Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Wr 1416/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 27 maja 2004 r., nr..., w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r.
W opisanym powyżej rozstrzygnięciu organ II instancji wskazał, że podatnik na podstawie umowy z dnia 11 lipca 2001 r. zawartej z Gminą W., najmował lokal użytkowy położony we W. przy ul. Z.. W oparciu o złożoną informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych a także na podstawie art. 2-4 i art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm., zwanej dalej u.p.o.l.) oraz art. 207 w związku z art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm., zwanej dalej Ordynacja podatkowa) Prezydent W., decyzją z dnia 13 kwietnia 2004 r., ustalił podatnikowi podatek od nieruchomości za 2004 r. w kwocie 1.450, 80 zł, z tytułu posiadania lokalu użytkowego. Organ odwoławczy podał, że od dnia 1 stycznia 2003 r. na skutek zmian wprowadzonych ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1683 ze zm.) według przepisów ustawy zmienianej, podatnikami podatku od nieruchomości nie był tylko posiadacz zależny "całej" nieruchomości (w rozumieniu art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego), ale również jej części, jak też obiektu budowlanego lub jego części.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniło, że na podstawie zawartej umowy w imieniu Gminy W. przez spółkę "Z.", strona była podatnikiem podatku od nieruchomości, a dla obowiązku podatkowego nie miało znaczenia, czy w budynku, w którym znajdował się przedmiotowy lokal, została utworzona wspólnota mieszkaniowa, czy też nie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powołując się na stanowisko, argumentację i wnioski wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny wywiódł, iż podatnik był posiadaczem lokalu użytkowego, do którego tytuł własności posiadała Gmina W. w związku z tym spełniał przesłankę z art. 3 ust. 1 pkt 4 a u.p.o.l., a więc jest podatnikiem podatku od nieruchomości. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że skarżący, jako najemca, jest posiadaczem zależnym wynajmowanego lokalu, a więc części budynku, bowiem posiadaczem rzeczy, zgodnie z art. 336 kodeksu cywilnego, jest "zarówno ten kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny)". Przedmiotem posiadania, jak to expressis verbis stanowi art. 336 Kc może być tylko rzecz w rozumieniu art. 45 Kc, przedmiotem posiadania może być także część rzeczy, dotyczy to przede wszystkim części nieruchomości gruntowej, części nieruchomości budynkowej.
Sąd dodaje, iż w art. 3 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy ustawodawca nakładając obowiązek w podatku od nieruchomości na posiadacza zależnego, którego posiadanie wynika m.in. z umowy najmu, wskazując na przedmiot tego posiadania, odnosi je do "nieruchomości lub ich części". Nie stawia zatem wymogu wyodrębnienia części nieruchomości w celu objęcia jej opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości, stwierdza tylko, że obowiązek ten dotyczy posiadacza nieruchomości lub ich części.
Zaakcentowano również w końcowej części uzasadnienia, iż w poprzednim stanie prawnym obciążanie posiadacza części nieruchomości (jaką w rozpatrywanej sprawie jest niewyodrębniony lokal użytkowy) obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości nie miało podstaw prawnych. Powołane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji uchwały pięciu sędziów NSA, wyroki NSA, glosy jak również pisma Ministra Finansów odwoływały się do poprzedniego stanu prawnego.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia złożył pełnomocnik skarżącego, zarzucając w obszarze unormowania art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej u.p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego to jest art. 2 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 4 u.p.o.l., poprzez ich błędną interpretację wyrażającą się w przyjęciu, że nakładają one obowiązek uiszczania podatku od nieruchomości na tych posiadaczy, którzy zawarli umowę z jednostką samorządu terytorialnego będącą współwłaścicielem przedmiotu opodatkowania, co zaskutkowało błędnym zastosowaniem tych przepisów jako podstawy opodatkowania skarżącego.
Wskazując na tak sformułowane podstawy kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zaskarżonej decyzji; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Brak było dostatecznych podstaw do uwzględnienia rozpoznanej skargi kasacyjnej.
Analizując zarzut kasacyjny, należy ocenić, iż wskazuje on na naruszenie art. 2 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 4 u.p.o.l. poprzez "błędną interpretację" tych przepisów. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał jednak i nie uzasadnił, jaka, w jego ocenie, powinna być prawidłowa wykładnia przywołanych unormowań. Ponadto, podnosząc omawiany zarzut kasacyjny, skarżący w rzeczywistości usiłował na jego podstawie zakwestionować oceny Sądu I instancji w zakresie przyjęcia, że jest on zobowiązany z tytułu podatku od nieruchomości jako posiadacz lokalu użytkowego przy ul. Z. we W.. Polemizując z ustaleniami dokonanymi przez organy podatkowe, a następnie zaakceptowanymi i ocenionymi przez Sąd I instancji wnoszący skargę kasacyjną zmierzał do przerzucenia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości na Gminę W., z którą zawarł umowę najmu lokalu użytkowego dnia 11 lipca 2001 r. W powyższym kontekście zważyć należy, że sądowe oceny stanu faktycznego sprawy nie mogą zostać w postępowaniu kasacyjnym poddane merytorycznej weryfikacji na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Organy podatkowe ustalają i oceniają, zaś Sąd administracyjny pierwszej instancji rozważa stan faktyczny na podstawie odpowiednich dla danego postępowania przepisów prawa procesowego, które w sprawie niniejszej nie stały się przedmiotem jakiegokolwiek zarzutu kasacyjnego. Naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania to dwie różne i nietożsame podstawy kasacyjne odrębnie unormowane w art. 174 u.p.p.s.a., i nie mogą być bezzasadnie wykorzystywane w sposób zamienny.
Dla podważenia prawidłowości oceny stanu faktycznego dokonanego przez Sąd I instancji, autor skargi kasacyjnej powinien sformułować, przedstawić i uzasadnić zarzut naruszenia adekwatnych do sprawy przepisów (cyt.) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądowa ocena stanu faktycznego sprawy umożliwiająca i uzasadniająca jego subsumcję pod powoływane przez organy podatkowe i Sąd I instancji przepisy materialnego prawa podatkowego nie została zakwestionowana.
Na podstawie art. 183 § 1 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę zasadniczo wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne spełniające wymogi art. 174 i art. 176 u.p.p.s.a. Brak zarzutów naruszenia przepisów postępowania uniemożliwia więc Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne zbadanie ocen stanu faktycznego, które mogłyby mieć znaczenie w obszarze hipotezy podnoszonych podstaw kasacyjnych przepisów materialnego prawa podatkowego w postaci art. 2 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 4 u.p.o.l.
Podkreślić też należy, że nie kwestionując ocen zaakceptowanego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, skarżący przedstawia niektóre jego elementy sprzecznie z ustaleniami dokonanymi w sprawie; powołując się zaś na prawo regulujące problematykę własności lokali i wspólnot mieszkaniowej nie powołuje w tym zakresie w skardze kasacyjnej jakichkolwiek konkretnych unormowań, a więc nie przedstawia zarzutów kasacyjnych spełniających wymogi art. 174 i art. 176 u.p.p.s.a.
Z tych powodów, na podstawie art. 184 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.