Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Op 244/07, odrzucił skargę J. D. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 13 czerwca 2007 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż w myśl art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania do uiszczenia opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Sąd wskazał także, iż w myśl § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm. - dalej: rozporządzenie) w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wpis stały bez względu na podmiot zaskarżenia aktu lub czynności wynosi 100,00 zł.
W skardze kasacyjnej z dnia 22 sierpnia 2007 r. pełnomocnik skarżącego zaskarżył w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 54 § 1 w związku z art. 219 § 1 i art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. oraz § 1 pkt 4 i § 5 ust. 1 rozporządzenia, a także art. 221 w związku z art. 220 § 1 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie.
Ponadto pełnomocnik skarżącego wniósł o:
- - uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz
- - zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, oprócz przytoczenia stanu faktycznego sprawy, iż stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu jest wadliwe.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 54 § 1 p.p.s.a., co do której nie ma zastosowania art. 221 p.p.s.a. (vide: postanowienie NSA z dnia 22 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1289/04).
Również z art. 219 p.p.s.a. wynika, że opłata winna być uiszczona przy wniesieniu pisma do sądu, co nie jest równoznaczne z trybem wskazanym w art. 54 § 1 i § 2.p.p.s.a., w ramach którego to organ przekazuje skargę sądowi, a o dacie jej przekazania, która to data miałaby uruchomić obowiązek wpisu, strona nie jest informowana.
Dodatkowo w myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia przy uiszczeniu wpisu należy podać sygnaturę akt sprawy, co na etapie wnoszenia skargi za pośrednictwem organu nie jest możliwe (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt 11/05).
W tym stanie rzeczy Sąd powinien był wezwać skarżącego do uiszczenia wpisu - choćby stałego, na co wskazuje art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a.
Pełnomocnik skarżącego zauważył ponadto, iż powyższe stanowisko wywodzi z wieloletniej praktyki stosowanej przez sądy administracyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Pełnomocnik skarżącego w jej podstawie postawił zarzut naruszenia prawa procesowego przez niewłaściwe zastosowanie.
Stawiając zarzut naruszenia art. 221 p.p.s.a. (w związku z art. 220 § 1 p.p.s.a.), pełnomocnik skarżącego wyraził pogląd, iż w sytuacji, gdy wpis dotyczy skargi wnoszonej za pośrednictwem organu, to jego uiszczenie powinno nastąpić po wezwaniu przez sąd do jego uiszczenia, a nie w momencie wnoszenia skargi. Innymi słowy art. 221 p.p.s.a. nie powinien mieć w tym wypadku zastosowania.
Powyższy pogląd nie znajduje oparcia w przepisach prawa.
Zgodnie z art. 221 p.p.s.a. pisma wnoszone przez profesjonalnego pełnomocnika, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Przepis ten jest lex specialis wobec art. 220 § 3 p.p.s.a., w świetle którego skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Zatem zawsze, gdy od pisma (w tym środków wskazanych w art. 220 § 3 p.p.s.a.) należny jest wpis stały, a pismo wnoszone jest przez adwokata lub radcę prawnego, sąd nie ma obowiązku wezwania strony do uiszczenia wpisu.
Nadto w myśl art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Przepis ten nie różnicuje pism, dotyczy więc również skargi, która mimo iż wnoszona jest za pośrednictwem organu, de facto kierowana jest do sądu. Celem regulacji przewidzianej w art. 54 § 1 p.p.s.a. było jedynie wprowadzenie pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, a nie stworzenie dodatkowego środka odwoławczego. Z treści tego przepisu wynika także ponad wszelką wątpliwość, że momentem wniesienia skargi jest moment przesłania jej do organu, a więc już w tym momencie skarga powinna być należycie opłacona. W sposób oczywisty na tym etapie postępowania nie jest możliwe podanie sygnatury akt, a zatem spełnienia wymogu wskazanego w § 5 ust. 1 rozporządzenia. Stąd należy wnioskować, iż wskazany przepis nie dotyczy skargi wnoszonej za pośrednictwem organu, ale wszystkich pozostałych pism wnoszonych do sądu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy znana jest już sygnatura, pod jaką sprawa została zarejestrowana.
Poza tym brak możliwości spełnienia w każdym wypadku wymogu wskazanego w § 5 ust. 1 rozporządzenia nie może przesądzać o sposobie uiszczenia opłaty, chociażby z uwagi na obowiązującą w polskim ustawodawstwie zasadę prymatu ustawy nad przepisami podustawowymi.
Powyższe znajduje także potwierdzenie w powołanym przez pełnomocnika skarżącego wyroku z dnia 7 marca 2006 r., w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł o zgodności art. 219 § 2 i art. 221 p.p.s.a. z przepisami Konstytucji RP oraz o niezgodności § 5 ust. 2 rozporządzenia z art. 221 p.p.s.a. i art. 2 Konstytucji RP, co w kontekście sprawy oznacza, iż profesjonalny pełnomocnik jest zobowiązany do uiszczenia wpisu stałego (bez wezwania) w momencie wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Reasumując, należy więc uznać, iż w stanie sprawy miał zastosowanie art. 221 p.p.s.a. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu wyrażonego w powołanym przez pełnomocnika skarżącego postanowieniu z dnia 22 marca 2005 r., nie będąc związany w badanej sprawie ani oceną prawną, ani poglądem w nim zawartym.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 54 § 1 p.p.s.a. (w związku z art. 219 § 1 p.p.s.a.), należy stwierdzić, iż pełnomocnik skarżącego nie wykazał na czym to naruszenie miałoby polegać, a wobec tego jest on nieskuteczny. Należy przy tym zauważyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej, na mocy art. 183 § 1 p.p.s.a., nie jest uprawniony do poszukiwania właściwych podstaw kasacyjnych.
Za nietrafny, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy więc uznać zarzut naruszenia prawa procesowego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.