Uzasadnienie
Wyrokiem z 6 lipca 2023 r., I SA/Po 179/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 23 grudnia 2022 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r.
We wniesionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że należności, których dotyczy zaskarżona decyzja stanowią znaczne kwoty, a ich wyegzekwowanie może doprowadzić do uszczerbku dla utrzymania koniecznego Skarżącego i jego rodziny, zwłaszcza, że odbywa On karę pozbawienia wolności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "P.p.s.a."). W myśl art. 61 § 3 zdanie 1 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przepis ten, na podstawie art. 193 P.p.s.a., stosuje się odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę.
Za ugruntowany w orzecznictwie należy uznać pogląd kładący nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. przykładowo postanowienia NSA: z 20 sierpnia 2018 r., sygn. akt II FSK 1837/18; z 14 listopada 2018 r., sygn. akt I FSK 1223/17; z 20 listopada 2018 r., sygn. akt II FZ 638/18; z 21 października 2020 r., sygn. akt I GSK 1277/20). Skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Uzasadnienie zgłoszonego żądania powinno zatem zawierać opis okoliczności decydujących o potrzebie zastosowania tymczasowej ochrony sądowej. Powoływanie przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 P.p.s.a. nie może prowadzić do uwzględnienia wniosku Strony. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może przy tym oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza możliwość jego uwzględnienia.
Trzeba zaznaczyć, że Skarżący już w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji domagał się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 30 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Po 179/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek. Wskazał, że Skarżący w żaden sposób nie wykazał, ani nawet nie uprawdopodobniła, aby w jego przypadku zachodziły przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania objętej skargą decyzji. Nie zobrazowała swojej sytuacji finansowej, ani nie przedstawiła żadnej dokumentacji źródłowej pozwalającej na dokonanie przez Sąd ustaleń w tym zakresie.
Wraz ze skargą kasacyjną Skarżący złożył ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie tego wniosku, podobnie jak uzasadnienie wniosku zawartego w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, jest lakoniczne i ogólnikowe. Skarżący ograniczył się do wskazania, że odbywa karę pozbawienia wolności a wyegzekwowanie znacznej kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji może doprowadzić do uszczerbku dla utrzymania koniecznego Skarżącego i jego rodziny.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w oparciu o tak umotywowany wniosek nie można stwierdzić, czy rzeczywiście w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Fakt znacznej kwoty zobowiązania podatkowego nie stanowi o istnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. O takiej obawie można byłoby mówić jedynie po dokonaniu szczegółowej analizy sytuacji finansowej Skarżącego i zestawieniu tej sytuacji z wysokością zobowiązania podatkowego. Dokonanie takiej oceny, wobec braku stosownych twierdzeń i dowodów, jest niemożliwe. Skarżący nie złożył żadnych dokumentów obrazujących jego sytuację finansową i majątkową, ani nawet nie przedstawiła twierdzeń w tym zakresie.
Ogólnie sformułowany wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji i lakoniczna argumentacja Skarżącego nie dawały podstaw do uwzględnienia żądania o przyznanie ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.