Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Po 939/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę L.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 20 października 2010 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca zaskarżyła go w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania oraz wniosła o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. W uzasadnieniu wskazała, że wykonanie decyzji musiałoby nastąpić poprzez sprzedaż lub obciążenie nieruchomości, będących własnością skarżącej, która nie dysponuje innymi środkami majątkowymi. Skarżąca podniosła, że organ podatkowy wydał w jej sprawie drugą decyzję nakładającą na nią obowiązek zwrotu podatku za 2007 r. Stwierdziła ponadto, że w sprawie tej została już wszczęta egzekucja. Pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji może zapobiec nieodwracalnym stratom majątkowym i wyrządzeniu znacznej szkody.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 3 in principio ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w część aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przyjętej wykładni powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 Nr 4, poz. 77).
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2005, s. 168).
Przechodząc do analizy złożonego wniosku należy wskazać, że podatniczka nie uprawdopodobniła możliwości zaistnienia przesłanek wskazanych w ww. przepisie. Wprawdzie do skargi kasacyjnej zawierającej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dołączono odpisy zawiadomień o zajęciu z rachunku bankowego prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność skarżącej, to jednak nie sposób przyjąć, że wszczęcie egzekucji z rachunku bankowego, dostatecznie uprawdopodabnia zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w postaci sprzedaży licytacyjnej nieruchomości posiadanych przez skarżącą. Egzekucja administracyjna z nieruchomości jest bowiem ostatecznym środkiem wykonania decyzji podatkowej. Jak stanowi art. 110 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 Nr 229 Poz. 1954 ze zm.), dalej: u.p.e.a., z nieruchomości może być przeprowadzona egzekucja administracyjna, jeżeli zastosowanie środków egzekucyjnych, o których mowa w rozdziałach 2-6, nie było możliwe lub okazało się bezskuteczne.
W aktach sprawy brak jest dokumentów źródłowych, które wskazywałyby na fakt skierowania egzekucji administracyjnej do majątku nieruchomego skarżącej. Przedstawione przez wnioskodawczynię dokumenty świadczą jedynie o wszczęciu egzekucji z rachunku bankowego skarżącej, nie pozwalając na ocenę możliwości (skuteczności) tej egzekucji. Nie można przyjąć, że nie poparte żadnymi dokumentami źródłowymi twierdzenie skarżącej, iż "nie dysponuje ona odpowiednimi środkami" obrazują dostatecznie jej sytuację majątkową.
Wskazać też trzeba, że wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności, a ponadto zgodnie art. 8-10 u.p.e.a. dopuszczalność prowadzenia egzekucji ograniczona jest do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Z tego względu subiektywne obawy skarżącej dotyczące skutków egzekucji w kontekście jej sytuacji materialnej są nieuzasadnione, jak również nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji.
Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.