Uzasadnienie
- 1. Wyrokiem z 12 lipca 2006 r., I SA/Sz 767/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę S. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 11 października 2005 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta W. z 22 kwietnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie negatywnego stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów egzekucyjnych.
- 2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez sąd pierwszej instancji stanie faktycznym:
Postanowieniem z 22 kwietnia 2004 r. Burmistrz Miasta W. wypowiedział się jako wierzyciel co do zgłoszonych przez S. O. zarzutów w sprawie prowadzenia wobec niego postępowania egzekucyjnego z tytułu zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 1998-2002, uznając te zarzuty za nieuzasadnione.
Po rozpatrzeniu odwołania SKO w K. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, wskazując z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa, że nie ma podstaw do zakwestionowania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W szczególności za nieuzasadniony uznano zarzut wygaśnięcia zobowiązania w związku z zakończeniem postępowania upadłościowego, które prowadzone było wobec zobowiązanego. Wskazując na art. 169 Prawa upadłościowego (dalej: p.u.) podniesiono, że jakkolwiek część wierzytelności Gminy W. objętych postępowaniem egzekucyjnym nie była objęta postępowaniem upadłościowym i nie dostała się na listę wierzytelności, to nie oznacza to, że po zakończeniu postępowania upadłościowego wierzyciel nie może wierzytelności tych dochodzić na podstawie istniejących tytułów wykonawczych.
Odnosząc się z kolei do zarzutu przedawnienia egzekwowanego obowiązku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło jego bezzasadność, wskazując, iż w związku ze wskazanym przez organ pierwszej instancji zawieszeniem biegu przedawnienia, do jakiego doszło na skutek rozłożenia zaległego podatku na raty, ustawowy okres przedawnienia uległ wydłużeniu o 298 dni, co spowodowało, że termin przedawnienia przesunął się na koniec 2004 r., zaś postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało w połowie tego roku. Organ odwoławczy wskazał również, iż w pozostałym zakresie prowadzone postępowanie dotyczy zaległości w podatku od nieruchomości za lata 1999-2002, które ani nie były zgłaszane do zaspokojenia w postępowaniu upadłościowym, ani też nie uległy dotychczas przedawnieniu.
- 3. W skardze podatnik zarzucił naruszenie art. 2 § 3, art. 3 § 1, art. 12, art. 13 § 1, art. 26 § 5, art. 27 § 1, art. 29 § 1 i 2, art. 32, art. 33 pkt 1,3, 6 i 10, art. 45 § 1 i § 2, art. 56 § 1 pkt 5, art. 59 § 1 pkt 2,3 i 6 i art. 62 u.p.e.a. w związku z art. 33 § 1, art. 61, art. 131 § 1 pkt 10, art. 169, art. 170 i 217 p.u.
- 4. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji, powołując się na treść art. 26 § 1, 27 § 1 oraz art. 34 u.p.e.a. wskazał, że przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest wyrażenie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, poza kognicją sądu administracyjnego w rozpatrywanej sprawie pozostawać muszą te zarzuty skargi, które w istocie odnoszą się nie do wierzyciela, lecz mogą być ewentualnie kierowane pod adresem samego organu egzekucyjnego. Dlatego z podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa w stosunku do wierzyciela zajmującego stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych odnieść można jedynie zarzut prowadzenia egzekucji pomimo wygaśnięcia egzekwowanych obowiązków, do którego to wygaśnięcia doszło - w ocenie samego zobowiązanego - w wyniku nie objęcia egzekwowanych zaległości podatkowych zakończonym w marcu 2004 r. postępowaniem upadłościowym. Dlatego też sąd powołując się na treść art. 63 § 1 oraz art. 169 p.u. wskazał, że w sprawie poza sporem pozostawał fakt, że zaległości podatkowe dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym, wobec prowadzenia którego zgłoszone zostały zarzuty egzekucyjne, wynikają z wydanych w stosownym czasie decyzji ustalających podatnikowi zobowiązanie w podatku od nieruchomości oraz że nie zostały one objęte listą wierzytelności w prowadzonym wobec skarżącego postępowaniu upadłościowym, co nie wyłącza możliwości prowadzenia egzekucji administracyjnej tychże zaległości na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych po zakończeniu postępowania upadłościowego. Wbrew wywodom zawartym w skardze, zakończenie postępowania upadłościowego nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego postępowaniem tym nieobjętego. Postępowanie upadłościowe ma przecież na celu nie ochronę majątku upadłego, lecz zmierza do zaspokojenia jego wierzycieli poprzez zrównoważony i objęty planem podział sumy uzyskanej z likwidacji masy upadłości, zaś dopiero wykonanie planu ostatniego podziału stanowi podstawę do wydania przez sąd postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego. Tym samym zdaniem sądu, nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie ostatecznie, zawierające stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, niezgodne jest z prawem przez to, iż obowiązku zapłaty zaległych podatków od nieruchomości za lata 1999-2002 nie uznaje za wygasły pomimo zakończenia prowadzonego w międzyczasie postępowania upadłościowego.
- 5. W skardze kasacyjnej podatnik zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez biedną jego wykładnię i tym samym niewłaściwe jego zastosowanie, tj; art. 365 kpc i jego odpowiednik art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 34 § 4 i art. 29 § 1 i art. 3 § 1 u.p.e.a. i art. 169 i art. 170 § 1 p.u. Zarzucono także naruszenia przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj: art. 141 § 4 w związku z art. 151 i art. 145§ 1 pkt. 1c) p.p.s.a. i pośrednio z art. 63 § 1 i z art. 169 i art. 170 § 1 prawa upadłościowego i pośrednio z art. 59 § 1 pkt. 3,10 i art.62 u.p.e.a. W związku z tak postawionymi zarzutami wniesiono o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i poprzedzającego postanowienia Burmistrza W.
- 6. W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO wniosło o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
7. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, że spór w przedmiotowej sprawie dotyczy stanowiska wierzyciela wyrażonego w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. A zatem poza kognicją zarówno wojewódzkiego sądu administracyjnego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostawały zarzuty nie odnoszące się do wierzyciela, lecz mogące być ewentualnie kierowane pod adresem samego organu egzekucyjnego.
W związku z powyższym należy wskazać, że w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie zarówno prawa materialnego jak i prawa procesowego. Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj: art. 141 § 4 w związku z art. 151 i art. 145§ 1 pkt. 1 c) p.p.s.a. i pośrednio z art. 63 § 1 i z art. 169 i art. 170 § 1 prawa upadłościowego i pośrednio z art. 59 § 1 pkt. 3,10 i art.62 u.p.e.a., zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można go uznać za uzasadniony. Wskazać bowiem należy że nie został on w żaden sposób przez autora skargi kasacyjnej w uzasadnieniu rozwinięty. Przytoczenie bowiem podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim jako dokładne wskazanie podstawy kasacyjnej oraz określenie tych przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie kasacji ma zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, lub - uzasadnienie zarzutu "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 12 października 2005 r., I FSK 155/05, niepubl.).
Tych elementów brak jednak w skardze kasacyjnej. Zarzuty nie zostały w żaden sposób rozwinięte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej a z jej treści nie wynika w jaki sposób sąd pierwszej instancji wskazane przepisy naruszył. Tym samym z uwagi na wadliwą konstrukcję uzasadnienia zarzutów kasacyjnych w zakresie naruszenia prawa procesowego jak i z powodu związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. zarzut te nie zasługiwał na uwzględnienie.
Również na uwzględnienie nie zasługuje zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 365 kpc i jego odpowiednika art. 170 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 34 § 4 i art. 29 § 1 i art. 3 § 1 u.p.e.a. i art. 169 i art. 170 § 1 p.u. Po pierwsze przedmiotem postępowania jest negatywne stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów egzekucyjnych. Słusznie w swoim uzasadnieniu podnosi sąd pierwszej instancji, że zaległości podatkowe dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym, wobec prowadzenia którego zgłoszone zostały zarzuty egzekucyjne, wynikają z wydanych w stosownym czasie decyzji ustalających podatnikowi zobowiązanie w podatku od nieruchomości oraz że nie zostały one objęte listą wierzytelności w prowadzonym wobec skarżącego postępowaniu upadłościowym, co nie wyłącza możliwości prowadzenia egzekucji administracyjnej tychże zaległości na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych po zakończeniu postępowania upadłościowego.
Zakończenie postępowania upadłościowego nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego postępowaniem tym nieobjętego. Postępowanie upadłościowe ma na celu nie ochronę majątku upadłego, lecz zmierza do zaspokojenia jego wierzycieli poprzez zrównoważony i objęty planem podział sumy uzyskanej z likwidacji masy upadłości, zaś dopiero wykonanie planu ostatniego podziału stanowi podstawę do wydania przez sąd postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego. W konsekwencji zatem skoro postawione zarzuty naruszenia prawa materialnego w rzeczywistości odnoszą się do organu egzekucyjnego to nie mogą być zasadne.
Wskazać ponadto należy, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej autor uzasadnił tylko w sposób ogólny naruszenie art. art. 169 § 1 i 170 p.u., art. 365 kpc. oraz art. 3 u.p.e.a.. W żaden sposób nie uzasadniono naruszenie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnosząc się natomiast to powołanego przez autora skargi kasacyjnej wyroku WSA w Warszawie z 23 listopada 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2464/05 należy wskazać, iż postępowanie w tamtej sprawie dotyczyło skargi na czynności egzekucyjne a nie na stanowisko wierzyciela tak jak w przedmiotowej sprawie a ponadto dotyczyło ono innego postępowania egzekucyjnego. Z uwagi zatem na inny stan faktyczny i przedmiotowy sprawy zarówno NSA jak sąd pierwszej instancji nie były tym wyrokiem związany.
Mając zatem na uwadze wadliwość postawionych zarzutów kasacyjnych jak i ich bezzasadność skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.