Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (sygn. akt I SA/Gl 150/06) oddalił skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 986/99 w sprawie ze skargi A. M. i K. M. na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w B. z dnia 22 marca 1999 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny związany był wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku z dnia 15 listopada 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo odrzucił skargę o wznowienie. W sytuacji bowiem, gdy rozważył merytorycznie zasadność przywołanej w tej skardze podstawy wznowieniowej, powinien wydać orzeczenie w formie wyroku.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że strona skarżąca skargę o wznowienie postępowania oparła na art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a) wskazując na wykrycie okoliczności faktycznych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, które nie mogli powołać w poprzednim postępowaniu tj. treść protokołów kontroli doraźnej przeprowadzonej w dniu 30 czerwca 1998 r. w hurtowni "G. - T." - M. K. oraz w spółce cywilnej "G." I. do których uzyskali wgląd w dniu 23 grudnia 2003 r.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie podstawowe znaczenie ma fakt, iż skarżący wiedzieli o istnieniu protokołów, których treść przed nimi utajniono. Nic więc nie stało na przeszkodzie, aby już w trakcie tego postępowania podnieśli, iż treść spornych protokołów została przed nimi utajniona, tym bardziej iż nawet w rzeczonej skardze podjęli próbę podważenia prawidłowości tych ustaleń, wskazując zresztą na okoliczności podobne do tych, jakie przywołali w trakcie postępowania wznowieniowego, m. in. na odmienności pomiędzy kontrolowanymi firmami, oznaczonymi wówczas jako firmy X i Y, a przedsiębiorstwem K. M.. W tym kontekście Sąd pierwszej instancji podkreślił, że omawiana przesłanka wznowieniowa nie zachodzi wówczas, gdy istniała obiektywna możliwość powołania się na okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, a zaniechanie strony w tym przedmiocie było następstwem jej zaniedbań czy błędnej oceny potrzeby ich powołania. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, nie zaistniały w rozpatrywanej sprawie okoliczności o jakich mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a.
W końcowej części uzasadnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, że przedmiotem skargi jest wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Spostrzeżenie to, w ocenie tego Sądu, ma kluczowe znaczenie, albowiem oznacza to, iż "wykrycie" nowych okoliczności lub dowodów powinno ograniczać się wyłącznie do tego postępowania, a ściślej do sytuacji określonej w art. 106 § 3 p.p.s.a., a nie do przypadku, w którym Sąd nie dostrzegł, iż ów stan rzeczy zachodzi w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym - co mogłoby stanowić ewentualnie przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, nie zaś sądowego.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania tj. art. 273 § 2 p.p.s.a. przez błędną wykładnię wskutek uznania, że nie posiadają waloru nowej okoliczności faktycznej fakty wynikające z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania zakończonego prawomocnym rozstrzygnięciem sądu, który to materiał stanowił przedmiot oceny tego sądu, pomimo że okoliczności te na skutek bezprawnego ich utajnienia nie były znane skarżącemu i nie mógł on powołać się na nie w poprzednim postępowaniu.
Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że podstawą wznowienia wynikającą z art. 273 § 2 p.p.s.a jest okoliczność dowiedzenia się o treści przedmiotowych protokołów kontroli po wydaniu orzeczenia. W ocenie pełnomocnika strony nie ma racji Sąd pierwszej instancji twierdząc, iż sam fakt istnienia protokołów przed wydaniem orzeczenia, o których strona wiedziała lecz nie znała ich treści powoduje, iż nie zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania wynikające z wyżej cytowanego artykułu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw
Stosownie do art. 273 § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z powyższego przepisu wynika zasada, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki wznowienia, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, a nie w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawy. Podkreślenia wymaga fakt, że w myśl art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368) obowiązującego w 2000 r., sąd ten w zakresie swojej właściwości sprawował kontrolę pod względem zgodności z prawem. Tak określony zakres kognicji wykluczał możliwość dokonywania przez sąd jakichkolwiek ustaleń faktycznych.
W rozpatrywanej sprawie sporne protokoły kontroli porównawczej firmy X i Y dotyczyły postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją organu podatkowego, a nie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 986/99. Ponadto dokonując analizy wskazanych w skardze kasacyjnej dokumentów podkreślić należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakończonym prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2000 r. znane były stronom, gdyż stanowiły materiał dowodowy w sprawie jak i sądowi, który uznał ustalenia organów podatkowych za prawidłowe. Wobec tego nie można uznać powyższych protokołów za "nowe dowody, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu".
Wobec braku przesłanki do umorzenia postępowania sądowego na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.