, że w przedstawionym stanie faktycznym wydatki poniesione przez Spółkę w 2010 r. z tytułu podwyższenia ceny nabytych usług za rok 2008 o tzw. stawki jakościowe, stanowiące koszty bezpośrednio związane z uzyskiwanymi przychodami, Spółka winna rozpoznać jako koszt uzyskania przychodów w roku 2010?
Wnioskodawca wyraził pogląd, iż wobec faktu, że na dzień poniesienia wydatku, tj. ww. stawki jakościowej za 2008 r., księgi rachunkowe Spółki za 2009 r., zostały zamknięte, a sprawozdanie finansowe za 2009 r. - zgodnie z nałożonymi na Spółkę wymogami prawa - sporządzone, Spółka winna je uwzględnić w rachunku podatkowym w dacie ich poniesienia, tj. w 2010 r.
- 3. Minister Finansów reprezentowany przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. w indywidualnej interpretacji z dnia 16 września 2010 r. o nr [...] uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. W wydanej interpretacji wskazano, iż wydatki poniesione przez Spółkę z tytułu podwyższenia ceny nabytych usług za rok 2008 o tzw. stawki jakościowe na podstawie korekty faktury VAT wystawionej przez dostawcę, powinny być zaliczone w ciężar kosztów podatkowych w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody. Tym samym, Spółka zobowiązana jest do dokonania wstecz korekty kosztów uzyskania przychodów (oraz należnego podatku dochodowego od osób prawnych) w odpowiednim okresie sprawozdawczym.
- 4. W dniu 1 października 2010 r. do organu wpłynęło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zawartego w w/w interpretacji indywidualnej.
- 5. Odpowiedź na ww. wezwanie została udzielona pismem z dnia 26 października 2010 r., w którym organ podtrzymał stanowisko wyrażone w interpretacji indywidualnej.
- 6. Spółka wniosła skargę na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, której zarzuciła naruszenie:
- - art. 15 ust. 4c w związku z art. 15 ust. 4e ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), określanej dalej zamiennie skrótem "u.p.d.o.p., poprzez uznanie, że wydatki z tytułu podwyższenia ceny usług nabytych w 2008 r. o tzw. stawki jakościowe, stanowiące koszty bezpośrednio związane z osiągniętymi przychodami, które zostaną udokumentowane korektą faktury VAT i poniesione po zamknięciu ksiąg za 2008 i 2009 r. winny być zaliczone do okresu, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody co oznacza, że Spółka obowiązana jest do dokonania wstecz korekty kosztów uzyskania przychodów;
- - art. 14c § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), dalej określanej zamiennie skrótem "Op.", poprzez brak wskazania przepisu prawa, na podstawie którego zostało oparte stanowisko organu.
- 7. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. reprezentujący Ministra Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
- 8. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylając zaskarżoną interpretację odwołał się w pierwszej kolejności do art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., wskazując, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.
Warunkiem uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu jest:
- 1) istnienie pomiędzy nim a osiągniętym przychem związku przyczynowo – skutkowego, czyli wykazanie, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu lub służy zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów,
- 2) istnienie przesłanek aby poniesiony wydatek wpływał na zachowanie lub zabezpieczenie istniejącego źródła przychodów.
Ponadto, zaliczenie danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów uzależnione jest od tego, czy nie znajduje się on w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. w grupie wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów.
Powyższe oznacza – jak wskazał Sąd – że podatnik może zaliczyć w ciężar kosztów podatkowych wszelkie faktycznie poniesione wydatki, które mają lub mogą mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu, z wyłączeniem wydatków wskazanych w art. 16 ust. 1 ww. ustawy.
Kontynuując, Sąd I instancji podniósł, że w myśl art. 15 ust. 4 ww. ustawy koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody, z zastrzeżeniem ust. 4b i 4c. Zasadą jest, że koszty uzyskania przychodów można odliczyć od przychodów tylko w tym roku podatkowym, którego te koszty dotyczą. Oznacza to tyle, iż podatnicy powinni uwzględniać poniesiony koszt w tym roku, w którym został osiągnięty przychód, do którego dany koszt się odnosi. To znaczy, że są to koszty:
- • poniesione w roku podatkowym, w którym podatnik uzyskał przychód,
- • poniesione w latach poprzednich, gdy podatnik przychodu jeszcze nie miał i nie mógł dokonać odliczenia.
Regulacja art. 15 ust. 4b updop stanowi, że koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po zakończeniu tego roku podatkowego do dnia:
- 1. sporządzenia sprawozdania finansowego, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia zeznania, jeżeli podatnicy są obowiązani do sporządzania takiego sprawozdania, albo
- 2. złożenia zeznania, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia tego zeznania, jeżeli podatnicy, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie są obowiązani do sporządzania sprawozdania finansowego
- - są potrącalne w roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody.
Ponadto zgodnie z ust. 4c powyższego przepisu koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po dniu, o którym mowa w ust. 4b pkt 1 albo pkt 2, są potrącalne w roku podatkowym następującym po roku, za który sporządzane jest sprawozdanie finansowe lub składane zeznanie. Z powyższego wynika, że ustawodawca ograniczył możliwość zaliczenia kosztów bezpośrednio związanych z przychodem danego roku podatkowego, a poniesionych po jego zakończeniu i sporządzeniu sprawozdania finansowego tylko do roku podatkowego bezpośrednio następującego po nim. Podkreślono przy tym, że ustawodawca posłużył się zwrotem "poniesione po dniu, o którym mowa w ust.4b pkt 1 albo pkt 2" nie określając końcowego terminu poniesienia wydatku. Jeżeli zatem koszty bezpośrednio dotyczące przychodów roku 2008 r. zostały poniesione po jego zakończeniu i sporządzeniu sprawozdania finansowego mogą być zaliczone tylko do kosztów podatkowych roku 2009 niezależnie od daty ich poniesienia.
W/w przepis nie daje możliwości do zaliczenia kosztów bezpośrednio związanych z przychodami roku 2008 do kosztów roku 2010 (wyraźnie w nim bowiem wskazano na możliwość zaliczenia w koszty jedynie roku następnego).
Podkreślono również, że przepis art.15 ust.4e u.p.d.o.p. stanowiący, że za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust.4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych na podstawie otrzymanej faktury – nie stanowi o zasadach potrącalności kosztów w czasie i nie modyfikuje zasad określonych art.15 ust.4, 4b i ust.4c. Czym innym – w ocenie Sądu – jest normatywne ustalenie kiedy koszt został poniesiony (art.15 ust.4e) a czym innym, kiedy taki poniesiony koszt może być zaliczony do kosztów podatkowych. Określenie, kiedy koszt został poniesiony, odnosi się do hipotezy poszczególnych ustępów art.15, natomiast w dyspozycji w/w przepisów określono zasady potrącalności kosztów w czasie. W przypadku kosztów bezpośrednio związanych z przychodami zastosowania mają reguły art.15 ust.4, 4b i 4c. Data poniesienia kosztu określona w ust.4e tylko w przypadku kosztów pośrednich wyznacza wprost moment ich potrącalności – art.15 ust.4d stanowi, że koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącane w dacie ich poniesienia.
W oparciu o art.15 ust.4c podatnik potrąca koszty podatkowe poniesione po sporządzeniu sprawozdania finansowego za 2008 r. a dotyczące przychodów roku 2008 w roku podatkowym następującym po roku, za które sporządzane jest sprawozdanie – potrącenie w roku podatkowym 2009. Nie ma zatem możliwości potrącenia ich w następnych latach, nawet jeżeli w nich zostały poniesione.
Zwracając uwagę, że przedmiotem pytania była kwestia potrącalności kosztów bezpośrednio związanych z przychodami wynikającymi z podwyższenia ceny w fakturach korygujących, Sąd uznał, że argumentacja organu dotycząca zarówno księgi podatkowej, jak i zeznania za 2008 r. w kontekście nie odzwierciedlania istniejącego wówczas stanu faktycznego nie może być zaaprobowana, a to z tej przyczyny, że Spółka ujęła w kosztach otrzymane od dostawcy energii elektrycznej faktury. Dopiero po upływie dwóch lat od zakupu po podpisaniu pomiędzy stronami porozumienia, dostawca podwyższył cenę i zobowiązał się wystawić stosowne faktury korygujące. Są to zdarzenia zaistniałe po dokonaniu transakcji i wystawieniu faktur pierwotnych i nie są wynikiem błędu Spółki. Przepisy u.p.d.o.p. nie regulują wprost zasad zaliczania do kosztów bezpośrednich podwyższonych kwot wynikających z faktur korygujących. Skoro jednak ustawodawca nie przewidział w tym zakresie żadnej specjalnej regulacji zdaniem Sądu uzasadniony jest pogląd, że w przedmiotowej sprawie podwyższone kwoty wynikające z faktur korygujących powinny być zaliczane w koszty podatkowe na ogólnych zasadach określonych w art.15 ust.4, 4b i 4c u.p.d.o.p. W przedmiotowej sprawie oznacza to, że Spółka powinna kwoty wynikające z faktur korygujących zaliczyć do 2009 r.
Za nieuzasadniony uznał Sąd I instancji zarzut naruszenia art. 14 c § 2 Op., podnosząc, że zaskarżona interpretacja zawiera uzasadnienie a organ za podstawę rozstrzygnięcia przyjął fakt, że zeznanie podatkowe Spółki za ten okres nie odzwierciedlało stanu faktycznego, dlatego ten okres winien być skorygowany.
8. W skardze kasacyjnej Minister Finansów zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię tj. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15 ust. 4 c i 4 e u.p.d.o.p. poprzez przyjęcie, że wydatki poniesione przez Spółkę w 2010 r. z tytułu podwyższenia ceny nabytych usług za 2008 r. o tzw. stawki jakościowe, stanowiące koszty bezpośrednie związane z uzyskiwanymi przychodami, Spółka winna rozpoznać jako koszt uzyskania przychodu w roku 2010.
8.1. Uzasadniając skargę kasacyjną organ przedstawił przebieg postępowania interpretacyjnego wraz ze stanowiskami stron oraz wskazał, że stanowisko Sądu I instancji nie może zostać zaakceptowane, gdyż przepisy, na które powołał się Sąd nie powinny mieć zastosowania do rozliczania kosztów związanych z korektą faktur, poprzez zwiększenie lub zmniejszenie kosztów bezpośrednich. Wskazane przepisy odnoszą się bowiem do sytuacji, w której podatnik po określonym dniu ponosi koszt bezpośredni dotyczący minionego roku podatkowego. W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania przez WSA we Wrocławiu, koszty zakupu energii i usługi jej przesyłu zostały już poniesione we wcześniejszych latach podatkowych tj. w 2008 i 2009 r., a więc korekty faktur, a w konsekwencji korekty kosztów odnoszą się do kosztów już poniesionych i rozliczonych podatkowo. W ocenie Ministra Finansów oznacza to, że nie można w takiej sytuacji stosować art. 15 ust. 4 c. u.p.d.o.p. Skoro bowiem koszty zostały już poniesione, to nie można do nich stosować powyższego przepisu. Z uwagi na to, że przepisy u.p.d.o.p. nie określają zasad dokonywania korekt kosztów uzyskania przychodów, a także nie zawierają uregulowań dotyczących momentu powiększenia (zmniejszenia) tychże kosztów – tj. czy koszty podatkowe powiększa się (pomniejsza) w dacie korekty, czy też w dacie poniesienia kosztów, zasadne jest zastosowanie rozwiązań zawartych w ustawie – Ordynacja podatkowa, dotyczących korekty deklaracji. Za nieuzasadniony uznał wobec powyższego pogląd Sądu, że brak regulacji w ustawie podatkowej w zakresie zaliczania do kosztów bezpośrednich podwyższonych kwot wynikających z faktur korygujących, uzasadnia zaliczenie wydatków z nich wynikających na ogólnych zasadach określonych w art. 15 ust 4,4b, 4c tejże ustawy.
Końcowo wskazano, że jakkolwiek księgi rachunkowe spółki, jak i też zeznanie za 2008 r. złożone w 2009 r. odzwierciedlały istniejący wówczas stan faktyczny, to jednak otrzymanie przez podatnika korekty faktury dotyczącej kosztów bezpośrednich powoduje, iż konieczne jest dokonanie korekty kosztów bezpośrednich poniesionych w 2008 r. Faktura korygująca powoduje bowiem, iż w zeznaniu za 2008 r. zostały wykazane koszty w nieprawidłowej wysokości. Spółka powinna więc skorygować powstałe nieprawidłowości w odpowiednim okresie sprawozdawczym. Analogiczne rozwiązanie będzie miało zastosowanie do roku podatkowego 2009 r.
Minister Finansów wniósł o:
- 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu,
- 2) zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
K., w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniosła o:
- 1) odrzucenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej albo jej oddalenie w całości, w przypadku gdyby NSA uznał dopuszczalność skargi,
- 2) zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przewidzianych przepisami.
Uzasadniając w/w wnioski K. w pierwszej kolejności wskazała, że Sąd I instancji – wbrew temu co wykazano w skardze – orzekł o możliwości zaliczenia kosztów poniesionych z tytułu korekty faktury VAT do roku podatkowego 2009, a nie 2010. Spółka zaakcentowała, że Sąd I instancji dokonał literalnej wykładni przepisu art. 15 ust. 4 c u.p.d.o.p. a skarżąca w całości podziela tę argumentację. Zaakcentowała, że to nie przepisy Ordynacji podatkowej, ale przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych regulują kwestię potrącalności kosztów. Za nieuzasadnione uznała też K. wprowadzanie na gruncie ustawy podatkowej rozróżnienia na koszty poniesione na podstawie faktury i koszty powstałe w wyniku korekty faktury. W tym zakresie Spółka odwołała się do regulacji art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
- 8.1. Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw, z tej też przyczyny, należało ją oddalić.
- 8.2. Skarga dotyczyła interpretacji przepisów prawa podatkowego, gdzie zakres kognicji sądów administracyjnych określają przepisy art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a ustawy). W razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.), natomiast zgodnie z art. 146 § 1 tej ustawy Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepisy art. 3 § 2 pkt 4a i art. 146 § 1 p.p.s.a. w tym brzmieniu wprowadzone zostały w art. 3 pkt 1 lit. a i pkt 3 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1590) i w tym brzmieniu obowiązują od dnia 1 lipca 2007 r. Stanowią one samodzielną podstawę do zaskarżenia indywidualnych interpretacji podatkowych wydawanych na podstawie przepisów art. 14b i następnych Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2007 r., a w powiązaniu z przepisem art. 52 § 3 p.p.s.a. przesądzają o trybie ich zaskarżenia i rodzaju rozstrzygnięć wydawanych przez sąd administracyjny.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że Sąd I instancji uchylił zaskarżoną przez K. indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych, ze wskazaniem, że narusza ona art. 15 ust. 4 c u.p.d.o.p. W skardze kasacyjnej organ interpretacyjny zarzucił Sądowi naruszenie w/w przepisu oraz art. 15 ust. 4 d u.p.d.o.p., poprzez ich błędną wykładnię. Uzasadnienie skargi koncentruje się jednak na niewłaściwym zastosowaniu w/w przepisów, gdyż autor skargi kasacyjnej – nie wskazując mających w sprawie konkretnych przepisów prawa podatkowego – podniósł, że w stanie faktycznym przedstawionym przez K., Spółka winna dokonać korekty kosztów za 2008 i 2009 r., a w konsekwencji korekty podstawy opodatkowania i należnego podatku za wskazane lata, w trybie Ordynacji podatkowej. W rezultacie autor skargi kasacyjnej wywiódł, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w tym kwestionowany przepis nie mogły mieć zastosowania do rozliczenia kosztów poniesionych po sporządzeniu sprawozdań za 2008 i 2009 r. według trybu określonym w w/w przepisach. W konsekwencji organ nie uzasadnił stanowiska na czym polegała błędna wykładnia w/w przepisu, skupiając swoje rozważania na błędnym jego zastosowaniu.
Przypomnieć wypada, że w myśl art. 15 ust. 4 ww. ustawy, koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody, z zastrzeżeniem ust. 4b i 4c. Zasadnie zatem Sąd I instancji przyjął, że koszty uzyskania przychodów można odliczyć od przychodów tylko w tym roku podatkowym, którego te koszty dotyczą. Reguła ta została ograniczona, w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy, będzie odpowiadał przepisom zastrzeżonym tj. art. 15 ust. 4 b i 4 c ustawy.
Przepis art. 15 ust. 4b updop stanowi z kolei, że koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po zakończeniu tego roku podatkowego do dnia:
- 1. sporządzenia sprawozdania finansowego, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia zeznania, jeżeli podatnicy są obowiązani do sporządzania takiego sprawozdania, albo
- 2. złożenia zeznania, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia tego zeznania, jeżeli podatnicy, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie są obowiązani do sporządzania sprawozdania finansowego
- - są potrącalne w roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody.
W ocenie sądu kasacyjnego, przesądzające znaczenie – w przedstawionym przez K. stanie faktycznym – ma treść ust. 4c powyższego przepisu, zgodnie z którym, koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po dniu, o którym mowa w ust. 4b pkt 1 albo pkt 2, są potrącalne w roku podatkowym następującym po roku, za który sporządzane jest sprawozdanie finansowe lub składane zeznanie. Należy przy tym zaakcentować, że wbrew twierdzeniu organu interpretacyjnego – przepis ten nie odnosi się czy to do faktury, czy faktury korygującej, a więc dokumentu, na podstawie, którego koszt został poniesiony – tylko do kosztu poniesionego po zaistnieniu bądź określonego zdarzenia faktycznego (sporządzeniu sprawozdania finansowego) bądź określonej okoliczności prawnej (upływu terminu do złożenia zeznania). Zasadnie zatem Sąd I instancji wywiódł, że poniesienie kosztu wiążącego się bezpośrednio z przychodem 2008 i 2009 r., po dniu sporządzenia sprawozdań finansowych za wskazane lata, skutkuje tym, że koszty te można rozliczyć wyłącznie w trybie art. 15 ust. 4 c u.p.d.o.p. tj. w roku podatkowym następującym bezpośrednio po roku, którego dotyczy przychód powiązany z tym wydatkiem.
Stan faktyczny przedstawiony przez K., stanowił "lustrzane odbicie" tego przepisu, a zatem zarzut skargi kasacyjnej, że przepis ten nie miał zastosowania w sprawie nie mógł być uwzględniony. Twierdzenie organu interpretacyjnego o zastosowaniu w takim przypadku przepisów Ordynacji podatkowej, nie ma usprawiedliwionych podstaw. Po pierwsze, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, w dacie składania zeznań podatkowych za lata 2008 i 2009 r., zeznania te obejmowały zaistniały stan faktyczny w tychże latach, a po drugie, przepisy Ordynacji podatkowej, mają zastosowanie w sytuacji, gdy danej instytucji, nie regulują przepisy podatkowe odnoszące się do danej kategorii podatku. W ocenianej sprawie, potrącalność kosztów w czasie regulują przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a konkretnie art. 15 ust. 4 – 4d w/w ustawy. Zastosowanie w takiej sytuacji przepisów Ordynacji podatkowej o korekcie kosztów uzyskania przychodów za wskazane lata de facto prowadziłoby do ich pominięcia/niezastosowania, a więc ich naruszenia, skoro przepisy te w sposób kompleksowy regulują zagadnienie potrącalności kosztów uzyskania przychodów, zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio związanych z przychodami.
8.2. Na pełną akceptację zasługuje wywód Sądu Instancji, dotyczący wykładni art. 15 ust. 4 e u.p.d.o.p. Jak słusznie zauważył Sąd, przepis ten nie stanowi o zasadach potrącalności kosztów w czasie i nie modyfikuje zasad określonych art.15 ust.4, 4b i ust.4c. Czym innym bowiem jest normatywne ustalenie kiedy koszt został poniesiony (art.15 ust.4e) a czym innym, kiedy taki poniesiony koszt może być zaliczony do kosztów podatkowych. Nie ma zatem podstaw prawnych do utożsamiania pojęć "poniesienia kosztów" i "potrącalności kosztów". W przypadku kosztów bezpośrednio związanych z przychodami do potrącalności kosztów (zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów) zastosowania mają reguły art.15 ust.4, 4b i 4c. Data poniesienia kosztu określona w ust.4e odnosi się wyłącznie do kosztów pośrednich wyznaczając moment ich potrącalności. Przepis ten stanowi, że koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącane w dacie ich poniesienia.
8.3. Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153).