Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 2161/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 29 czerwca 2010 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r.
Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym. Burmistrz Miasta P. decyzją z dnia 28 stycznia 2010 r. ustalił S. S. (dalej: "skarżący") podatek od nieruchomości na 2010 r. w wysokości 306 zł dla nieruchomości położonej w P., przy ul. S. Za podstawę opodatkowania przyjęto grunty o powierzchni 595 m² oraz komórki o powierzchni 32 m². Organ pierwszej instancji wskazał, iż podatek ustalono w oparciu o informację w sprawie podatku od nieruchomości z dnia 15 kwietnia 2008 r. oraz danych z ewidencji gruntów i budynków według następującego wyliczenia: grunty 595 m² według stawki 0,38 zł daje kwotę 226,10 zł, komórki 32 m² według stawki 2.50 zł, co dało kwotę 80,00 zł.
Skarżący w odwołaniu od powyższej decyzji zarzucił organowi pierwszej instancji, że wymiar podatku naliczony został nieprawidłowo, jako że wysokość podatku ustalona została na podstawie informacji z 1999 r. i nieaktualnych danych z ewidencji gruntów. Podniósł, że dane z ewidencji gruntów nie odpowiadają prawdzie, jako że nie zostało jeszcze zakończone postępowanie wyjaśniające w Wydziale Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami w P. Pismem z dnia 18 maja 2010 r. Skarżący przedłożył do akt sprawy odpisy i kserokopie posiadanych dokumentów w zakresie prowadzonego postępowania sądowego ze wskazaniem na fałszowanie dokumentów urzędowych, jak również szeroko opisał działania własne mające na celu ustalenie prawdziwych danych w zbiorze dokumentów wieczysto-księgowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej jako: SKO) decyzją z dnia 29 czerwca 2010 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Powołując się na treść art. 3 ust. 1 - 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 5 ust. 1 i 2, art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst. jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze. zm.; zwanej dalej "u.p.o.l") organ odwoławczy wskazał, że z wypisu z rejestru gruntów z dnia 8 kwietnia 2010 r. wynika, że właścicielami działki nr [...] w P. przy ul. S. o powierzchni 0,0595 ha, użytku Bp (Id działki: [...] - jednostka rejestrowa: [...]) są S. i T. S. Zdaniem SKO, wymiar podatku odpowiada prawu, gdyż przy jego ustalaniu uwzględniono dane znajdujące się w posiadaniu organu podatkowego, a dla ustalenia wysokości podatku od nieruchomości zastosowano stawki ustalone Uchwałą Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia 24 listopada 2009 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2010.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa jest w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60 ze zm., dalej: o.p.) i stanowią dowód tego co zostało w nich stwierdzone. Organ zwrócił też uwagę, że podatnik został pouczony, iż w przypadku kwestionowania prawidłowości danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany na podstawie odrębnych postępowań uregulowanych przepisami prawa.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł jej o oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Do pisma procesowego z dnia 22 września 2010 r. oraz 15 marca 2011 r., Skarżący dołączył odpisy dokumentów skierowanych do Burmistrza Miasta P. oraz Sądu Rejonowego w Pruszkowie dotyczące przedmiotowych nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej jako: WSA) zauważył przede wszystkim, iż wskazanie wprost na dane w ewidencji gruntów i budynków koresponduje z regulacjami zawartymi w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. nr 240, poz. 2027 ze zm., dalej zwane "p.g.k."). W art. 21 tej ustawy przewidziano, że podstawę między innymi wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Sąd podzielił pogląd, że art. 2 ust. 2 u.p.o.l. nie pozostawia wątpliwości, iż w zakresie wymiaru podatku od nieruchomości wiążąca dla organów podatkowych jest klasyfikacja gruntów wynikająca z wyżej wskazanej ewidencji.
Ponadto, dodano, iż dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 o.p. i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Pojęcie dokumentu urzędowego nie zostało jednoznacznie zdefiniowane, niemniej z art. 194 § 1 o.p. można wyprowadzić wniosek, że dokumentem urzędowym jest dokument spełniający łącznie następujące przesłanki: został sporządzony w formie określonej przepisami prawa oraz sporządziły go powołane do tego organy władzy publicznej. Jak podkreślił Sąd pierwszej instancji, dokumentem urzędowym w rozumieniu komentowanego przepisu są ewidencje gruntów i budynków.
Natomiast szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków uregulowane zostały w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ust. 2 p.g.k. Otóż, w myśl § 52 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, komputerowe wydruki i wyrysy (...) uwierzytelnia starosta przez opatrzenie odpowiednią klauzulą, natomiast według § 52 ust. 2 wyżej cytowanego rozporządzenia treść i formę wypisów oraz wyrysów, a także treść zamieszczanych na nich klauzul określa załącznik nr 5 do rozporządzenia określający treść i formę wypisu oraz wyrysu z operatu ewidencyjnego oraz klauzul związanych z ich uwierzytelnieniem (dalej: załącznik nr 5). Stosownie zaś do ust. 1 pkt 18, 19 i 20 załącznika nr 5, treść wypisu z rejestru gruntów stanowią m.in. nazwisko i imię osoby, która wykonała dokument, oraz jej podpis, pieczęć urzędową organu, a także podpis osoby reprezentującej organ lub osoby upoważnionej przez ten organ oraz datę złożenia podpisu.
W konsekwencji WSA stwierdził, że znajdujący się w aktach podatkowych wypis z ewidencji gruntów z dnia 8 kwietnia 2010 r. zawiera wskazane powyżej dane, zatem odpowiada prawu. WSA zaznaczył także, że w przypadku zmiany ewidencji gruntów w związku z prowadzonymi przez skarżącego wieloma postępowaniami administracyjnymi i sądowymi, skarżącemu przysługuje prawo złożenia wniosku, w oparciu o przesłankę lub przesłanki, zawarte w art. 240 § 1 o.p. Do czasu zmiany ewidencji gruntów wiążą organy obowiązujące w niej zapisy.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zarzucił:
- 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.); tj.:
- a) art. 145 § 1 ust. 1 lit. "c" w zw. z art. 76 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej jako: "k.p.a.", poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 29 czerwca 2010 r. w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. pomimo przeprowadzenia skutecznego przeciwdowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego w postaci wypisu z rejestru gruntów z dnia 8 kwietnia 2010 r., w tym obaleniu domniemań prawnych, co do tożsamości przedmiotu zbioru dokumentów Nr [...] oraz bazującego na nim wypisu z rejestru gruntów z nieruchomością skarżącego (objętą zupełnie innym zbiorem dokumentów, tj. zbiorem Nr [...]);
- b) art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz niewydanie wyroku na podstawie akt sprawy (w tym akt administracyjnych), z których to akt wynika, że opodatkowana nieruchomość nie ma żadnego związku z nieruchomością skarżącego;
- c) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nieodniesienie się przez Sąd niższej instancji w uzasadnieniu wyroku do zarzutów podnoszonych przez pełnomocnika skarżącego w skardze i innych pismach, co wyklucza wszechstronne rozważenie sprawy;
- 2) naruszenie przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. tj.: art. 7 Konstytucji RP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że założony Zbiór Dokumentów o Nr [...] (prowadzony aktualnie przez sąd wieczystoksięgowy P.) obejmuje także nieruchomość skarżącego w sytuacji, gdy załącznik do protokołu przekazania ksiąg wieczystych (zbiorów dokumentów) do Państwowego Biura Notarialnego w P. (poprzednika sądów wieczystoksięgowych) jasno wskazuje, że Zbiór Dokumentów o Nr [...] utworzono wyłącznie względem nieruchomości posiadanej przez J.O., a tym samym rozszerzające przypisywanie przejścia zbioru dokumentów Nr [..] do zbioru Nr [...] nie ma podstaw prawnych i narusza zasadę legalizmu.
Wskazując na powyższe przepisy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych wraz z opłatą skarbową tytułem opłaconego pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty.
Strona przeciwna nie skorzystała z prawa udzielenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdza się, aby zaistniały przesłanki dające podstawę do unieważnienia zaskarżonego wyroku. Oznacza to związanie sądu odwoławczego zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku.
W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny za nie zasadny uznaje wywiedziony przez skarżącego na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzut naruszenia przez WSA unormowań art. 145 § 1 ust. 1 lit. "c" w zw. z art. 76 § 3 k.p.a. WSA nie mógł naruszyć przepisów art. 145 § 1 ust. 1 lit. "c" w zw. z art. 76 § 3 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie polegające na nie uchyleniu decyzji SKO z dnia 29 czerwca 2010 r. w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r., gdyż SKO w ogóle nie było uprawnione do stosowania przepisu art. 76 § 3 k.p.a. w postępowaniu podatkowym. Takim przepisem, w istocie analogicznym, mógł być przepis art. 194 § 3 o.p. Na te regulacje jednak autor skargi kasacyjnej nie powołał się. Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak zastępować autora skargi kasacyjnej w prawidłowym wykazywaniu podstaw skargi kasacyjnej oraz przedstawianiu stosownej w tym zakresie argumentacji prawniczej.
Pomimo wskazywanych wyżej wadliwości w konstruowaniu podstaw skargi kasacyjnej, należy przypomnieć utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądy w przedmiocie znaczenia ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatku od nieruchomości. W tym znaczeniu unormowania art. 2 ust. 2 u.p.o.l. w zw. z przepisem art. 21 p.g.k. nie pozostawią wątpliwości, iż przy dokonywaniu wymiaru podatku od nieruchomości, do dla organów podatkowych wiążąca jest klasyfikacja gruntów wynikająca z wyżej opisywanej ewidencji. W wyroku z dnia 29 grudnia 1993 r. NSA podkreślał, że organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku rolnym i leśnym (...), nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i wypowiadania się w przedmiocie prawa własności gospodarstw rolnych poszczególnych podatników (sygn. akt III SA 747/93; opublikowane w: ONSA 1994/4/163.).
Również w jednym z ostatnich orzeczeń odnoszących się do omawianej problematyki, NSA w wyroku z dnia 20 czerwca 2012 r., podkreślał, że ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 p.g.k., nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której do sądu pierwszej instancji nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone, odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia wymienionej ewidencji. (wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2511/10; opublikowany w: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Na podstawie art. 22 ust. 1 p.g.k., ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie. Jeżeli zatem w postępowaniu administracyjnym przed właściwym starostą skarżący przeprowadzi skuteczny przeciwdowód przeciwko treści dokumentu urzędowego w postaci wypisu z rejestru gruntów z dnia 8 kwietnia 2010 r., co do tożsamości przedmiotu zbioru dokumentów Nr [...] oraz bazującego na nim wypisu z rejestru gruntów z nieruchomością skarżącego, wówczas pojawi się możliwość rozważenia weryfikacji decyzji, w której opodatkowano nieruchomości położone w P., przy ul. S. [...].
Słusznie zatem w tym zakresie informował skarżącego WSA, że w przypadku zmiany ewidencji gruntów w związku z prowadzonymi przez skarżącego wieloma postępowaniami administracyjnymi i sądowymi, skarżącemu przysługuje prawo złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją, w oparciu o przesłankę lub przesłanki, zawarte w art. 240 § 1 o.p. oraz żądanie ewentualnej zmiany skarżonej decyzji. Do czasu zmiany ewidencji gruntów wiążą, w tym przedmiocie wszystkie organy obowiązujące w niej zapisy. Na tym etapie postępowania wyrażenie przez sądy administracyjne odmiennego poglądu, stanowiło o istotnym uchybieniu przepisów art. 2 ust. 2 u.p.o.l. w zw. z postanowieniami art. 21 p.g.k.
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny za nie uprawnione uznaje podnoszone w skardze kasacyjne naruszenie przez WSA art. 133 § 1 p.p.s.a. WSA w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz wydał wyroku na podstawie akt sprawy (w tym akt administracyjnych), z których to akt wynikało, że na tym etapie postępowania w stosunku do spornej nieruchomość podatnikiem pozostaje skarżący. Tym samy za nieusprawiedliwiony należy także uznać zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 141 § 4 p.p.s.a. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób pełny odniósł się do zarzutów podnoszonych przez pełnomocnika skarżącego w skardze i innych pismach, co uzasadnia stwierdzenie o wszechstronnym rozważeniu przedmiotowej sprawy.
Również w kategoriach nieporozumienia należy potraktować zarzut zawarty w skardze kasacyjnej, naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 Konstytucji RP. Zarówno postępowanie przed organami administracji publicznej, jak też przed sądem administracyjnym, wynikało bezpośrednio z przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy obu ustaw zostały zastosowane w rozpoznawanej sprawie w sposób prawidłowy, a to oznacza, że nie zachodziła konieczność odwoływania się do przepisów ustawy zasadniczej w sytuacji, gdy w rozstrzyganej kwestii miały zastosowanie przepisy powoływanych ustaw.
Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.