Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 11 stycznia 2005 r., I SA/Wr 432/03 oddalił skargę Michała B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z 11 grudnia 2002 r., (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Z ustaleń faktycznych dokonanych w niniejszej sprawie wynika, że decyzja organu I instancji z dnia 30 września 2002 r. (...) została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 7 października 2002 r. Listem poleconym nadanym w dniu 22 października 2002 r. /1 dzień po upływie ustawowego terminu/, pełnomocnik skarżącego przesłał na adres organu I instancji odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu powyższego wniosku wyjaśniono, iż uchybienie terminowi nastąpiło z powodu nieprzewidzianego wyjazdu do W., w dniu upływu terminu do złożenia odwołania. Z uwagi na trudności komunikacyjne powrót do W. nastąpił dopiero po północy. Ponadto dodano, iż w związku z prowadzeniem kancelarii jednoosobowo, sprawa nie mogła zostać przekazana do załatwienia innej osobie.
Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wyżej wskazanej decyzji. W uzasadnieniu podano, że w świetle art. 162 par. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm., zwanej dalej Ordynacja podatkowa/ podniesiona przez stronę konieczność nieprzewidzianego wyjazdu do Warszawy w ostatnim dniu terminu nie jest okolicznością wystarczającą do powzięcia przekonania o braku winy po stronie składającego odwołanie. Wskazano, iż brak jest podstaw do uznania, iż we właściwym czasie, czyli w okresie od 8 października do 21 października 2002 r. strona nie mogła skorzystać z przysługującego jej prawa do wniesienia odwołania.
Nadto dodano, iż pełnomocnik mógł nadać odwołanie w placówce pocztowej w W., nie czekając na powrót do W. W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 162 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne ustalenie, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do jego wniesienia. Wskazano, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki do przywrócenia terminu, w tym przesłanka braku winy. W opinii pełnomocnika skarżącego o braku jego winy świadczył fakt, iż niespodziewana podróż miała miejsce w poniedziałek, a dwa poprzedzające dni były dniami wolnymi od pracy, a zatem nie mógł przewidzieć, iż z przyczyn od niego niezależnych nie będzie mógł wrócić do W., by wnieść odwołanie w terminie. Podniesiono także, iż nie chodziło bowiem o niemożność samego wysłania odwołania, ale o brak warunków do jego sporządzenia, a także brak posiadania przy sobie całej dokumentacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalając skargę na powyższe postanowienie w pierwszej kolejności wskazał przesłanki zawarte w art. 162 Ordynacji podatkowej, decydujące o przywróceniu terminu: uprawdopodobnienie braku winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności dla której był ustanowiony.
Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż decyzja organu I instancji została doręczona do rąk pełnomocnika skarżącego w dniu 7 października 2002 r., a termin do wniesienia odwołania upłynął 21 października 2002 r. Odwołanie zostało złożone dnia 22 października 2002 r., a więc został zachowany warunek dla skuteczności wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. W związku z powyższym skład orzekający doszedł do konkluzji, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione trzy przesłanki determinujące przywrócenie terminu, z wyjątkiem uprawdopodobnienia braku winy.
Odnosząc się do poglądów doktryny dotyczących rozpoznawanej materii Sąd stwierdził, iż nieprzewidziany wyjazd pełnomocnika w ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w niedotrzymaniu terminu. Zdaniem Sądu zaistniała okoliczność nie wyklucza możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę lub też przekazanie sprawy innej kompetentnej osobie. Ponadto podkreślono, iż stronę obciąża odpowiedzialność związana z wyborem jednostki, której zleciła pomoc prawną, a skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań - zarówno pozytywne jak i negatywne - obciążają reprezentowanego.
W skardze kasacyjnej z dnia 29 marca 2005 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o jego zmianę oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 162 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, że nie zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Uzasadniając zarzut zawarty w skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego podniósł, iż stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest nieuzasadnione. Zdaniem autora skargi kasacyjnej nie można mówić o zaniedbaniu w sytuacji, gdy pełnomocnik strony nie złożył odwołania z powodu niemożności dojazdu do W. oraz braku możliwości przekazania sprawy do załatwienia innej osobie. Ponadto zaznaczono, że podstawy do przywrócenia terminu istnieją nawet wówczas, gdy przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności nastąpiła w ostatnim dniu terminu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, przytaczając argumentację zaskarżonego do Sądu I instancji postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu. Stosownie do przepisu art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a./, skargę kasacyjną można oprzeć na dwóch podstawach, tj.: na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna, poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przepisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Autor skargi powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżanym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i/lub procesowego. W odniesieniu do prawa materialnego winien wykazać, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanej regulacji prawnej jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny /art. 183 par. 1 p.p.s.a./. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył innych przepisów /por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2000 r., IV CKN 1518/00 - OSNC 2001 nr 3 poz. 39 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 r., FSK 299/04 - nie publ./.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny może dokonać kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w oparciu o ten przepis, który został wskazany jako podstawa kasacyjna. Skarżący takiej podstawy upatrywał w naruszeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu art. 162 Ordynacji podatkowej. Autor skargi kasacyjnej formułując powyższy zarzut, nie wskazał jednak na sytuację, w których Sąd I instancji miałby stosować ten przepis procesowego prawa podatkowego. Art. 162 Ordynacji podatkowej dotyczy kwestii przywrócenia terminu. Adresatem normy z niego wynikającej nie jest Sąd administracyjny, a organy podatkowe prowadzące postępowanie.
Sąd administracyjny nie stosuje tego przepisu, a jedynie dokonuje sądowej kontroli prawidłowości jego zastosowania przez organ administracji, który wydał zaskarżony akt. Aby więc skutecznie w skardze kasacyjnej podnieść zarzut naruszenia przez sąd administracyjny przepisów postępowania, należy wskazać na przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, którym uchybił Sąd administracyjny oceniając stosowanie podatkowego prawa procesowego w postępowaniu podatkowym.
Należy także zaznaczyć, że dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej konieczne jest oznaczenie numeru artykułu, paragrafu oraz ustępu przepisu, który w ocenie autora skargi kasacyjnej naruszył Sąd. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie sprecyzowano, który konkretnie paragraf art. 162 Ordynacji podatkowej został naruszony w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarga kasacyjna oraz jej zarzuty powinny być ujęte w sposób szczegółowy, poprzez wskazanie konkretnych przepisów prawa, których naruszenia dopuścił się Sąd I instancji, aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł otrzymać wyczerpujące przedstawienie wytkniętych wad. Zarzut postawiony w przedmiotowej skardze kasacyjnej nie spełnia tego kryterium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w zaskarżonym wyroku badał jedynie, czy nie zostały złamane reguły postępowania prowadzonego w rozpoznawanej sprawie przez organy podatkowe. Naruszeń takich Sąd się nie dopatrzył. Autor skargi kasacyjnej natomiast nie zarzucił w sposób skuteczny naruszenia w tym zakresie prawa przez Sąd I instancji. Postępowanie przed sądami administracyjnymi, zarówno przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, nie jest formą ani też rodzajem administracyjnego postępowania odwoławczego. Ten tryb postępowania prawnego został przez skarżącego wyczerpany i zakończył się wraz z wydaniem ostatecznego postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w dniu 11 grudnia 2002 r. W postępowaniu sądowoadministracyjnym domagać się można skontrolowania legalności działania administracji publicznej, a nie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia.
Konsekwencją wskazania w skardze kasacyjnej wyłącznie na zarzut naruszenia przepisu podatkowego, to jest art. 162 Ordynacji podatkowej w oderwaniu od przepisów procedury sądowoadministracyjnej sprawia, że jego badanie wykracza poza zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z wymienionym wcześniej art. 183 par. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest zarzutami skargi i wnioskami skargi kasacyjnej, a więc nie może bowiem zastępować strony i samodzielnie konkretyzować, czy też korygować zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślać bądź uzupełniać.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.