Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sygn. akt I SA/Kr 1275/07 oddalił skargi T. P. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 31 sierpnia 2007 r. w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego za miesiące marzec, kwiecień, listopad i grudzień 2002 r. oraz za kwiecień i maj 2003 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 24 maja 2007 r., orzekające o odpowiedzialności T. P. za zaległości podatkowe,,P. C." sp. z o.o. siedzibą w T., jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń (PIT-4) za miesiące: marzec i kwiecień 2002 r., listopad i grudzień 2002 r., kwiecień i maj 2003 r. Organy podatkowe uznały, że w sprawie wystąpiły przesłanki pozytywne przeniesienia odpowiedzialności tzn. istniała zaległość spółki, egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna i jednocześnie nie wystąpiła przesłanka wyłączająca odpowiedzialność prezesa spółki. Bezspornym jest bowiem, iż przedmiotowe zaległości dotyczą okresów gdy strona była wiceprezesem, a od października 2002 prezesem spółki, skupiała w swoim rekach pełnię władzy i była odpowiedzialna za regulowanie zobowiązań podatkowych przez spółkę.
W skargach do Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji jako naruszających prawo i podniósł, że organ podatkowy wszczął postępowanie egzekucyjne w sprawie zapłaty podatku gdy już skarżący nie był pracownikiem spółki i nie miał wpływu na regulowanie zobowiązań spółki, a postępowanie to okazało się bezskuteczne dopiero w 2005 r. za kadencji innego zarządu. Przed odwołaniem skarżącego z funkcji prezesa zarządu nie istniał stan nadwyżki pasywów nad aktywami, a cały majątek był wystarczający do zaspokojenia długów, a więc bezskuteczność nie dotyczyła całego majątku tylko jego części, wobec czego nie jest możliwe dochodzenie zaspokojenia roszczeń bezpośrednio od skarżącego. Skarżący wielokrotnie informował organy podatkowe, że majątek spółki znalazł się w posiadaniu firmy,,P." sp. z o.o.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd pierwszej instancji stwierdził, że istotą sporu pomiędzy skarżącym a organami podatkowymi była kwestia czy istniały podstawy prawne do tego, by obciążyć skarżącego odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i z akt sprawy wynika, że prowadzona przeciwko spółce egzekucja administracyjna zakończyła się wydaniem formalnego aktu (postanowienie Komornika Sądu Rejonowego z dnia 22 listopada 2005r. sygn.akt: II KM 110/05 umarzające postępowanie egzekucyjne z powodu bezskuteczności), który pozwalał na stwierdzenie, że nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności sprawy Sąd stwierdził, że w zaskarżonej decyzji organ podatkowy prawidłowo ustalił, iż skarżący pełnił funkcję członka zarządu w firmie,,P. C." sp. z o.o. w czasie w którym powstały zaległości spółki w podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń (PIT-4) za miesiące: marzec i kwiecień 2002 r., listopad i grudzień 2002 r., i kwiecień i maj 2003 r. Wynika to z załączonych do akt administracyjnych sprawy odpisów z rejestru handlowego z dnia 22 lutego 1999 r., 24 października 2005 r. i 24 listopada 2006 r. zgodnie z którymi skarżący został wpisany jako członek zarządu spółki (wiceprezes) w dniu 18 lutego 1997 r. i od 28 października 2002 r. pełnił tę funkcję jako jedyny prezes.
Sąd pierwszej instancji uznał, że strona skarżąca nie wykazała okoliczności uwalniających go z odpowiedzialności za zobowiązania spółki przewidzianych w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Złożone podanie o otwarcie postępowania celem zawarcia układu z wierzycielami, postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2003r. sygn. akt: Ukł-10/03/S zostało oddalone.
Na powyższy wyrok skargę kasacyjną złożył skarżący i wniósł o jej przyjęcie. Zarzucił wyrokowi na podstawie art. 398’3 pkt 3 kpc obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i interpretację art. 116 Ordynacji podatkowej i wniósł o jego uchylenie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że skarżący w sposób prawidłowy uwolnił się od odpowiedzialności wynikającej z dyspozycji art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że na początku lutego 2003 r. skarżący złożył do Sądu dla Krakowa Śródmieścia wniosek o otwarcie układu. Wniosek ten uzasadnił wprost wyjątkową i niezależną od niego jako prezesa zarządu spółki sytuacją zachwiania kondycji finansowej spółki i częściowym wstrzymaniem dokonywania zapłaty wobec budżetu i kontrahentów. Przedłożył również wymagane propozycje układowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy podnieść, że skargę kasacyjną wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego można oprzeć na podstawach wynikających z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), która to ustawa weszła w życie 1 stycznia 2004 r., a nie na podstawie art. 3983 pkt 1 kpc, który reguluje podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej do Sądu Najwyższego.
Pomijając powyższe uchybienie stwierdzić należy, że autor skargi kasacyjnej zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 116 Ordynacji podatkowej nie wskazał na czym ta błędna wykładnia polegała, ani też nie przedstawił swojej, prawidłowej wykładni tego przepisu.
Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2002 i 2003 r., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Od tej odpowiedzialności członek zarządu może się uwolnić, jeżeli we właściwym czasie zgłosi wniosek o upadłość lub wszczęto postępowanie układowe, albo wykaże, że niezgłoszenie wniosku nastąpiło nie z jego winy (przesłanki egzoneracyjne).
Natomiast w myśl art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność członków zarządu, o której mowa w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.
Przepis ten jest w swojej konstrukcji jasny, zaś dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia tego przepisu, nie nasuwa jakichkolwiek zastrzeżeń.
Autor skargi kasacyjnej w żaden sposób nie zakwestionował prawidłowości tej wykładni.
Natomiast z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że organy podatkowe nie przeprowadziły stosownego postępowania, którego celem byłoby ustalenie czy w sprawie wystąpiły przesłanki egzoneracyjnej, zaś faktu tego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji. Jednakże wobec braku zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa procesowego, Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł odnieść się do powyższych kwestii.
Wynika to wprost z art. 183 § 1 p.p.s.a., który to przepis wiąże Naczelny Sąd Administracyjny granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd ten nie może sam wyprowadzić podstaw kasacyjnych ani też domyślać się tych podstaw.
Z tego też względu, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej postawie, na mocy art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.