Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Łd 34/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę T. F. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 28 października 2005 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r.
W uzasadnieniu orzeczenia podano, że zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy – wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy - decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia 3 sierpnia 2005 r. ustalającą współwłaścicielkom T. F., C. K., M. S., J. S., L. S. – J. i D. S. podatek od nieruchomości położonej w Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., powołując się na art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.), stwierdziło, że sporna nieruchomość została oznaczona w ewidencji gruntów symbolem "Bp", wskazującym na "zurbanizowane tereny niezabudowane", które nie są objęte zwolnieniem przewidzianym w art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.). Nieużytkami w rozumieniu powołanego przepisu są bowiem grunty oznaczone w ewidencji gruntów symbolem "N".
W skardze do sądu administracyjnego T. F. i M. S. domagały się uchylenia decyzji organu drugiej instancji zarzucając mu naruszenie art. 120 i art. 123 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżące wskazały w szczególności, że przedmiotowa działka powinna być zwolniona od podatku od nieruchomości na podstawie wskazanego przepisu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż stanowi ona grunt niezabudowany, będący nieużytkiem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte poprzednio w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w motywach wyroku wskazał, że z uwagi na treść art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, organy podatkowe obowiązane były, dokonując ustaleń w rozpatrywanej sprawie, uwzględnić dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.
Skład orzekający przywołując regulacje zawarte w art. 22 ust. 1 – 2 oraz art. 24a ust. 1 - 12 Prawa geodezyjnego i kartograficznego podkreślił, że postępowanie podatkowe nie może prowadzić do zaliczenia gruntu - dla celów podatkowych - do innej, niż wynika to z ewidencji gruntów i budynków grupy użytków. Jeżeli podatnik uważa, że klasyfikacja gruntu w ewidencji gruntów jest nieprawidłowa, powinien doprowadzić, w trybie wskazanym w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, do zmiany zawartych w niej zapisów.
Sporna nieruchomość figuruje w ewidencji gruntów i budynków jako grunt oznaczony symbolem "Bp" - zurbanizowane tereny niezabudowane - należące do grupy gruntów zabudowanych i zurbanizowanych (wynika to z załączonego do akt administracyjnych wypisu z ewidencji gruntów). Nie może być ona tym samym uznana za użytek rolny, o jakim mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Użytki rolne należą bowiem do odrębnej grupy użytków gruntowych (§ 67 pkt 1 i § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Prezentowanej oceny nie podważa – zdaniem Sądu – twierdzenie skarżących, że w momencie wywłaszczenia nieruchomości stanowiła ona grunty V i VI klasy. Na uwadze należy mieć bowiem aktualne zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków, które nie klasyfikują danego gruntu jako użytku rolnego.
W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono również, że zgodnie z art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, to ewidencja gruntów i budynków stanowi postawę planowania przestrzennego, zatem wskazywany w treści skargi fakt uchylenia planu zagospodarowania Miasta Z. nie może mieć wpływu na dane zawarte w ewidencji gruntów.
Sąd pierwszej instancji podniósł następnie, że przedmiotowa nieruchomość nie może być także kwalifikowana jako nieużytek, o którym mowa w art. 7 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nieużytki stanowią bowiem odrębną grupę użytków gruntowych oznaczonych symbolem "N" (§ 67 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków).
Jednocześnie skład orzekający podkreślił, że dla uznania nieruchomości za nieużytek dla celów podatku od nieruchomości nie wystarczy stwierdzenie, iż nie jest ona w żaden sposób wykorzystywana przez jej właścicieli; nie są też istotne przyczyny, które doprowadziły do takiego stanu rzeczy, nie ma również znaczenia, czy nieruchomość ta przynosi dochód.
Sąd wskazał ponadto, że bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji pozostaje podnoszony przez stronę fakt nieustalenia przez organy podatkowe podatku od nieruchomości za lata poprzedzające badany okres, jak również okoliczność częściowego umorzenia i częściowego zaniechania poboru tego podatku w 1997 r.
W końcowej części rozważań Sąd wyjaśnił, że analiza akt sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia naruszeń art. 120 i art. 123 Ordynacji podatkowej.
W skardze kasacyjnej T. F. i M. S. wniosły o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów procesu.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego, to jest art. 7 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tego artykułu do stanu faktycznego nieruchomości podlegającej opodatkowaniu, przez oparcie się wyłącznie na zapisach z ewidencji gruntów i budynków oraz uchybienie przepisowi postępowania podatkowego - art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, które miało wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że z uwagi na charakter spornej nieruchomości nie podlega ona opodatkowaniu jako grunt rolny bądź jako nieużytek. Zdaniem skarżących, zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie odzwierciedlają stanu faktycznego. Przedmiotowa nieruchomość do 1964 r. (do dnia wywłaszczenia) wchodziła w skład gospodarstwa rolnego oznaczonego w ewidencji gruntu jako V i VI klasa. Od 1974 r. do 31 grudnia 2003 r. nieruchomość tę oznaczono w ewidencji gruntów i budynków symbolem "Bp" jako objętą planem zagospodarowania przestrzennego Z. W ocenie strony skarżącej, zwrócona nieruchomość nie może być zagospodarowana, ani w żaden sposób wykorzystana, albowiem położona jest w kompleksie nieruchomości wywłaszczonych i przekazanych przez Gminę Z. Z. Spółdzielni Mieszkaniowej, która nie podjęła na tym terenie żadnych działań.
Autorka skargi kasacyjnej wywodziła, że wprawdzie ewidencja gruntów i budynków faktycznie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, jednakże nie wyklucza to przeprowadzenia przeciwdowodu, który podważałby zgodność danych z ewidencji ze stanem faktycznym, co dopuszcza wprost art. 194 § 3 powołanej ustawy. W wyroku z dnia 23 lutego 23 lutego 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2957/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesądził, że w przypadku niejasności danych dotyczących klasyfikacji gruntów organ podatkowy może skorzystać z możliwości jaką daje art. 181 Ordynacji podatkowej i powołać biegłego geodetę w celu wydania opinii konfrontującej jego wiadomości specjalne z danymi z rejestru gruntów i stanem faktycznym.
W przekonaniu skarżących, Urząd Miasta Z. z dniem utraty mocy prawnej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który stanowił podstawę wpisu w ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowej nieruchomości symbolu "Bp", jest organem obowiązanym do wystąpienia z wnioskiem do Starosty Z. o uaktualnienie rzeczywistego stanu klasyfikacji gruntu poprzez zaliczenie go do nieużytków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna wniesiona w sprawie niniejszej nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Autorka skargi kasacyjnej przywołała w niej obie podstawy kasacyjne określone w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a więc naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a także naruszenie przepisów postępowania, które w ocenie skarżących miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej.
Nieuzasadniony jest, rozpatrzony w pierwszej kolejności, zarzut naruszenia przepisów postępowania. Kontrolą kasacyjną w świetle art. 173 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęte są bowiem wymienione w tym artykule orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych. Dlatego też przedmiotem skargi kasacyjnej zawierającej zarzuty dotyczące uchybień proceduralnych, powinny być przede wszystkim ewentualne naruszenia przez sądy administracyjne pierwszej instancji przepisów procesowych regulujących postępowanie przed tymi sądami, a więc przede wszystkim ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tymczasem wskazany w skardze kasacyjnej jako naruszony art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej jest przepisem stosowanym przez organy podatkowe w postępowaniu podatkowym. Nie zawiera on normy proceduralnej mającej bezpośrednie zastosowanie w postępowaniu sądowym, co powoduje jego nieskuteczność w postępowaniu kasacyjnym.
Analogicznie ocenić należało zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego.
Odnosząc się do tego zarzutu trzeba wyjaśnić na czym polegają, w świetle orzecznictwa sądowego i doktryny, zarzuty błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania. Pierwszy z nich sprowadza się do mylnego rozumienia przez skład orzekający treści danej normy prawnej, drugi zaś – do tzw. błędu w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej (por. J. P. Tarno w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006, str. 367).
Zarzut błędnej wykładni art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest nietrafny. Przypomnieć wypada, że przepis ten zwalnia od podatku od nieruchomości między innymi grunty stanowiące nieużytki. Zaskarżonemu wyrokowi nie można zarzucić mylnego rozumienia normy prawnej zawartej w powołanym wyżej przepisie prawa materialnego, gdyż nie dokonano w nim jego wykładni. Skład orzekający przywołał bowiem brzmienie art. 21 cytowanego Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Przepis ten przewiduje, że podstawą wymiaru między innymi podatków są dane zawarte w ewidencji gruntów. Skoro zaś z właściwej ewidencji nie wynika, aby sporna nieruchomości została sklasyfikowana jako nieużytek, to skład orzekający zasadnie orzekł, że organy podatkowe w zaskarżonej decyzji nie naruszyły prawa materialnego. Związane były bowiem treścią stosownej ewidencji gruntów.
Za nieusprawiedliwiony uznać należało też zarzut niewłaściwego zastosowania przywołanego wyżej przepisu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dla jego skuteczności niezbędne jest bowiem zasadne zakwestionowanie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, co wiąże się z omówioną wyżej istotą tego zarzutu. Wprawdzie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżące w rzeczywistości nie godzą się z ustalonym stanem faktycznym lecz nie sprecyzowały one zarzutu w tym zakresie, co czyni rozważania w tej kwestii bezprzedmiotowymi.
Jednocześnie stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencje gruntów i budynków prowadzą starostowie. Z tego też względu dokonanie zmian w tej dokumentacji powinno się dokonać w postępowaniu prowadzonym przed organami właściwymi a nie organami podatkowymi, dla których ewidencja gruntów i budynków stanowi jedynie podstawę wymiaru podatków i które co do zasady są związane jej treścią.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku,