Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2007 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1013/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Spółki jawnej "B" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lutego 2007 r. Nr SKO [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r.
Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika, że w ocenie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargę wniesiono z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej w skrócie "p.p.s.a.").
Sąd przyjął, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżoną decyzję organu podatkowego drugiej instancji doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 12 marca 2007 r. Wobec powyższego termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dniu 13 marca 2007 r. i upłynął w dniu 11 kwietnia 2007 r. Skarga została wniesiona w dniu 12 kwietnia 2007 r., czyli jeden dzień po upływie terminu.
W tej sytuacji, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wniesiona skarga jest bezskuteczna, a wobec braku wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zaistniały podstawy do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła Spółka zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
- - art. 53 § 1 i 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 2 i art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., powoływanej dalej w skrócie jako "o.p.") poprzez zastosowanie wymienionych przepisów, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie powinny być one zastosowane;
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku 134 § 1 i 53 § 1 i 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a, bowiem Sąd odrzucając skargę nie wykonał obowiązku sprawowania wymiaru sprawiedliwości, obejmującego orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, które powinny być oceniane przez sąd z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem materialnym i procesowym, gdyż Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, znając stan faktyczny wynikający z akt, nie uwzględnił skargi stwierdzając, że skarga została wniesiona po terminie wynikającym z obowiązujących przepisów prawa, pomimo że nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia skargi, gdyż organ II instancji nie doręczył zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 145 § 2 o.p. ustanowionemu pełnomocnikowi, co spowodowało, że zgodnie z art. 212 tej ustawy decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego zaś organ, który ją wydał nie jest tą decyzją związany.
Mając na uwadze podniesione zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych obejmujących koszty zastępstwa prawnego i koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd wbrew dowodom znajdującym się w aktach sprawy błędnie ustalił stan faktyczny, jaki miał miejsce, co spowodowało niewłaściwe zastosowanie wskazanych norm prawnych. Autor skargi wskazał, że w postępowaniu podatkowym zarówno w I jak i II instancji strona była reprezentowana przez pełnomocnika, zatem zgodnie z art. 145 § 2 o.p. wszelkie pisma organy podatkowe obowiązane były doręczać pełnomocnikowi. W przedmiotowej sprawie zaskarżonej decyzji organu II instancji nie doręczono pełnomocnikowi, lecz doręczono ją do siedziby skarżącej Spółki, o czym świadczy pieczątka Spółki i podpis pracownika Spółki na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji.
Wobec niedoręczenia decyzji pełnomocnikowi nie nastąpiło związanie organu wydaną decyzją i nie weszła ona do obrotu prawnego (art. 212 o.p.). Wobec powyższego nie wystąpiły podstawy uzasadniające odrzucenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Skargę na decyzję wnosi się do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § p.p.s.a.). Skuteczność doręczenia oceniać należy według przepisów, które regulują postępowanie w sprawach zakończonych zaskarżonym rozstrzygnięciem. Skarga wniesiona po terminie ustawowym podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W tym przypadku przedmiotem zaskarżenia była decyzja określająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości. Postępowanie przed organami administracji publicznej toczyło się na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Doręczenie pism w postępowaniu podatkowym zostało uregulowane w art.144- 154 c tej ustawy. Zgodnie z art. 145 § 2 o.p. pisma dla strony, która działa w postępowaniu przez pełnomocnika, doręcza się temu pełnomocnikowi. Gdy pełnomocnik jest osobą fizyczną pismo powinno mu doręczone w jego mieszkaniu lub miejscu pracy, w tym również osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji, w siedzibie organu podatkowego, na wskazany adres poczty elektronicznej (art. 148 § 1 i § 2 o.p.).
Z akt sprawy, przesłanych wraz ze skargą wynika, iż w postępowaniu przed organami podatkowymi stronę skarżącą reprezentował pełnomocnik, będący doradcą podatkowym. W aktach znajduje się jego pełnomocnictwo.W odwołaniu i w innych pismach wskazał on jako adres do doręczeń adres, pod którym prowadzi kancelarię.
Mimo tego wskazania decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wysłana na adres skarżącej spółki, wskazano w niej jedynie personalia pełnomocnika. Decyzję odebrała pracownica skarżącej spółki, poświadczając ten fakt pieczęcią firmową i własnoręcznym podpisem. Nie można zatem uznać, iż została ona skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony i że w dacie doręczenia rozpoczął bieg do wniesienia skargi na tę decyzję, przy jej doręczaniu naruszono bowiem art. 145 § 2 o.p. (por. też pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 2995/98, opubl. w Systemie Informacji Prawnej Lex pod nr 623661).
Z tych względów za trafny należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 53 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 o.p. i art. 212 o.p. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.
Za nietrafny natomiast uznać należy zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1, art. 53 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153,poz. 1269 ze zm.), § 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 i art. 212 o.p. Przede wszystkim wskazać należy, iż strona przywołała w tym zarzucie kilka przepisów, zarzucając Sądowi odmowę sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Uzasadnienie tego zarzutu jest jednak wewnętrznie sprzeczne i niezupełne. Przepis wskazany jako naruszony (w powiązaniu z innymi przepisami p.p.s.a. i o.p.) określa środek, jaki sąd winien jest zastosować, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania inne niż skutkujące wznowieniem postępowania. Środek taki odnosi się do decyzji ostatecznych, tylko takie bowiem mogą być skutecznie zaskarżone i ewentualnie uchylone po merytorycznym rozpoznaniu skargi (art.52 § 2 p.p.s.a.).
Jednocześnie jednak strona wyraża pogląd, iż decyzja organu odwoławczego, z uwagi na niedoręczenie jej pełnomocnikowi i naruszenie art. 145 § 2 o.p., nie weszła do obrotu prawnego i nie wywołała skutku, o którym mowa w art. 212 o.p. Tym samym stawia tezę, iż nie doszło do wydania decyzji ostatecznej. W takim przypadku niemożliwe więc byłoby zastosowanie środka, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., skarga bowiem byłaby niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. Naruszenia pozostałych wymienionych w zarzucie przepisów strona w ogóle nie uzasadniła, co czyni odniesienie się do nich niemożliwym.
Wniosek strony skarżącej o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania nie mógł być uwzględniony. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 199 p.p.s.a obciążają one skarżącego. Art. 203 p.p.s.a. nie przewiduje bowiem możliwości zwrotu na jego rzecz kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej na postanowienie odrzucające skargę (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07,opubl. w ONSAi WSA z 2008 r., nr 2,poz. 23).