Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (sygn. akt I SA/Wr 1014/07) odrzucił skargę B. P., M. sp. j. - Zakład Pracy Chronionej w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 22 lutego 2007 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga strony skarżącej wniesiona była po upływie terminu. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Terminy, stosownie do art. 83 § 1 p.p.s.a, oblicza się według przepisów prawa cywilnego. Jak ustalił Sąd, zaskarżoną decyzję organu podatkowego drugiej instancji doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 12 marca 2007 r. Zatem termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dniu 13 marca 2007 r., natomiast upłynął w dniu 11 kwietnia 2007 r. Tymczasem z akt sprawy wynika, że skarga została wniesiona w dniu 12 kwietnia 2007 r., czyli jeden dzień po upływie ustawowego terminu. Oznacza to zatem, iż strona uchybiła terminowi do wniesienia skargi.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny i z uwagi na fakt, iż czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.), jak również wobec braku wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, odrzucił skargę strony.
Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną złożył pełnomocnik strony skarżącej, doradca podatkowy i wniósł na podstawie art. 173 § 1 i art. 175 § 3 pkt 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Autor skargi kasacyjnej zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów o postępowaniu, o których mowa w art. 174 pkt 2 ustawy p.p.s.a., mających istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: 53 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 2 i art. 212 ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz 60 ze zm.) poprzez zastosowanie tych przepisów p.p.s.a, gdy w przedmiotowej sprawie nie powinny być one zastosowane. Dalej pełnomocnik wskazał, że odrzucając skargę w przedmiotowej sprawie Sąd naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku 134 § 1, art. 53 i art. 58 § 1 pkt 2 tej ustawy w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U., Nr 153, poz.1269 ze zm), w związku z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a, przez co nie sprawował wymiaru sprawiedliwości, obejmującego orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Decyzje te powinny być oceniane przez sąd z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem materialnym i procesowym. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, znając stan faktyczny wynikający z akt- nie uwzględnił skargi. Nieprawidłowo Sąd stwierdził, że skarga została wniesiona po terminie wynikającym z obowiązujących przepisów prawa, pomimo że nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia skargi, gdyż organ drugiej instancji nie doręczył zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej ustanowionemu pełnomocnikowi. Spowodowało to, że zgodnie z art. 212 Ordynacji podatkowej, decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego, co powoduje, że organ który wydał taką decyzję nie jest nią związany. To w rozumieniu art. 174 pkt. 2 p.p.s.a dało podstawę do wniesienia kasacji od tak wydanego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Skargę na decyzję wnosi się do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § p.p.s.a.). Skuteczność doręczenia oceniać należy według przepisów, które regulują postępowanie w sprawach zakończonych zaskarżonym rozstrzygnięciem. Skarga wniesiona po terminie ustawowym podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W tym przypadku przedmiotem zaskarżenia była decyzja określająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości. Postępowanie przed organami administracji publicznej toczyło się na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Doręczenie pism w postępowaniu podatkowym zostało uregulowane w art.144- 154 c tej ustawy. Zgodnie z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej pisma dla strony, która działa w postępowaniu przez pełnomocnika, doręcza się temu pełnomocnikowi. Gdy pełnomocnik jest osobą fizyczną pismo powinno mu doręczone w jego mieszkaniu lub miejscu pracy, w tym również osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji, w siedzibie organu podatkowego, na wskazany adres poczty elektronicznej (art. 148 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej).
Z akt sprawy, przesłanych wraz ze skargą wynika, iż w postępowaniu przed organami podatkowymi stronę skarżącą reprezentował pełnomocnik, będący doradcą podatkowym. W aktach znajduje się jego pełnomocnictwo. W odwołaniu i w innych pismach wskazał on jako adres do doręczeń adres, pod którym prowadzi kancelarię.
Mimo tego wskazania decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wysłana na adres skarżącej spółki, wskazano w niej jedynie personalia pełnomocnika. Decyzję odebrała pracownica skarżącej spółki, poświadczając ten fakt pieczęcią firmową i własnoręcznym podpisem. Nie można zatem uznać, iż została ona skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony, i że w dacie doręczenia rozpoczął bieg do wniesienia skargi na tę decyzję, przy jej doręczaniu naruszono bowiem art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej (por. też pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 2995/98, opubl. w Systemie Informacji Prawnej Lex pod nr 623661).
Z tych względów za trafny należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 53 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej i art. 212 Ordynacji podatkowej. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.
Za nietrafny natomiast uznać należy zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1, art. 53 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), § 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 2 i art. 212 Ordynacji podatkowej. Przede wszystkim wskazać należy, iż strona przywołała w tym zarzucie kilka przepisów, zarzucając Sądowi odmowę sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Uzasadnienie tego zarzutu jest jednak wewnętrznie sprzeczne i niezupełne. Przepis wskazany jako naruszony (w powiązaniu z innymi przepisami p.p.s.a. i Ordynacji podatkowej) określa środek, jaki sąd winien jest zastosować, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania inne niż skutkujące wznowieniem postępowania. Środek taki odnosi się do decyzji ostatecznych, tylko takie bowiem mogą być skutecznie zaskarżone i ewentualnie uchylone po merytorycznym rozpoznaniu skargi (art.52 § 2 p.p.s.a.).
Jednocześnie jednak strona wyraża pogląd, iż decyzja organu odwoławczego, z uwagi na niedoręczenie jej pełnomocnikowi i naruszenie art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, nie weszła do obrotu prawnego i nie wywołała skutku, o którym mowa w art. 212 Ordynacji podatkowej. Tym samym stawia tezę, iż nie doszło do wydania decyzji ostatecznej. W takim przypadku niemożliwe więc byłoby zastosowanie środka, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., skarga bowiem byłaby niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. Naruszenia pozostałych wymienionych w zarzucie przepisów strona w ogóle nie uzasadniła, co czyni odniesienie się do nich niemożliwym.
Wniosek strony skarżącej o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania nie mógł być uwzględniony. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 199 p.p.s.a obciążają one skarżącego. Art. 203 p.p.s.a. nie przewiduje bowiem możliwości zwrotu na jego rzecz kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej na postanowienie odrzucające skargę (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, opubl. w ONSAi WSA z 2008 r., nr 2, poz. 23).