Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 3 września 2013 r., sygn. akt II FSK 1887/13

Uzasadnienie

1. 1. Wyrokiem z dnia 18 marca 2013 r., I SA/Bk 5/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę C.sp. j. w upadłości z siedzibą w B. (zwanej dalej spółką) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 6 listopada 2012 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzut na postępowanie egzekucyjne prowadzone w sprawie egzekucji należności z tytułu podatku od towarów i usług za drugi kwartał 2012 r.
2. 2. W dniu 6 lutego 2013 r. WSA w Białymstoku postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym oddalił wniosek spółki o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego podlega rozpatrzeniu przez właściwe organy egzekucyjne, nie zaś sąd administracyjny.
3. 3. Wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 marca 2013 r. spółka zaskarżyła w całości skargą kasacyjną, zamieszczając w niej wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie. Wniosek oparła na art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., wskazując, że uwolnienie składników jej majątku (w szczególności kwot zgromadzonych na rachunkach bankowych) jest niezbędne do realizacji zamierzeń układowych. Warunkiem realizacji układu jest bowiem prowadzenie działalności gospodarczej, a tej nie da się prowadzić bez dostępu do zgromadzonych środków finansowych. Spółka wskazała, że przez zajęcie rachunków bankowych utraciła możliwość prowadzenia działalności (tym samym – otrzymywania zysku) oraz dostęp do kapitału obrotowego, który jest niezbędny do wznowienia sprzedaży towarów.
4. 4. W odpowiedzi na wniosek organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Wniosek podlega oddaleniu.

1. 5. Wymaga podkreślenia, że sąd jest związany przepisami ustawy, która w świetle art. 87 ust. 1 Konstytucji RP stanowi źródło powszechnie obowiązującego prawa (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 maja 2013 r., V SA/Gl 633/12- dostępny na stronie www.cbois.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach). Taką ustawą, wiążącą sąd jest m. in. ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), która w art. 61 § 3 przewiduje, że: "Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy." W treści art. 61 jest co prawda mowa o "czynnościach", jednakże – co wymaga wyraźnego podkreślenia- piśmiennictwo doprecyzowuje o jakie czynności chodzi we wspomnianym przepisie. B. Dauter ([w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie II, str.160) wskazuje, że: "Należy zgodzić się z poglądem, iż przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przykładowo wstrzymanie wykonania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest bezprzedmiotowe, gdyż decyzja nie podlega w ogóle wykonaniu Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 maja 2009 r. (dostępny na stronie www.cbois.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach), II OZ 455/09, wskazał, że "przedmiot wstrzymania stanowić mogą jedynie takie akty lub czynności, które mają przymiot wykonalności, zatem nadające się do wykonania". Uznanie zarzutów za niezasadne nie ma natomiast przymiotu wykonalności. Jak wskazał WSA w Łodzi w postanowieniu z dnia 27 sierpnia 2013 r., II SA/Łd 528/13 (dostępny na stronie www.cbois.nsa.gov.pl): "Wykonanie aktu oznacza spowodowanie w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu. Przedmiotem wykonania aktu administracyjnego jest każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego, polegające na działaniu, zaniechaniu pewnego działania, znoszeniu zachowania innych podmiotów, czy świadczeniu w rozumieniu prawa cywilnego. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania". Przypomnieć należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest "uznanie za niezasadne zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym". Uznanie zarzutów za niezasadne nie powoduje powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na skarżącego nowych praw lub obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu. Tym samym wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na podstawie wskazanej we wniosku nie jest możliwe.
2. 6. Wskazać należy, że do postępowania egzekucyjnego odnosi się ustawa z dnia 27 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwaną dalej: u.p.e.a., która w rozdziale 4 reguluje zawieszenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Art. 56 § 3 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z § 4 natomiast na postanowienie organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania lub o odmowie zawieszenia tego postępowania służy zażalenie. Wspomniana wyżej u.p.e.a. expressis verbis wskazuje, że to organ egzekucyjny władny jest podjąć decyzję o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, a nie sąd administracyjny. Sąd administracyjny ma za zadanie kontrolować działalność administracji publicznej, a nie zastępować ją w działaniu. Tym samym adresatem wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego powinien być organ egzekucyjny, a nie sąd.
3. 7. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.