Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2006 r., sygn. akt I SA/Sz 28/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 9 listopada 2005 r. o nr [...] w przedmiocie umorzenia wszczętego postępowania restrukturyzacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w dniu 22 grudnia 2005 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. (dalej: SKO) wpłynęła skarga P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. (dalej: skarżąca) na decyzję SKO z dnia 9 listopada 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 12 października 2004 r. o nr [...] w sprawie umorzenia wszczętego postępowania restrukturyzacyjnego. Ponadto Sąd stwierdził, że ze zwrotnego poświadczenia odbioru zaskarżonej decyzji wynika, iż została ona doręczona skarżącej w dniu 17 listopada 2005 r. a zatem termin do wniesienia niniejszej skargi upływał w dniu 17 grudnia 2005 r., to jest w sobotę. W tym stanie rzeczy Sąd odrzucił skargę jako wniesioną po upływie terminu wskazanego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.).
Skarżąca w skardze kasacyjnej z dnia 19 września 2006 r. zaskarżyła w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to jest:
- 1. art. 53 § 1 oraz art. 58 § 1 p.p.s.a.;
- 2. art. 24a w związku z art. 22 i art. 22a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P." (Dz.U. Nr 84, poz. 948 ze zm.);
- 3. art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.);
- 4. art. 12 § 5 oraz art. 12 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jt. z 2005 r. Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: Ordynacja podatkowa), wnosząc jednocześnie o:
- 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz
- 2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż skarga na decyzję SKO została złożona w dniu 19 grudnia 2005 r. (dowód: kopia książki nadawczej P.).
Skarżąca podniosła także, że na podstawie przepisów powołanych w petitum skargi do postępowania restrukturyzacyjnego stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Natomiast w myśl art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego.
Zatem, zdaniem skarżącej, zostały spełnione wymogi formalne do tego, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrzył merytorycznie wniesioną przez nią skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Istotną cechą postępowania kasacyjnego jest, poza przypadkami nieważności postępowania, związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, o czym stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a. Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem odwoławczym o szczególnym charakterze i w ślad za tym o szczególnych wymaganiach formalnych. W myśl art. 176 p.p.s.a skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytaczać podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zawierać wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Prawidłowe wskazanie podstaw skargi kasacyjnej (konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego) jest więc jej zasadniczym elementem konstrukcyjnym i nie ulega sanacji.
W myśl art. 174 p.p.s.a skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa materialnego (pkt 1) lub procesowego (pkt 2) przez błędną jego wykładnię, polegającą na mylnym rozumowaniu treści określonej normy prawnej (opierając skargę kasacyjną na takim zarzucie, należy wskazać, jak według wnoszącej skargę kasacyjną, przepis powinien być rozumiany) lub niewłaściwe zastosowanie. Z tym jednak zastrzeżeniem, iż skargę kasacyjną opartą na podstawie naruszenia prawa procesowego można jedynie wywieść o ile stwierdzone uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W doktrynie prawa oraz w orzecznictwie przyjmuje się, że błędna wykładnia prawa procesowego może wyrazić się bądź w nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź też w zastosowaniu prawa uchylonego. Natomiast niewłaściwe zastosowanie prawa procesowego może polegać na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej.
Ponadto zarzuty skargi kasacyjnej powinny być skierowane pod adresem sądu pierwszej instancji, co oznacza, iż skarżący jest zobowiązany do wskazania przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które jego zdaniem zostały przez sąd naruszone. Postawienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania wymaga zawsze przytoczenia przepisów postępowania przez ich oznaczenie numerem artykułu, paragrafu, ustępu oraz uzasadnienie, na czym to naruszenie polegało i jaki wpływ wywarło na treść kwestionowanego wyroku.
Przystępując do rozpatrzenia zarzutów skargi kasacyjnej, na wstępie należy przypomnieć, że pełnomocnik skarżącej zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu naruszenie prawa procesowego. Sposób, w jaki został sformułowany zarzut naruszenia prawa procesowego w istocie spełnia wymagane minimum. Pełnomocnik skarżącej zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu błędną interpretację przepisu art. 53 § 1 p.p.s.a., przez przyjęcie, że skarżąca wniosła skargę do sądu z przekroczeniem ustawowego terminu, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego odrzucenia skargi. Pełnomocnik skarżącej prawidłowo bowiem wywiódł, mimo błędnego powołał się na art. 12 § 5 i § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej zamiast na jego odpowiednik, to jest art. 83 § 2 i § 3 p.p.s.a., który ma zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, że w przypadku, gdy ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy.
Jednocześnie termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. W stanie sprawy oznacza to, że termin do wniesienia skargi upływał w dniu 19 grudnia 2005 r., to jest w poniedziałek a więc w najbliższym dniu roboczym, a nie jak przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 17 grudnia 2005 r., to jest w sobotę, w którą upływał trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do sądu. W tej sytuacji nadanie w urzędzie pocztowym w dniu 19 grudnia 2005 r. skargi nastąpiło z zachowaniem terminu do jej wniesienia.
Jednocześnie w tym miejscu wypada odnieść się do wskazanej przez Sąd w zaskarżonym postanowieniu daty wpływu (a nie nadania) przez skarżącą skargi do SKO, to jest 22 grudnia 2005 r. W myśl art. 83 § 3 p.p.s.a oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu, co mogłoby sugerować, że będzie on miał zastosowanie jedynie w sytuacji pism adresowanych bezpośrednio do sądu. W związku jednak z przyjęciem przez ustawodawcę, jako zasady, wnoszenie skarg do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu administracyjnego (art. 54 § 1 p.p.s.a.), którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, ocena zachowania terminu do wniesienia skargi powinna jednak odbywać się z uwzględnieniem treść art. 83 § 3 p.p.s.a. Przyjęcie przez ustawodawcę trybu wnoszenia skarg za pośrednictwem organu, nie niweczy bowiem samego faktu, że skarga jest składana do sądu.
Nie pozbawia takiego charakteru również treść art. 83 § 3 p.p.s.a. W przepisie tym ustawodawca wskazuje jedynie na skutek nadania pisma kierowanego do sądu w polskim urzędzie pocztowym lub konsularnym. Przyjęcie odmiennej wykładni art. 83 § 3 p.p.s.a. oznaczałoby dla strony skrócenie ustawowego terminy do wniesienia skargi do sądu a w konsekwencji ograniczałoby w sposób nieuprawniony przyznane jej prawa. Poza tym zachowanie przez stronę terminu do wniesienia skargi byłoby zależne od czynników niezależnych od niej samej czy też jej pełnomocnika (np. od sprawnej obsługi przesyłek listowych przez pocztę).
Stąd też, należy uznać, że o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, jak słusznie wywiódł pełnomocnik skarżącej, decyduje data jej nadania a nie data jej otrzymania przez organ.
Podkreślić wypada również i to, że termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, prekluzyjnym i procesowym a zatem nie jest dopuszczalne jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd, a jego upływ sąd uwzględnia z urzędu.
Konkludując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia prawa procesowego za zasadny. Popełniony przez Sąd błąd doprowadził bowiem do nieprawidłowego odczytania treści art. 53 § 1 p.p.s.a., a w konsekwencji podjęcia nieprawidłowego orzeczenia (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Za niezasadny Sąd uznał natomiast zarzut naruszenia art. 24a w związku z art. 22 i art. 22a ustawy z dnia 8 września 2000 r., art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. a także art. 12 § 5 i § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.