Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej K. z dnia 28 lutego 2006 r., Nr [...] przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok, w wysokości 4.142.353,50 zł.
Od powyższego wyroku M. W. wniósł skargę kasacyjną, w której prócz wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie kosztów postępowania obejmujących koszty zastępstwa procesowego zawarł też wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Jako podstawę przedmiotowego wniosku strona skarżąca wskazała art. 61 § 3 i w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przywoływanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.". Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że wykonanie zaskarżonych decyzji stwarza niebezpieczeństwo powstania realnej szkody oraz spowoduje nieodwracalne skutki. Egzekucja orzeczonego zobowiązania podatkowego, w tak znacznej wysokości oznacza, zdaniem wnioskodawcy, sprzedaż majątku ruchomego, w tym samochodów i nieruchomego. Nieodwracalność tych czynności, a także wystąpienie szkody jest, w ocenie skarżącego oczywiste, szczególnie przy uwzględnieniu stale rosnących cen nieruchomości. Skarżący nie będzie w stanie odzyskać sprzedanych w postępowaniu egzekucyjnym składników majątkowych.
Wnioskodawca podniósł również, że okolicznością uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji jest wysokie prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z uwagi na liczne uchybienia w zakresie prawa procesowego i materialnego jakich dopuścił się Sąd i organy podatkowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 wymienionego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W wypadku oddalenia skargi przez sąd administracyjny I instancji przepisy art. 61 § 3-5 P.p.s.a. mają przed Naczelnym Sądem Administracyjnym odpowiednie zastosowanie na podstawie przepisu art. 193 P.p.s.a., który stanowi in initio, że jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Dopuszczalność orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny o przyznaniu ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3-5 P.p.s.a. potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/2007 (opubl. Monitor Podatkowy 2007/6 str. 47 i ONSA i WSA 2007/4 poz. 77).
Z cytowanego powyżej art. 61 § 3-5 P.p.s.a. wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko na wniosek strony skarżącej, w którym uprawdopodobnione zostanie istnienie przesłanek wymienionych w przywołanym przepisie. Sąd jest uprawniony do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo: wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co do zasady wstrzymanie wykonania dotyczyć może decyzji zaskarżonej, w rozpoznawanej sprawie dotyczy to decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. dnia 28 lutego 2006 r., Nr [...]. Z końcowej części art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania dotyczyć może także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Niewątpliwie w granicach danej sprawy pozostaje decyzja organu podatkowego I instancji poprzedzająca wymienioną powyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. W skardze kasacyjnej skierowanej do Sądu skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania "zaskarżonych" decyzji podnosząc, że egzekucja orzeczonego zobowiązania podatkowego, w tak znacznej wysokości oznacza sprzedaż majątku ruchomego, w tym samochodów i nieruchomego w ramach postępowania egzekucyjnego, co spowoduje, niemożność ich późniejszego odzyskania.
W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Niewątpliwie sprzedaż majątku ruchomego i nieruchomości skarżącego niesie ze sobą ten skutek, że korzystne dla skarżącego orzeczenie sądowe nie spowoduje, że skarżącemu zostanie zwrócone mienie sprzedane w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodzić się można z autorem uzasadnienia wniosku, że sprzedaż mienia w postępowaniu egzekucyjnym może wiązać się ze szkodą. Organy egzekucyjne dążą bowiem do możliwie szybkiego zbycia składników majątku dłużnika, co powoduje niekiedy uzyskanie cen niższych od tych jakie uzyskałby skarżący sprzedając swój majątek.
Sąd nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, doszedł bowiem do przekonania, że skarżący uzasadnił ów wniosek w sposób nazbyt ogólnikowy. Z wniosku nie wynika, czy organ egzekucyjny podjął czynności zmierzające do egzekucji orzeczonej należności z ruchomości i (lub) nieruchomości skarżącego, a tym samym, czy skarżącemu rzeczywiście grozi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić należy, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu winno koncentrować się wokół okoliczności związanych z osobą skarżącego, jego sytuacją majątkową, nie może ograniczać się do ogólnikowo wskazanych argumentów, bądź hipotez, co przebiegu postępowania egzekucyjnego.
Sąd stwierdził ponadto, że nawet wysokie zobowiązanie podatkowe nie oznacza automatycznie, że dojdzie do egzekucji z ruchomości i nieruchomości skarżącego. Nie można bowiem wykluczyć, że skarżący posiada oszczędności bądź (i) uzyskuje dochody pozwalające zaspokoić orzeczone należności podatkowe. W rozpoznawanej sprawie skarżący unikał przedstawienia swojej sytuacji majątkowej. Świadczy o tym brak odpowiedzi na wezwanie Sądu I instancji skierowane do skarżącego w związku z niekompletnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Mając na uwadze, że w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji nie wskazano konkretnych, związanych z sytuacją skarżącego, argumentów uzasadniających przyznanie ochrony tymczasowej, zaś statusu majątkowego skarżącego nie sposób zrekonstruować na podstawie innych dokumentów przedstawionych w postępowaniu sądowym, co uniemożliwia ustalenie czy zobowiązanie podatkowe w istocie przekracza możliwości płatnicze skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w postanowieniu.