Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 marca 2017 r. w sprawie K. G. (dalej: skarżący), I SA/Kr 1448/16, przy uczestnictwie J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14 października 2016 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.
Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.
Decyzją z dnia 14 października 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 11 maja 2016 r. w sprawie ustalenia skarżącemu i J. M. (uczestnikowi) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 25.379 zł.
Rozstrzygnięcia te zapadły na podstawie następujących ustaleń poczynionych w sprawie.
Z ewidencji gruntów i budynków wynika, że stanowiąca współwłasność skarżącego i J. M. nieruchomość gruntowa położona w K., [...] [...], oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...], obręb l, jednostka ewidencyjna S., o powierzchni 598 m², sklasyfikowana jako inne tereny zabudowane (Bi), zabudowana jest budynkiem niemieszkalnym, który objęty jest ochroną konserwatorską – wpisany do rejestru zabytków pod nr [...] na podstawie decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 24 listopada 1965 r. Część budynku o powierzchni 706 m² zajęta jest na prowadzenie działalności gospodarczej. Pozostała część powierzchni użytkowej budynku (tj. 1.140 m²) została zadeklarowana jako powierzchnia budynków i lokali mieszkalnych.
Organ podatkowy I instancji wziął pod uwagę okoliczności wskazane w postanowieniu Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 23 listopada 2015 r. odmawiającego skarżącemu wydania zaświadczenia o żądanej treści, tj. zaświadczenia o utrzymaniu i konserwacji kamienicy przy [...] [...] w K. zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W celu potwierdzenia stanu nieruchomości w 2016 r., organ podatkowy zwrócił się do Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wydanie zaświadczenia. W odpowiedzi organ uzyskał informację, że w dniu 23 listopada 2015 r. wydane zostało postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o należytym utrzymaniu kamienicy, zaskarżonego następnie przez skarżącego i do dnia udzielania informacji, organ odwoławczy nie wydał rozstrzygnięcia. Z uzyskanej informacji wynika również, że przed wydaniem postanowienia, przeprowadzone zostały czynności o których mowa w art. 218 k.p.a i organ nie znalazł przesłanek do wydania zaświadczenia o żądanej treści, podkreślając jednocześnie, że od tego momentu stan zachowania obiektu nie uległ zmianie.
Organ podatkowy I instancji stwierdził, że przedmiotowy obiekt nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, a w konsekwencji nie podlega zwolnieniu od opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. 2016r., poz. 716 ze zm., dalej u.p.o.l.). W związku z powyższym ustalono współwłaścicielom nieruchomości wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016r.
W uzasadnieniu decyzji z dnia 14 października 2016 r. utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę na spełnienie warunku koniecznego uzyskania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., jakim jest utrzymanie i konserwacja zabytku zgodnie z prawnymi wymogami. Kolegium wskazało na ustawę o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jako kształtującej w sprawie prawne wymogi, uprawniające do zwolnienia i podkreśliło kluczowy aspekt ustalenia, czy podatnik utrzymuje i konserwuje nieruchomość w zgodzie z przepisami o ochronie zabytków, a nie okoliczność podejmowania jakichkolwiek prac na terenie nieruchomości. Organ odwoławczy zaznaczył również, że stwierdzenie okoliczności wynikających z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. nie wymaga zajęcia stanowiska w formie, o której mowa w art. 209 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2017, poz. 201 ze zm. – dalej O.p.), nie ma więc potrzeby zawieszenia postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. decyzję skarżący zarzucił wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. oraz naruszenia art. 180 i art. 187 O.p. Podniósł, że organ bezkrytycznie oparł się na ustaleniach Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, nie uwzględnił wszystkich dowodów z dokumentów przedłożonych i powołanych w postępowaniu za rok 2015 r., o które wnosił skarżący (w skardze wymienił je szczegółowo), a nadto skarżący nie miał możliwości polemizowania z ustaleniami Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w związku z tym, że Kolegium uznało, iż nie stosuje się tu trybu z art. 209 O.p.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę wyjaśnił, że istota powstałego w rozpoznawanych sprawach sporu koncentrowała się na ocenie czy zasadnie odmówiono skarżącemu prawa do skorzystania ze zwolnienia podatkowego w związku z posiadaniem nieruchomości zabytkowej a w szczególności czy przesądzające dla zaskarżonych rozstrzygnięć, były informacje zawarte w postanowieniu Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia 23 listopada 2015 r. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że w związku z przeprowadzonymi oględzinami w dniu 15 listopada 2012 r. Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał decyzję nakazującą wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie elewacji bocznych u elewacji tylnej kamienicy, która to decyzja do dnia oględzin nie została wykonana. Podczas kontroli, która odbyła się w dniu 14 stycznia 2014 r. stwierdzono, że zarówno elewacja frontowa jak i elewacja tylna i boczna są w złym stanie technicznym, ponadto w pomieszczeniach widoczne są liczne zawilgocenia, zasolenia, występują nieszczelności.
W dniu 25 marca 2014 r. zostało wydane pozwolenie konserwatorskie na wykonanie robót budowlano-konserwatorskich związanych między innymi z remontem elewacji tylnej budynku głównego, elewacji północnej i południowej oficyny tylnej, elewacji zachodniej oficyny bocznej, które do dnia 5 listopada 2015 r., czyli przeprowadzenia oględzin poprzedzających wydanie postanowienia odmownego, nie zostało zrealizowane.
W ocenie Sądu dla oceny przesłanki spełnienia wymogów do zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. wystarczające były informacje przedstawione w wyżej wskazanym postanowieniu kompetentnego organu ponieważ ww. przepis nie ustanawia żadnych szczególnych reguł dowodowych czy proceduralnych dla wykazania przesłanek określanego zwolnienia. Sąd wskazał na treść art. 180 § 1 O.p. i wyjaśnił, że podstawą do wydania rozstrzygnięcia w sprawie jest wszelki materiał dowodowy, który organ może zgromadzić zgodnie z zasadami postępowania dowodowego. Jednakże spełnienie warunku koniecznego, jakim jest utrzymanie i konserwacja zabytku odpowiednio do wymogów przepisów o ochronie zabytków, w pierwszej kolejności powinno być dowiedzione poprzez pozyskanie informacji od właściwego rzeczowo organu administracji publicznej. Takie postępowanie Sąd uznał za właściwe w świetle przepisów o postępowaniu dowodowym tj. art. 122, art.123 § 1, art.187 § 1 i art. 191 O.p. Zdaniem Sądu skoro kontrolę w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami sprawuje wojewódzki konserwator zabytków (art. 38 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), to właśnie do wojewódzkiego konserwatora zabytków powinien zwrócić się organ podatkowy, bądź strona, o zajęcie stanowiska odnośnie należytego utrzymania nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Bez znaczenia pozostaje forma w jakiej następuje zajęcie stanowiska, przepisy prawa materialnego nie przewidują w tym zakresie obowiązku współdziałania organów w trybie art. 209 O.p.
W ocenie Sądu skoro stanowisko właściwego organu przyjęło formę postanowienia, a z akt sprawy nie wynika, aby postanowienie to zostało uchylone. to korzysta ono z domniemania prawdziwości i wywołuje skutki prawne. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że brak było podstaw do przyjęcie istnienia przesłanki do zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt. 6 u.p.o.l., albowiem sam fakt wpisania nieruchomości do rejestru zabytków jest niewystarczający.
W ocenie Sądu wnioski dowodowe skarżącego zawarte w odwołaniu od decyzji zmierzały do wykazania, że współwłaściciele podjęli szereg czynności zmierzających do wyremontowania kamienicy i utrzymywania jej oraz konserwowania, zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opieki nad zabytkami. Faktem jest, że Kolegium nie przeprowadziło dowodów z akt sprawy ustalenia zobowiązania podatkowego za 2015 r., niemniej jednak przeprowadzenie takiego postępowania było zbędne. Kolegium w zaskarżonej decyzji nie zaprzeczyło, że współwłaściciele podjęli takie działania (str. 8 decyzji), wskazało jednak, że ich podjęcie, nie może skutkować stwierdzeniem, iż kamienica utrzymywana jest w stanie, który uzasadnia zastosowanie ulgę. Wobec powyższego, brak przeprowadzenia tych dowodów, nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wobec stwierdzenia w niniejszej sprawie braku występowania wszystkich przesłanek wskazanych w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., a w konsekwencji niekorzystania przez przedmiotowy budynek z tego zwolnienia, budynek niemieszkalny w części niezajętej na prowadzenie działalności gospodarczej podlegał opodatkowaniu według stawki przewidzianej w art. 5 ust. 1 punkt 2 lit e) u.p.o.l., tzn. dla budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, natomiast w części zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej podlegał opodatkowaniu według stawki przewidzianej w art. 5 ust. 1 punkt 2 lit b) u.p.o.l., tzn. dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Grunt położony pod przedmiotowym budynkiem, jako nie wpisany indywidualnie do rejestru zabytków, także nie podlega zwolnieniu art. 7 ust. 1 punkt 6 u.p.o.l., a zatem, podlega opodatkowaniu według stawki przewidzianej w art. 5 ust. 1 punkt 1 lit a) u.p.o.l., tzn. dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną i zaskarżył powyższy wyrok w całości. Jako podstawy kasacyjne wskazał:
- 1. naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię tj. art. 7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l.
- 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy i wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i merytoryczne rozpoznanie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z uchyleniem tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. Organ podatkowy nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Na początek przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., poza wskazanymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione w sposób spełniający wymogi i standardy wnikające z unormowań art. 174 i art. 176 p.p.s.a.
Jeżeli zamiarem strony skarżącej było zakwestionowanie merytorycznej treści ustaleń, ocen faktycznych i prawnych zaskarżonego wyroku, to, zastępowana przy sporządzaniu skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, mogła ona i powinna sformułować, przedstawić i uzasadnić adekwatne w tym zakresie zarzuty kasacyjne naruszenia przepisów postępowania: podatkowego i sądowoadministracyjnego. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku wypowiedział się w przedmiocie stanu i utrzymania spornej w ocenie nieruchomości, strona skarżąca natomiast nie wywiodła zarzutów kasacyjnych naruszenia przepisów postępowania dowodowego, na podstawie których ustaleń i ocen takich można było dokonać. W skardze kasacyjnej brak także zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. odnośnie do przedstawienia i analizy przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy oraz stanowiska stron w tym przedmiocie. W powyższym kontekście podkreślić też potrzeba, że Sąd pierwszej instancji bez naruszenia prawa wypowiedział się w zakresie wykorzystania w postępowaniu podatkowym ustaleń i rozstrzygnięcia innego organu administracji; podniesienie w tym obszarze wyłącznie zarzutu naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wobec zaniechania innych, wzmiankowanych powyżej zarzutów kasacyjnych, było niewystarczające do wzruszenia bytu prawnego zaskarżonego wyroku.
Z powyższego wynika, że stan faktyczny sprawy, który potwierdza w pełni zastosowanie podatkowego prawa materialnego, w tym regulacji tego prawa przywołanej w skardze kasacyjnej, nie został kasacyjnie zakwestionowany, co uzasadniało, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalenie skargi kasacyjnej.