Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Gd 684/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę "G." S.A. w S. (dalej: Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 14 maja 2007 r. w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.
Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że skargą złożoną 15 czerwca 2007 r. Spółka - reprezentowana przez radcę prawnego -zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 maja 2007 r. (doręczoną stronie 18 maja 2007 r.). Przedmiot zaskarżenia stanowiło rozstrzygnięcie w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, a więc należny w sprawie wpis sądowy miał charakter stały. Sąd powołując się na art. 221 oraz 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. stwierdził, że skoro decyzję organu odwoławczego doręczono podatnikowi w dniu 18 maja 2007 r. to termin do uiszczenia należnego wpisu sądowego przypadał na 17 czerwca 2007 r., a ponieważ był to dzień ustawowo wolny od pracy, to stosownie do art. 83 § 2 p.p.s.a., wskazany termin upływał w dniu 18 czerwca 2007 r. W niniejszej sprawie Spółka uiściła wpis w dniu 10 lipca 2007 r., a więc po upływie ustawowego terminu.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone w całości skargą kasacyjną Spółki, która wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzuciła naruszenie:
- - art. 221 p.p.s.a. w zw. § z 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem oraz art. 54 § 1 i § 3 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że przepis ten dotyczy także skargi wnoszonej przez radcę prawnego lub adwokata do sądu administracyjnego pierwszej instancji przez organ administracji, który wydał zaskarżoną uchwałę.
Autor skargi kasacyjnej zgodził się, że skarga w niniejszej sprawie podlegała opłacie stałej i wniosła ją osoba wymieniona w art. 221 p.p.s.a. Stwierdził jednak że pomimo tego przepisu Sąd winien wezwać pełnomocnika skarżącej do uiszczenia opłaty stałej. Uznał, że art. 221 p.p.s.a. dotyczy wszystkich pism w postępowaniu sądowo-administracyjnym, aczkolwiek nie wymieniono w tym przepisie słowa "skarga". Może ono prowadzić do wykładni, że tylko pisma wnoszone bezpośrednio do sądu w zestawieniu z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a., poddane są temu rygorowi. Wskazał, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Uznał, że pojawiają się uzasadnione wątpliwości czy przepis ten należy stosować tylko, co do pism wnoszonych bezpośrednio do sądu czy też wszystkich pism wnoszonych do innych organów, które mają obowiązek przekazać te pisma (skargi) do sądu administracyjnego.
Spółka podniosła, że Trybunał Konstytucyjny uznał, że § 5 ust. 2 rozporządzenia jest niezgodny z treścią art. 221 p.p.s.a., co spowodowało utratę mocy obowiązującej przez ten przepis z dniem ogłoszenia wyroku. Stwierdziła, że sprawa byłaby definitywnie przesądzona, gdyby nie fakt, że Trybunał Konstytucyjny zajmował się jedynie skargą kasacyjną, którą wnosi się do sądu wojewódzkiego i co, do której nie może mieć zastosowania art. 54 p.p.s.a. Wskazała również na treść art. 54 § 3 p.p.s.a.
Strona skarżąca wskazała również na niemożność wypełnienia w całości § 5 ust. 1 rozporządzenia, bowiem przy wnoszeniu skargi za pośrednictwem organu sygnatura akt nadana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym jest pełnomocnikowi nieznana. Uzasadniając powyższe powołała się na poglądy doktryny, a także orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Po 398/06. Spółka w niniejszej sprawie uiściła wpis w momencie, kiedy powzięła wiedzę o wpływie sprawy do Sądu i nadaniu jej sygnatury. Pismem z dnia 5 lipca, doręczonym dnia 9 lipca 2007 r., została przez Sąd wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa oraz odpisu KRS. Powyższe wezwanie nie zawierało, co prawda wezwania do zapłaty wpisu od skargi, jednakże stanowiło ono niewątpliwie dla skarżącej informację o tym, że sprawa został już przekazana przez organ odwoławczy do Sądu oraz że sprawie została nadana sygnatura.
Skarżąca wraz z uzupełnieniem braków formalnych, o które została wezwana, jednocześnie uiściła wpis od skargi, pomimo braku formalnego wezwania ze strony Sądu o dokonanie tej czynności. Uiszczając w tym momencie wpis skarżąca sprostała tym samym wymogom określonym w § 5 ust. 1 rozporządzenia oraz jednocześnie nie uchybiła terminowi wskazanemu w art. 221 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej powołał się również na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1289/04. Uznał, że skarga rozpoznawana w trybie art. 54 § 1 p.p.s.a. powinna być niewątpliwie opłacona na wezwanie po przekazaniu sprawy Sądowi. Stwierdził, że pisma wnoszone do sądów administracyjnych na dwie kategorie:
- 1) pisma wnoszone bezpośrednio do Sądu, które powinny być opłacane bez dodatkowego wzywania,
- 2) pisma wnoszone do sądu w trybie art. 54 § 1 p.p.s.a., do której to kategorii należy skarga, które powinny być opłacone po przekazaniu sprawy Sądowi - na wezwanie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od podatnika zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest trafne, a środek odwoławczy nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
Na początku należy wskazać, ze z art. 221 p.p.s.a. wynika, że pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05 § 5 ust. 2 rozporządzenia został uznany za niezgodny z art. 221 p.p.s.a. oraz z art. 2 Konstytucji RP. Przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia utracił moc obowiązującą z dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw, tj. z dniem 17 marca 2006 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 45, poz. 322). Wejście w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego oznacza, że pisma wnoszone przez adwokatów lub radców prawnych, podlegające opłatom stałym, które nie zostaną należycie opłacone jednocześnie ze złożeniem pism, będą przez sądy administracyjne pozostawiane bez rozpoznania, lub odrzucane, bez uprzedniego wzywania do uiszczenia opłat, stosownie do art. 221 p.p.s.a. Skarga w niniejszej sprawie nosi datę 14 czerwca 2007 r. i została złożona w dniu 15 czerwca 2007 r., a więc została sporządzona już po dacie wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przepis art. 54 § 1 p.p.s.a. wyraźnie stanowi, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Należy zgodzić się ze stroną, że rzeczywiście skarżący nie wie, w którym momencie sprawa wpłynie do Sądu i kiedy nadana jej będzie sygnatura. Zrozumiałe są również twierdzenia strony odnośnie zasadności podziału pism wnoszonych do sądów administracyjnych na pisma wnoszone bezpośrednio do Sądu, które powinny być opłacane bez dodatkowego wzywania i te, które są wnoszone do sądu w trybie art. 54 § 1 p.p.s.a., do której to kategorii należy skarga, które powinny być opłacone po przekazaniu sprawy Sądowi - na wezwanie. Są to jednak tylko postulaty, a sądy administracyjne orzekają na podstawie i w granicach prawa. Prawdą jest również, że strona może mieć nadzieję, że organ otrzymawszy skargę zadziała na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. czyli w zakresie swojej właściwości uwzględni skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
Powyższe nie zmienia faktu, że wpis stały uiszcza się bez wezwania Sądu i gdy pismo procesowe nie zostanie właściwie opłacone zostaną zastosowane sankcje wynikające z art. 221 p.p.s.a. Stwierdzić także należy, że pełnomocnik skarżącej winien zachować należytą staranność w prowadzeniu spraw mocodawcy i dbałość o jego interesy. W niniejszej sprawie staranności takiej nie dochował i tym samym pozbawił stronę możliwości dalszego dochodzenia swych praw przed Sądem.
W każdym sądzie funkcjonuje Wydział informacji o sprawach, gdzie można się dowiedzieć na jakim etapie postępowania jest sprawa. Dowiadywanie się jest jednym z obowiązków profesjonalnego pełnomocnika – szczególnie, że przepis art. 221 p.p.s.a. dotyczy właśnie profesjonalnych pełnomocników, a nie stron działających bez ich pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.