Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 listopada 2004 r., I SA/Lu 273/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Grzegorza A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 15 kwietnia 2004 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 1999 r. Jak wskazano w uzasadnieniu, organy podatkowe określając Skarżącemu zobowiązanie za 1999 r. wyjaśniły, iż z uwagi na brak oświadczenia wspólników spółki cywilnej "A." o zrzeczeniu się zryczałtowanej formy opodatkowania w 1999 r. osiągnięte za ten rok przychody z udziału w spółce podlegały opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym, a nie na ogólnych zasadach. Ustosunkowywując się natomiast do zarzutu podnoszonego w postępowaniu odwoławczym, w uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zgodnie z art. 121 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. organy podatkowe obowiązane były tylko na wniosek strony udzielać niezbędnych informacji o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania.
Skoro Skarżący wniosku takiego nie składał, organy podatkowe nie miały obowiązku zawiadamiać podatnika o zmianie przepisów prawa, zwłaszcza, że są wszelkie zmiany są publikowane w Dzienniku Ustaw, czy Monitorze Polskim. Izba Skarbowa, powołując się na art. 10 i art. 21 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, podniosła, iż bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy pozostaje fakt niekwestionowania składanych zeznań podatkowych.
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zawarte w niej stanowisko organu podatkowego znajduje uzasadnienie w przepisach ustawy - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd wskazał, iż z uwagi na brak oświadczenia o zrzeczeniu się zryczałtowanej formy opodatkowania w 1999 r. osiągnięte za ten rok przychody z udziału w spółce cywilnej "A." podlegały opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym, a nie na ogólnych zasadach. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo wskazał, iż w przypadku niejasności i niezrozumienia przepisów prawa podatnik mógł wystąpić do organu podatkowego z wnioskiem o udzielenie niezbędnych informacji o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Stanowisko to znajdowało oparcie w art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r.
Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną żądając jego uchylenia oraz uchylenia decyzji Izby Skarbowej w L. i poprzedzającej jej decyzji (...) Urzędu Skarbowego w L. Zdaniem Skarżącego, zaskarżone orzeczenie narusza:
- 1. art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego,
- 2. art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skoro organ podatkowy przez kilka lat przyjmował składane przez podatnika deklaracje /nie zgłaszając do nich, ani do płaconego podatku jakichkolwiek zastrzeżeń/, to tym samym organ naruszył zasady art. 9 Kpa. Działanie organów podatkowych oraz Sądu I instancji w niniejszej sprawie jest sprzeczne z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów podatkowych, a to stanowi naruszenie art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej. Z powołanej bowiem zasady wynika szereg postulatów skierowanych do organów podatkowych: prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i pogłębiający to zaufanie, nakaz takiej interpretacji przepisów prawa, aby w razie wątpliwości rozstrzygać sprawy na korzyść podatników, a także obowiązek dokładnego wyjaśnienia treści żądania strony. Zarówno Izba Skarbowa, jak i Sąd - zdaniem Skarżącego - pozwoliły, by podatnik pozostawał w przeświadczeniu, iż w sposób prawidłowy dokonuje rozliczenia prowadzonej działalności prowadząc podatkową księgę przychodów i rozchodów.
Skoro bowiem zaniechano dokonania czynności sprawdzających składanych deklaracji podatkowych, a zatem późniejsze postępowanie podatkowe i twierdzenie organów podatkowych, że koniecznym było złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się ryczałtu narusza powołany przepis. Ponadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono naruszenie przez Sąd art. 122 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie dokonano dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle art. 183 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."/ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to jego związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku, a nie - postępowania administracyjnego i wydanych w nim decyzji. Sąd nie może więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób korygować.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie
- 2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Adresatem zarzutu naruszenia prawa, zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania, może być tylko Sąd I instancji. Podkreślić bowiem należy, iż przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym jest orzeczenie sądu, a nie decyzja administracyjna, ani żaden inny akt administracyjny /por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2004 r., FSK 80/04 - ONSAiWSA 2004 nr 1 poz. 12/. Rozpatrywana w niniejszej sprawie skarga kasacyjna już tylko ze względu na sposób w jaki została sformułowana podlega oddaleniu.
Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest określenie, na której ze wskazanych podstaw /naruszeniu prawa materialnego czy prawa procesowego/ opiera swoje zarzuty. Rozpatrywana w niniejszej sprawie skarga kasacyjna wymogu tego nie spełnia. Przy najbardziej liberalnej i jednocześnie zgodnej z art. 183 p.p.s.a. interpretacji jej treści, przyjąć należy, iż ze względu na charakter powołanych przez Skarżącego przepisów, jest ona oparta na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślić jednakże należy, iż zarzuty w jej ramach powołane /naruszenie art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego/ zostały skonstruowane wadliwie, w sposób uniemożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ich merytoryczne rozpatrzenie. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, wskazane przepisy naruszyły zarówno organy podatkowe, jak i Sąd I instancji. Zarówno przepisy Ordynacji podatkowej, jak i Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w postępowaniu sądowym, a zatem nie mógł ich naruszyć Sąd I instancji wydając zaskarżone orzeczenie.
Podstawa skargi kasacyjnej wskazana w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy jedynie postępowania sądowoadministracyjnego. Nie oznacza to wprawdzie, że sanacji ulegają uchybienia proceduralne mające miejsce w postępowaniu przed organem administracji publicznej, jednakże w takim przypadku należy wskazać odpowiedni przepis procedury sądowoadministracyjnej naruszony przez sąd, który nie dostrzegł naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe. Wobec niepowołania odpowiednich przepisów stosowanej przez Sąd I instancji ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny - w świetle art. 183 p.p.s.a. - nie mógł rozpatrywać, czy wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty są uzasadnione w stosunku do organów podatkowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.