Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (sygn. akt I SA/Gd 686/06) oddalił skargę T. C. i M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 26 czerwca 2006 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2001 r.
Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący jako współwłaściciele naczep o nr rejestracyjnych:...,...,...,...,..., samochodu ciężarowego o nr rejestracji... i ciągników o nr rejestracyjnych:...,...,...,... i... nie uiścili podatku od środków transportowych w wysokości 14.136,10 zł.
Sąd wskazał, że obciążenie podatkiem od środków transportowych jest bezpośrednią konsekwencją posiadania statusu właściciela (współwłaściciela) środka transportowego (art. 9 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: u.p.o.l.)). Stosownie do ust. 3 art. 9 obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i ust. 1a, powstawał od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego – od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zobowiązanie z tego tytułu jest zobowiązaniem, które ciąży na właścicielach pojazdów z mocy prawa i powstaje, zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), z chwilą zaistnienia określonego zdarzenia prawnego. Natomiast przedawnienie zobowiązania następuje zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
W odniesieniu do zarzutu braku obowiązku składania deklaracji Sąd zauważył, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym obowiązek obliczenia i wykazania w deklaracji podatkowej kwoty podatku nakłada na podatnika art. 5 ust. 6 u.p.o.l. Natomiast w stanie prawnym dotyczącym rozpatrywanej sprawy, podatnicy podatku od środków transportowych mieli, zgodnie z art. 9 ust. 5 u.p.o.l., obowiązek składać właściwemu organowi podatkowemu "informację w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, zmiany miejsca zamieszkania lub siedziby".
W ocenie Sądu, zmiana w nomenklaturze tego przepisu tj. wprowadzenie pojęcia "deklaracji" w miejsce "informacji", nie powoduje zmiany charakteru zobowiązania ze zobowiązania powstającego z chwilą określonego zdarzenia na zobowiązanie powstające z chwilą doręczenia decyzji. Sąd podkreślił, że zobowiązanie w podatku od środków transportowych za 2001 r. jest zobowiązaniem powstałym z mocy prawa.
Na powyższy wyrok skargę kasacyjną złożył pełnomocnik skarżących i zarzucił mu naruszenie prawa materialnego tj:
- - art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż decyzja Burmistrza Miasta R. z dnia 19 grudnia 2005 r. nie była decyzją ustalającą zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych i w konsekwencji przyjęcie, iż skarżących dotyczy pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego przewidziany w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, nie natomiast termin trzyletni przewidziany w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej;
- - art. 9 ust. 6 u.p.o.l. poprzez błędną wykładnię polegającą na dokonaniu wykładni rozszerzającej powyższego przepisu i zastosowaniu tego przepisu w brzmieniu po nowelizacji z dnia 1 stycznia 2003 r., podczas gdy zobowiązanie podatkowe powstało w 2001 r.
A także naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na stosowaniu wykładni rozszerzającej przepisów i niestosowaniu przepisów obowiązujących w czasie powstania zobowiązania podatkowego skarżących w 2001 r.
Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania a także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W ocenie autora skargi kasacyjnej błędna jest przeprowadzona przez Sąd administracyjny rozszerzająca wykładnia art. 9 ust. 6 u.p.o.l., polegająca na twierdzeniu, że pojęcia "deklaracja" oraz "informacja" mają zbliżone znaczenia. Taka wykładnia doprowadziła Sąd do mylnego przyjęcia, iż decyzja wydana w dniu 19 grudnia 2005 r. była decyzją określającą zobowiązanie a nie to zobowiązanie ustalającą. Wobec tego nieprawidłowo też Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zobowiązanie z tego tytułu przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłyną termin płatności podatku (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). Pełnomocnik skarżących twierdzi, że w odniesieniu do przedawnienia zobowiązania podatkowego, o jakim mowa w rozpatrywanej sprawie, powinien mieć zastosowanie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym "zobowiązanie podatkowe wynikające z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Podatek od środków transportowych uregulowany jest w rozdziale 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm.). Podatek ten jest świadczeniem związanym z własnością i eksploatacją określonych w ustawie środków transportowych. Podmiotami podatku od środków transportowych są osoby fizyczne i osoby prawne będące właścicielami środków transportowych (art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy) i na nich ciąży obowiązek podatkowy, który powstaje z mocy prawa od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany (art. 9 ust. 3 cytowanej ustawy). Przepisy powołanej ustawy a także uchwalane corocznie rozporządzenie Ministra Finansów ustalają wysokość podatku przypisanego do jednego z rodzajów środków transportowych. Podatnik ma obowiązek obliczenia i wpłacenia podatku wynikającego z aktów generalnych – ustawy, rozporządzenia oraz uchwały rady gminy, na rachunek właściwej gminy (art. 11 ust. 1 – 4 cytowanej ustawy).
Dopiero w sytuacji, gdy podatnik zaniecha tego obowiązku organ podatkowy wydaje decyzję deklaratoryjną określającą zobowiązanie podatkowe wraz z określeniem odsetek za zwłokę.
Reasumując stwierdzić należy, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych zarówno pod rządami przepisów w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. jak też obowiązujących aktualnie – powstaje z mocy prawa, co wynika wprost z powołanych wyżej przepisów, a więc na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Powyższe zobowiązanie podatkowe, w myśl art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Odnosząc się do wywodów zawartych w skardze kasacyjnej stwierdzić należy, że przypisanie przez autora skargi szczególnego znaczenia pojęciom "deklaracja" i "informacja" jest oględnie mówiąc – nieporozumieniem.
Konstrukcja podatku od środków transportowych jest tak prosta, by nie rzec prymitywna, że nie wymaga dokonywania jakiejkolwiek wykładni. Podatnik, który nabył i zarejestrował środek transportowy ma obowiązek, w terminie wynikającym z art. 11 cytowanej ustawy, obliczyć podatek, a następnie dokonać jego wpłaty na rachunek budżetu gminy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.