Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 lipca 2005 r., I SA/Łd 426/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Krystyny J.-Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 15 marca 2005 r. utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia 22 grudnia 2004 r. odmawiającą w oparciu o przepis art. 253 par. 1 i par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm., dalej Ordynacja podatkowa/ zmiany decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w Ł. z dnia 14 lutego 2003 r., którą utrzymano w mocy decyzję Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania z wniosku o restrukturyzację niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że choroba skarżącej w żadnym stopniu nie uzasadnia istnienia po jej stronie ważnego interesu, a w interesie społecznym także nie leży zmiana tej decyzji. Przedłożone dokumenty poświadczają stan zdrowia skarżącej w roku 2004 i nie wskazują, że skarżąca cierpiała na przewlekłe i uciążliwe schorzenia od roku 1993. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w tym samym czasie skarżąca prowadziła działalność w zakresie notariatu, uzyskiwała dochody z prowadzonej działalności w kwotach w pełni zabezpieczających należne zobowiązania podatkowe, a pomimo tego nie regulowała należności z tytułu zobowiązań podatkowych w ustawowych terminach i w pełnej wysokości. Stwierdził także, iż organy podatkowe nie naruszyły zasady pogłębiania zaufania do organów państwa, ponieważ pismo informujące o możliwości skorzystania z rozwiązań określonych ustawą o restrukturyzacji, zostało skierowane do szerokiego kręgu podatników /w tym między innymi do skarżącej/.
Powołane pismo nie stanowiło jednak rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie, dlatego umorzenie postępowania z wniosku skarżącej dotyczące postępowania restrukturyzacyjnego nie może stanowić dowodu na podważenie zaufania podatnika do organów podatkowych.
Rozpoznając skargę wniesioną na decyzję organu odwoławczego, WSA w Łodzi uznał, że decyzja ta nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać jej uchylenie. W ocenie Sądu zarzut prowadzenia postępowania podatkowego w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych jest całkowicie nieuzasadniony.
Sąd zwrócił uwagę, że organ podatkowy rozpatrując wniosek o zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji nie bada tej decyzji merytorycznie, a jedynie sprawdza, czy w sprawie zachodzą przesłanki z art. 253 Ordynacji podatkowej. Dlatego też zarzuty co do treści decyzji Izby Skarbowej z dnia 14 lutego 2003 r. nie mogą być podstawą uchylenia decyzji będącej przedmiotem postępowania przed WSA. Sąd nie dostrzegł również, że organy podatkowe zmieniały stanowisko w sprawie, bowiem w toku całego postępowania organ podatkowy wyjaśniał, że przyczyną dla której skarżąca nie może zostać objęta postępowaniem restrukturyzacyjnym jest fakt, że notariusz nie jest przedsiębiorcą, o którym mowa w przepisach ustawy o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, a nie treść art. 24a ustawy Prawo o notariacie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej regulujących postępowanie dowodowe Sąd stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Organ podatkowy odmawiając przeprowadzenia dowodu z zeznań skarżącej nie naruszył przepisów postępowania. Organ nie kwestionował stanu zdrowia skarżącej, a ocena możliwości prowadzenia przez nią działalności notarialnej była możliwa na podstawie uzyskiwanych przez nią dochodów. Dlatego prowadzenie w tym zakresie dodatkowego postępowania dowodowego byłoby zbędne i sprzeczne z zasadą szybkości postępowania.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut przekroczenia przez organy podatkowe granic swobodnej oceny dowodów. Strona skarżąca nie wykazała bowiem naruszenia przez organ podatkowy dyrektyw oceny dowodów, to jest orzekania wbrew zasadom logiki lub też wskazówkom wiedzy i doświadczenia życiowego.
W złożonej skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa. Skarżąca wniosła również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym wobec faktu, że strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
- - art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" w związku z par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a./ poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku pominięcia przez WSA w Łodzi naruszenia przepisów postępowania podatkowego jakich w toku postępowania dopuściły się organy podatkowe tj.:
- - art. 187 par. 1 Ordynacji poprzez uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie ustalenia istnienia ważnego interesu podatnika uzasadniającego zmianę decyzji ostatecznej,
- - art. 180 i 188 Ordynacji poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącą dowodów z przesłuchania Krystyny J.-Z. w sytuacji, gdy przedmiotem dowodu miały być okoliczności mające znaczenie dla sprawy, które mogły przyczynić się do jej wyjaśnienia w zakresie istnienia przesłanek zmiany decyzji ostatecznej,
- - art. 121 par. 1 Ordynacji przez wyłącznie fiskalny charakter i cel postępowania podatkowego, przejawiający się w zmianie stanowiska organów podatkowych co do przyczyn odmowy objęcia strony postępowaniem restrukturyzacyjnym, co w konsekwencji podważa zaufanie do organów podatkowych,
- - art. 122 Ordynacji przez brak dążenia do ustalenia stanu faktycznego sprawy, zebrania w tym zakresie wszelkich istotnych dowodów i wyjaśnienia wszelkich nasuwających się w sprawie wątpliwości,
- - art. 191 Ordynacji poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała w niniejszej sprawie cechy oceny dowolnej odnośnie stanu zdrowia strony i jego wpływu na możliwości wywiązywania się z należności podatkowych,
- - w konsekwencji także art. 253 Ordynacji poprzez błędne przyjęcie braku przesłanek zmiany decyzji ostatecznej w postaci ważnego interesu strony.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W ocenie dyrektora skarga kasacyjna jest niezasadna i pozbawiona podstaw prawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do przepisu art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ funkcją sądów administracyjnych jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości głównie przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest zasadniczo pod względem jej zgodności z prawem. Z kolei z przepisu art. 3 par. 2 p.p.s.a. wynika, iż kontrola działalności administracji publicznej ze strony sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wskazane tam akty i czynności /lub ich brak/, w tym przede wszystkim na decyzje administracyjne. Wynik przeprowadzonej przez sąd administracyjny kontroli zgodności z prawem zaskarżonej do tego sądu decyzji, znajduje swój wyraz w uwzględnieniu skargi w przypadku jej zasadności albo w jej nieuwzględnieniu, gdy jest ona niezasadna. Stosownie do przepisu art. 145 par. 1 tejże ustawy, uwzględnieniu podlega skarga dotycząca decyzji, co do której Sąd stwierdził, iż wydana została w warunkach powodujących jej nieważność względnie z takim naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Stanowiąc o takich przesłankach uwzględnienia skargi, wskazany przepis art. 145 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa zarazem sposób zachowania się sądu administracyjnego w przypadku tego uwzględnienia, nakazując - w zależności od rodzaju i wagi stwierdzonego naruszenia prawa - uchylenie decyzji w całości lub w części /pkt 1/, stwierdzenie jej nieważności w całości lub w części /pkt 2/ względnie stwierdzenie wydania jej z naruszeniem prawa, jeżeli do takiego stwierdzenia zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach /pkt 3/. Sposób postępowania sądu administracyjnego w razie nieuwzględnienia skargi, a więc w przypadku niestwierdzenia naruszeń prawa określonych w art. 145 par. 1, określa natomiast przepis art. 151 omawianej ustawy procesowej, nakazujący wydanie orzeczenia o oddaleniu skargi.
Z treści rozpatrywanej skargi kasacyjnej wynika, że oparta ona została na zarzucie naruszenia przez Sąd art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z par. 2 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku pominięcia przez WSA w Łodzi naruszenia wskazanych w niej przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, jakich w postępowaniu dopuściły się organy podatkowe. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej, opartego na art. 174 pkt 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przy zarzucie naruszenia prawa procesowego skarga kasacyjna winna wskazywać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że zarzut naruszenia przepisów postępowania, nie został uzasadniony. W uzasadnieniu zarzutu, autor skargi kasacyjnej odwołując się bowiem do ogólnych zasad postępowania, nie wskazał na czym konkretnie polegało naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, jak również nie wykazał, że naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Postępowanie oparte na art. 253 par. 1 Ordynacji podatkowej jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz weryfikacja wydanej już decyzji ostatecznej z punktu widzenia interesu społecznego lub ważnego interesu podatnika. Przedmiotem oceny w takim postępowaniu jest zatem występowanie wyłącznie tych przesłanek, a nie zarzuty badane w trybie odwoławczym.
Uzasadniona jest w związku z tym konstatacja, że fakt przyjęcia przez Sąd za prawidłowe ustaleń i ocen dokonanych przez organy podatkowe w zakresie istnienia przesłanek ważnego interesu oraz interesu społecznego, które nie odpowiadają skarżącej, nie stanowi uzasadnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw i na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 orzekł jak w sentencji.