Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 maja 2010 r., I SA/Sz 238/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę "W. F." sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 10 lutego 2010 r. w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. Podstawę prawną orzeczenia stanowił art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Jak wywiedziono w motywach wyroku, Prezydent Miasta S. decyzją z dnia 4 listopada 2009 r. odmówił spółce stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. w wysokości 815.775 zł. Z kolei sporną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że w stosunku do podatnika zostało określone zobowiązanie podatkowe za ww. okres (w kwocie 726.148 zł), a to w decyzji organu pierwszej instancji z dnia 24 września 2009 r., którą Kolegium utrzymało w mocy ostateczną decyzją z dnia 20 stycznia 2010 r. W rezultacie za niezasadny należy uznać wniosek spółki o stwierdzenie nadpłaty we wskazanym zakresie.
Niezależnie od powyższego zauważono, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), dalej u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości decyduje więc treść wpisu do ewidencji gruntów i budynków, niezależnie od tego czy jest zgodna z rzeczywistością, czy też nie. Także z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) i z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że wiążące przy wymiarze podatku od nieruchomości są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Przedmiotowe grunty ujęte zostały w ewidencji symbolami Ba, Bp i dr, które – zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 2, pkt 4 i pkt 7 lit. a) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) – oznaczają odpowiednio tereny przemysłowe, zurbanizowane tereny niezabudowane i drogi. Nie są to zatem grunty, które nie podlegałyby opodatkowaniu.
Ponadto Kolegium wskazało, że w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. zdefiniowano pojęcie gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej stanowiąc, że są to co do zasady grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Biorąc zatem pod uwagę dane z ewidencji gruntów i budynków, jak również to, że podatnik jest przedsiębiorcą, należało opodatkować przedmiotowe grunty według stawki przewidzianej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W skardze do Sądu pierwszej instancji spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie:
- – art. 74a oraz art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r.,
- – art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez rozstrzygnięcie istniejących wątpliwości, powstałych w toku postępowania, na niekorzyść podatnika,
- – art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niewykonanie wszystkich niezbędnych czynności w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy,
- – art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę,
- – art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez oparcie decyzji na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Oddalając skargę Sąd stwierdził, że warunkiem niezbędnym stwierdzenia nadpłaty jest ustalenie, że podatnik dokonał wpłaty, w dodatku w wysokości przekraczającej kwotę należnego podatku. Wynika to z art. 72 § 1 pkt 1 i nast. Ordynacji podatkowej (w szczególności z art. 73 § 2 pkt 2-3 oraz art. 75 § 1 i § 2 pkt 1 lit. b tej ustawy). Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, spółka nie tylko nie nadpłaciła podatku, a wręcz przeciwnie, zalegała z opłatą podatku od nieruchomości, o czym świadczy wniosek skarżącej z dnia 5 marca 2009 r. "o rozłożenie na raty płatności podatku od nieruchomości za okres od stycznia do czerwca 2009 r." Wobec tego niezasadne jest stanowisko spółki o istnieniu nadpłaty podatku w ww. zakresie.
Pozbawione podstaw są także, w ocenie Sądu pierwszej instancji, zarzuty procesowe skargi. Postępowanie dowodowe w sprawie oraz ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie nasuwają zastrzeżeń; organy ustaliły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. W szczególności nie ma racji spółka, że pominięto jej wniosek dowodowy zawarty w piśmie z dnia 17 września 2009 r. o przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu w postaci rejestru gruntów i budynków, w zakresie działek ewidencyjnych nr 102, 100/1, 100/2, 100/3, 100/4, 100/5, 100/6 i 100/7 obrębu 23 Miasta S., na okoliczność błędnej kwalifikacji gruntów położonych na ww. działkach. Kserokopia "Opinii dotyczącej oceny stanu faktycznego użytkowania gruntów o powierzchni 266,9635 ha oznaczonych numerami geodezyjnymi: 102, /1, 100/2, 100/3, 100/4, 100/5, 100/6 i 100/7 obrębu 23 Miasta S.", sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę w zakresie wyceny nieruchomości, nie została bowiem przedłożona przez stronę w toku przedmiotowego postępowania podatkowego.
Spółka w trakcie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie złożyła więc wniosku o przeprowadzenie tegoż dowodu ani ww. opinii; można jedynie przypuszczać, że strona złożyła ww. wniosek w innym toczącym się w jej sprawie postępowaniu. Trudno zatem uznać, że organy podatkowe pominęły tę opinię w przedmiotowej sprawie.
W skardze kasacyjnej od omówionego wyżej wyroku strona wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Swoje żądania spółka oparła na zarzutach:
- - naruszenia przez błędną wykładnię art. 2 ust. 2 u.p.o.l.,
- - naruszenia art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 oraz art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez uwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego ustalonego w zaskarżonej decyzji, mimo że organy naruszyły zasadę zaufania, nie przeprowadziły wnioskowanych przez skarżącą dowodów oraz oparły rozstrzygnięcia na zapisach ewidencji gruntów i budynków, pomijając znany im stan faktyczny niezgodny z tymi zapisami.
W środku odwoławczym zgłoszono ponadto wniosek o połączenie spraw ze skarg kasacyjnych złożonych w tej sprawie oraz w sprawie dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r. (od wyroku WSA w Szczecinie z dnia 29 kwietnia 2010 r., I SA/Sz 186/10) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skarżąca argumentowała, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy ma ścisły związek ze sprawą dotyczącą zobowiązania podatkowego spółki za ww. okres, w której stanowisko Sądu wojewódzkiego również jest błędne.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Kolegium wniosło o jej oddalenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W pierwszym rzędzie należy zwrócić uwagę na tę okoliczność, że zarzuty przedmiotowego środka odwoławczego nie zostały w istocie należycie uzasadnione. Argumentacja skargi kasacyjnej nie koresponduje bowiem w żaden sposób z treścią przepisów powołanych w ramach wymienionych przez spółkę podstaw zaskarżenia.
W osnowie skargi kasacyjnej spółka wskazuje na błędną wykładnię art. 2 ust. 2 u.p.o.l., a także na naruszenie szeregu przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 oraz art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej. Te ostatnio przytoczone przepisy Sąd pierwszej instancji naruszył, zdaniem spółki, poprzez uwzględnienie stanu faktycznego ustalonego w zaskarżonej decyzji, mimo że organy naruszyły zasadę zaufania, nie przeprowadziły wnioskowanych przez skarżącą dowodów oraz oparły rozstrzygnięcia na zapisach ewidencji gruntów i budynków, pomijając znany im stan faktyczny niezgodny z tymi zapisami.
Z kolei w uzasadnieniu środka odwoławczego – poza przedstawieniem przebiegu postępowania w sprawie na s. 3-7 – skarżąca ogranicza się do wskazania na ścisły związek przedmiotowej sprawy ze sprawą dotyczącą wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r. (a więc za okres objęty też przedmiotowym wnioskiem spółki o stwierdzenie nadpłaty). Jak wywiedziono w motywach skargi kasacyjnej (s. 8), zależność ta przejawia się w tym, że "prawidłowość określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2009 r. (...) zadecyduje, czy organa podatkowe słusznie odmówiły stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r.". Konieczne jest zatem "połączenie niniejszej sprawy ze sprawą" wymiarową.
Zestawienie treści zarzutów oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazuje więc na to, że nie mają one związku. W szczególności brak jest w środku odwoławczym wywodu nawiązującego do wykładni art. 2 ust. 2 u.p.o.l., czy precyzującego uchybienia wskazywane w ramach procesowych podstaw zaskarżenia, w szczególności poprzez podanie o jakie nieuwzględnione wnioski dowodowe chodzi, które miałyby podważać zapisy ewidencji gruntów i budynków.
Nie można przy tym – z uwagi na treść art. 183 § 1 p.p.s.a., ograniczającego kognicję Sądu kasacyjnego do zgłoszonych przez stronę wniosków i podstaw zaskarżenia – uznać za uzasadnienie ww. zarzutów domyślnego odesłania do argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej dotyczącej wskazanej sprawy wymiarowej. Naczelny Sąd Administracyjny nie analizuje bowiem w niniejszej sprawie motywów środka odwoławczego złożonego w innym, nawet wiążącym się z nią postępowaniu (podobnie zob. post. NSA z dnia 5 sierpnia 2004 r., FSK 299/04, OSP 2005/3/36).
W tym stanie rzeczy uznać trzeba, że przy tak sformułowanych motywach podstaw zaskarżenia strona nie dała Sądowi kasacyjnemu możliwości skonfrontowania ich ze stanowiskiem wywiedzionym w zaskarżonym wyroku. W istocie bowiem nie wyjaśniono w skardze kasacyjnej, w jaki sposób doszło do naruszenia zaskarżonym wyrokiem ww. przepisów prawa materialnego i procesowego.
Jeżeliby natomiast traktować jako uzasadnienie wymienionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów stanowisko skarżącej (dające się wywieść z motywów tej skargi), że ww. uchybienia stanowią konsekwencję błędnego określenia podatku od nieruchomości za 2009 r., to nie zasługują one na uwzględnienie z tego względu, że we wspomnianej sprawie wymiarowej zapadł wyrok Sądu kasacyjnego (z tej samej daty, co niniejszy, sygn. akt II FSK 1815/10), którym oddalono skargę kasacyjną spółki od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego skargę na decyzję wymiarową w tej sprawie wydaną. Skoro więc zasadność określenia spółce zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za przedmiotowy okres nie została podważona, to tym samym nie może być też mowy o błędzie odnośnie do odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym zakresie.
Z tych powodów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a., a także art. 204 pkt 1 w zw. z art. 209 ww. ustawy (w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego).